فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

پرواز روح با توصیف بهشت در کلام امام علی (علیه السلام)

اگر با چشم دلت به آنچه از بهشت برایت توصیف می شود نظر اندازی، روحت از موجودات بدیعی که در دنیا پدیدار گشته، از شهوات و لذاتش و زخارف و زیورهای دیدنی اش، کناره خواهد گرفت. و فکرت در میان درختهایی که شاخه هایش همواره به هم می خورد و ریشه های آن در دل تپه هایی از مشک بر سواحل نهرهای بهشت فرو رفته متحیر می گردد و اندیشه ات در خوشه هایی از لؤلؤهای تر، که به شاخه های کوچک و بزرگ محکمش آویخته، و همچنین میوه های گوناگون، که از درون غلافهای خود سر برون کرده اند، واله و حیران می شود. این میوه به آسانی و مطابق دلخواه هر کس چیده می شود. میزبانان بهشتی از آنان که میهمان بهشت اند و در جلو قصرهای آن فرود آمده اند با عسلهای مصفا و شرابهای پاکیزه که مستی ندارد پذیرایی می کنند. این (میهمانان) گروهی اند که تقوا و شخصیت خود را تا پایان عمر حفظ کرده اند. لذا از ناراحتیهای نقل و انتقال سفرها (ی مرگ و برزخ) ایمن بوده اند. ای شنونده، اگر قلب خویش را به مناظر زیبایی که در آنجا به آن می رسی مشغول داری، روحت با شوق فراوان به سوی آنها پرواز خواهد کرد و هم اکنون از این مجلس من با عجله به همسایگی اهل قبور خواهی شتافت. خداوند ما و شما را به لطه خود از کسانی قرار دهد که با دل و جان برای رسیدن به سر منزل نیکان کوشش می کنند.(797)
به راستی با چنین بهشتی باید گفت: لمثل هذا فلیعمل العاملون.(798)

145. متاع زندگی دنیا فریب است. برای رسیدن به مغفرت الهی و بهشت به پیش تازید

و ما الحیاة الدنیا الا متاع الغرور سابقوا الی مغفره من ربکم و جنه عرضها کعرض السماء و الارض اعدت للذین آمنوا بالله و رسله.
حدید: 20 و 21
و زندگی دنیا جز متاعی فریبنده نیست. برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتهایی که پهنای آن همسان پهنای آسمان و زمین است بر یکدیگر پیشی گیرید. این بهشت برای کسانی که به خدا و پیامبرانش ایمان آورده اند مهیا شده است.
امام علی (علیه السلام) فرموده اند: ان کنتم راغبین لا محاله فارغبوا فی جنه عرضها السماوات و الارض.(799) (میل و رغبتی را که ناگزیر از آنید در بهشتی قرار دهید که پهنای آن آسمانها و زمین است.) امام زین العابدین (علیه السلام) درباره تلاش برای رسیدن به بهشت فرموده اند: بدانید که هر کس مشتاق بهشت باشد به سوی خوبیها بشتابد و از خواهشهای نفس کناره گیرد؛ و هر که از آتش بترسد از گناهان خود به درگاه خداوند زود توبه برد و از حرامها باز ایستد.(800)
امام علی (علیه السلام) نیز فرموده اند: الا و ان الیوم المضمار و غدا السباق و السبقه الجنة و الغایة النار. (آگاه باشید که امروز روز تمرین و آمادگی و فردا روز مسابقه است. پاداش پرندگان بهشت و کیفر عقب ماندگان آتش است.)... و انی لم ار کالجنة نام طالبها و لا کالنار نام هاربها. (آگاه باشید که هرگز چیزی مانند بهشت ندیدم که خواستاران آن در خواب غفلت باشند و نه چیزی مانند جهنم که فراریان آن چنین در خواب فرو رفته باشند.)(801)

اگر بهشت به وسعت آسمانها و زمین است پس جهنم در کجاست؟

هم در این آیه و هم در آیه 133 سوره آل عمران فرموده است وسعت و پهنای بهشت به اندازه آسمانها و زمین است. این سوال را شخصی در محضر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) مطرح کرد. حضرت فرمودند: سبحان الله اذا جاء النهار فأین اللیل.(802) (منزه است خدا، زمانی که روز می آید شب در کجاست؟)
همان طور که ملاحظه می شود حدیث نیاز به توضیح دارد. ما توضیح آن را از تفسیر المیزان با تلخیص و اندکی تصرف نقل می کنیم.
آخرت با تمام نعمتها و نقمتهایش شبیه دنیا و لذایذ و آلام آن شبیه لذایذ و آلام دنیوی است و نیز انسانی که وارد مرحله آخرت می شود همین انسان دنیوی است؛ الا اینکه نظام آخرت غیر از نظامی است که حاکم بر دنیاست؛ و اساس این تفاوت این است که آخرت جاودان و همیشگی است و دنیا فانی و زوال ناپذیر. از این روست که با اینکه انسان در آخرت می خورد و می آشامد و ازدواج می کند و از نعمتهای بهشت بهره مند می شود، عوارضی که در دنیا بر این حالات عارض می گردد در آنجا بر او عارض نمی شود. درباره عذاب جهنم نیز همین طور است. بنابراین شب و روز و حوادث و عوارض آن مانند گذشته و حال و آینده در نظام ماده و حرکت، که نظام دنیاست، متزاحم اند؛ در صورتی که همین امور در نظامی دیگر متزاحم نیستند و می بینیم که همه آنها در پیشگاه پروردگار غیر متزاحم و بر او مکشوف اند. بنابراین شب و روز ، با اینکه در نظام دنیا متزاحم اند، در نظامی دیگر غیر متزاحم اند و در آن واحد با هم جمع اند. از این رو ممکن است که آسمانها و زمین نیز به اندازه خود وسعت داشته باشند و در عین حال چیز دیگری از قبیل بهشت یا جهنم را که وسعتش به اندازه آنهاست در خود جای دهند.