فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

131. مؤمنان اهل عمل پاداش پاکیشان جنات عدن است

و من یأته مؤمنا قد عمل الصالحات فاولئک لم الدرجات العلی جنات عدن تجری من تحتها الانهار خالدین فیها و ذلک جزاء من تزکی.
طه: 75 و 76
و آنان که با ایمان نزد او آیند و کارهای شایسته کنند، صاحب درجاتی بلند باشند. بهشتهای جاویدان که در آن نهرهای روان است، و همواره در آنجا باشند. و این است پاداش پاکان.
تزکی از ماده زکو و آن به معنای نمو و زیادت است؛ و زکات هم چون بیرون کردن حق خدا از مال و پرداخت به فقر است و موجب برکت و نمو مال می شود زکات نامیده شده است. به تزکیه نفس هم تزکیه می گویند، زیرا رشد و نمو نفس است به وسیله خیرات و برکات؛ و با پاکی نفس است که انسان در دنیا مستحق اوصاف پسندیده و ستوده و در آخرت نیز مستحق ثواب و پاداش می شود.

آیات بهشت و دوزخ آفریده شده اند؟

آیات قرآن و روایات اهل البیت (علیهم السلام) از خلقت فعلی بهشت و جهنم حکایت دارند؛ و اساساً یکی از معتقدات شیعه درباره بهشت و جهنم این است که آنها مخلوق اند.
1) قرآن می فرماید بهشت برای مومنان مهیا شده است و آنان باید به سویش به سرعت سبقت گیرند: و سارعوا الی مغفرة من ربکم و جنة عرضها السماوات و الارض اعدت للمتقین.(726) از آیات 21 سوره حدید و 89 و 100 توبه توبه و 29 و 35 و 44 احزاب نیز همین معنا فهمیده می شود.
2) قرآن می فرماید: ما جهنم را برای پذیرایی کافران آماده کرده ایم: انا اعتدنا جهنم للکافرین نزلا.(727) از آیات 24 سوره بقره و 131 آل عمران و 93 و 102 نساء و 8 و 57 و 64 احزاب و 6 فتح و 15 مجادله و 10 طلاق و 31 انسان نیز همین معنا فهمیده می شود.
3) از آیات 61 تا 63 سوره مریم و 43 و 44 رحمن و بسیاری از آیات دیگر نیز فهمیده می شود که خلقت خداوند به بهشت و جهنم تعلق گرفته است و آن دو مخلوق اند.
4) قرآن می فرماید: با علم الیقین می توانید در همین دنیا جهنم و صحنه بازپرسی الهی را به عین الیقین ببینید: کلا لو تعلمون علم الیقین لترون الجحیم ثم لترونها عین الیقین.(728)
5) عبدالسلام بن صالح الهروی می گوید: به امام رضا (علیه السلام) عرض کردم: آیا بهشت و جهنم الان خلق شده اند؟ حضرت فرمودند: بله. و رسول الله زمانی که به معراج رفت داخل بهشت شد و جهنم را دید. عرض کردم عده ای می گویند بهشت و جهنم هم اکنون در عالم تقدیر الهی اند. (خداوند خلق آنها را مقدر کرده)؛ اما فعلا خلق نشده اند. حضرت فرمودند: آنان که چنین می گویند از ما نیستند، ما هم از آنها نیستیم.
کسی که خلقت بهشت و جهنم را انکار کند به تحقیق که رسول خدا و ما را تکذیب کرده است (زیرا بسیاری از آیات قرآن و روایات اهل بیت، خصوصاً احادیث معراجیه، بر خلقت آن دو تصریح دارند،) و از ولایت ما چیزی نصیب آنها نمی شود و در عذاب جهنم، جاودانه خواهند ماند. خدای تعالی فرموده: هذه جهنم التی یکذب بها المجرمون یطوفون بینها و بین حمیم آن،(729) (این همان دوزخی است که مجرمان آن را انکار می کردند. امروز در میان آن و آب سوزان در رفت و آمدند.) آنگاه امام رضا (علیه السلام) فرمودند: و به تحقیق که پیامبر فرموده است: زمانی که به آسمان به معراج برده شدم، جبرئیل دست من را گرفت و مرا در بهشت داخل کرد. پس از رطب بهشت تناول کردم؛ و آن رطب بهشتی به نطفه ای در صلبم تبدیل شد؛ و زمانی که به زمین برگشتم با خدیجه همبستر شدم. پس او به فاطمه باردار شد. پس فاطمه حوریه ای انسی و بشری است (انسانی است با ماده حوری.) از این رو هر زمان که مشتاق بوی بهشت می شوم، دخترم فاطمه را می بویم.(730)

132. مومنان مقاوم و پایدار با مددکارانی از ملائکه در بهشتی که هر چه بخواهند در آن فراهم است

ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل علیهم الملائکه الا تخافوا و لا تحزنوا و ابشروا بالجنة التی کنتم توعدون نحن اولیاءکم فی الحیاة الدنیا و فی الاخرة و لکم فیها ما تشتهی انفسکم و لکم فیها ما تدعون نزلا من غفور رحیم.
فصلت: 30 - 32
بر آنان که گفتند: پروردگار ما الله است و پایداری ورزیدند، فرشتگان فرود می آیند که مترسید و غمگین مباشید، شما را به بهشتی که به شما وعده داده شده بشارت است. ما در دنیا دوستدار شما بودیم و نیز در آخرت دوستدار شماییم. در بهشت هر چه دلتان بخواهد و هر چه طلب کنید برایتان فراهم است. سفره ای است از جانب خدای آمرزنده مهربان.
استقاموا از مصدر استقامت به معنای ملازم طریق مستقیم بودن و بر خط صحیح ثبات داشتن است. اولیاء جمع ولی است به معنای سرپرست و اداره کننده امر و دوست و یاری کننده. اصل آن ولی است به معنای نزدیک و قرب.
نزلا از نزول گرفته شده و به معنای فرود آمدن است؛ و نزل به چیزی می گویند که برای میهمان آماده شد تا بر آن نازل شود.
در این آیات، شرط بهشتی شدن و به فرجام نیک رسیدن تنها ایمان آوردن نیست؛ بلکه فرموده آنان اقرار به ایمان کنند و در راه دینداری خویش پایدار بمانند و سختیها و مشکلات راه خدا آنان را از صحنه ایمان و دینداری خارج نکند. در دنیا و آخرت مددکانران آسمانی آنان را یاری می کنند تا در بهشت الهی داخل شوند. از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت است که فرمودند: ان تستقیموا تفلحوا.(731) (اگر ایستادگی کنید رستگار می شوید.)
امام علی (علیه السلام) نیز می فرمایند: من شما را به راه روشنی بردم که جز هلاک خواهان هلاک نگردند. من استقام فالی الجنة و من زل فالی النار. (آن کس که استقامت کرد به سوی بهشت شتافت و آن کس که نلغزید در آتش سرنگون شد.)(732)
نیز حضرت فرمودند: آگاه باشید که آنچه از پیش مقرر شده بود به وقوع پیوست و خواسته های گذشته الهی انجام شد (گذشته ها را پیش نکشید)؛ و همانا من با تکیه به وعده های الهی و براهین روشن او سخن می گویم که فرمود: الذین قالوا ربنا الله... و همانا شما گفتید: ربنا الله (پروردگار ما خداست.) فاستقیموا علی کتابه و علی منهاج امره و علی الطریقه الصالحه من عبادته. (پس در عمل به دستورهای قرآن، کتاب خدا، پیمودن راهی که فرمان داده و بر روش درست فرمانبرداری از او استقامت داشته باشید.) ثم لا تمرقوا منها و لا تبتدعوا فیها و لا تخالفوا عنها فان اهل المروق منقطع بهم عند الله یوم القیامة. (و از دستورهای خدا سرپیچی نکنید و در آن بدعت مگذارید و از آن منحرف نشوید، زیرا خارج شوندگان از دستورهای الهی در روز قیامت از رحمت خدا دورند.)(733)