فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

116. جهنمیان پشیمان: ای کاش از خدا و پیامبر اطاعت کرده بودیم! مقصر بزرگانمان بودند. خدایا آنان را دوچندان عذاب کن.

یوم تقلب وجوههم فی النار یقولون یا لیتنا اطعنا الله و اطعنا الرسولا و قالوا ربنا انا اطعنا سادتنا و کبرآءنا فاضلونا السبیلا ربنا ءاتهم ضعفین من العذاب و العنهم لعنا کبیرا.
احزاب: 66 - 68
روزی که صورتهایشان را در آتش بگردانند، می گویند: ای کاش خدا را اطاعت کرده بودیم و رسول را اطاعت کرده بودیم! و گفتند: ای پروردگار ما، از سروران و بزرگان خود اطاعت کردیم و آنان ما را گمراه کردند. ای پروردگار ما، عذابشان را دوچندان کن و به لعنت بزرگی گرفتارشان ساز.
تقلب از ماده قلب به معنای برگرداندن است. تقلیب هم به همین معناست، اما با مبالغه. انقلاب هم به معنای انصراف و برگشتن؛ و تقلب به معنای تحول و تصرف در امور است. سادت از ریشه سود به معنای سیاهی؛ و به جماعت کثیره سواد می گویند. به سید هم، که به معنای رئیس و آقاست، سید می گویند، زیرا متولی سواد اعظم، یعنی قوم، است؛ و سادات جمع آن است.
کبراء از ریشه کِبر و کُبر به معنای بزرگی قدر است؛ و کبیر به معنای افراد بزرگ است؛ و کبراء جمع آن است؛ خواه از حیث سن باشد یا غیر آن.

تجسم اعمال یعنی چه؟ آیا شدنی است؟

یکی از ویژگیهای جهان آخرت تجسم اعمال است. تجسم اعمال یعنی اینکه هر یک از الفاظ و سخنان و اعمال نیک و بد ما با اینکه در دنیا وابسته به ما بودند و در یک لحظه پدید آمدند و به ظاهر از بین رفتند به صورت وجودهای مستقلی در صحنه قیامت ظاهر شوند.
به عبارتی، کردار ما، چه خوب و چه بد، صورتی دنیوی دارد که ما آن را می بینیم و چهره ای اخروی، که اکنن در آن عمل نهفته است. در روز رستاخیز، عمل پس از تحولاتی که در آن رخ می دهد شکل دنیوی خود را از دست می دهد و با چهره رستاخیزی جلوه می کند و باعث آرامش و راحتی صاحب خود یا آزار او می شود. ایمان به تجسم اعمال از نظر تربیتی اثر فوق العاده ای در انسان می گذارد، به طوری که او را به نیکیها و اعمال صالح علاقه مند و از زشتیها باز می دارد. اما اولین مطلب در این موضوع این است که صرف نظر از آیات و روایات و مدارک مهم اسلامی، که در اثبات تجسم اعمال وجود دارد، آیا اساساً چنین امری ممکن است و با موازنی علمی منطبق است؟
برای روشن شدن پاسخ، به اختصار، چند مقدمه را مطرح می کنیم:
1) اعمال ما اشکال مختلفی از نیروست. سخنان ما نیروی صوتی است که از نیروهای مکانیکی زبان و لب پدید می آید و از نیروی خاص مغزی مدد می گیرد. حرکات و افعال و کارهای ما نیز هر یک شکلهای دیگری از نیروی مکانیکی یا آمیخته ای از نیروی مکانیکی و صوتی است.
2) سراسر جهان ترکیبی از ماده و نیروست و تبدیل ماده به نیرو از اصول مسلم فیزیک است و اینکه ماده و نیرو دو مظهر یک حقیقت اند. ماده نیروی متراکم و فشرده است که در شرایط معینی به نیرو تبدیل می شود.
3) با توجه به رابطه تنگاتنگ ماده و نیرو، هیچ مانعی بر سر راه تبدیل نیرو به ماده وجود ندارد و تبدیل هر یک به دیگری کاملا قابل درک و ممکن است.
4) بر طبق قانون بقای ماده و نیرو، این دو هیچ گاه از میان نمی روند و همواره در این جهان باقی اند. نتیجه اینکه ماده و نیرو جلوه هایی از یک حقیقت اند و با توجه به اصل بقای نیرو و ماده، هرگز مانعی نخواهد داشت که نیروهای پخش شده در این عالم بار دیگر به حالت متراکم در آیند و حالت جرمی و جسمی به خود بگیرند و به هنگام محاسبه اعمال هر کس همه اعمال خود را ببیند و اعمال همواره به همراه او باشد. این همان تجسم اعمال است.(615)

117. جهنمیان از مأموران دوزخ یک روز آزادی می خواهند، اما دریغ!

و قال الذین فی النار لخزنة جهنم ادعوا ربکم یخفف عنا یوما من العذاب قالوا اولم تک تأتیکم رسلکم بالبینات قالوا بلی قالوا فادعوا و ما دعوا الکافرین الا فی ظلال.
مؤمن: 49 و 50
و آنان که در آتش اند به نگهبانان جهنم می گویند: از پروردگارتان بخواهید تا یک روز از عذاب ما بکاهد. می گویند: آیا پیامبرانتان با دلایل روشن به نزد شما نیامده بودند؟ می گویند: بلی. می گویند: پس دعا کنید؛ و دعای کافران جز آنکه تباه شود هیچ نخواهد بود.