فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

112. گناهکاران جهنمی اند، با ذلت و خواری و چهره هایی ظلمانی

والذین کسبوا السیئات جزاء سیئه بمثلها و ترهقهم ذله ما لهم من الله من عاصم کانما اغشیت وجوههم قطعا من اللیل مظلما اولئک اصحاب النار هم فیها خالدون.
یونس: 27
و برای آن ان که مرتکب بدیها شوند، پاداش هر بدی همانند آن است و خواری بر آنان چیره می شود. کسی آنان را از خشم خدا نگه نمی دارد، چنان شوند که گویی صورتشان در پاره ای از شب تاریک پوشیده شده است. اینان اهل جهنم اند و جاودانه در آن.
ترهق از ماده رهق به معنای پوشاندن و رسیدن است. عاصم از ماده عصم به معنای امساک و حفظ است؛ و عصمت هم به معنای منع است؛ و عاصم اسم فاعل آن است.

مخلدون کیان اند؟ چرا خلود؟

در موضوعات گذشته درباره خلود و عذاب جاودانه اهل جهنم سخن گفتیم و ادله ای آوردیم؛ اما به دلیل اهمیت موضوع مجدداً به آن می پردازیم.
اولا، اینکه ببینیم چه کسانی در آتش مخلدند. قرآن کفار و منافقان را مخلد در آتش معرفی کرده است: وعد الله المنافقین و المنافقات و الکفار نار جهنم خالدین فیها هی حسبهم و لعنهم الله و لهم عذاب مقیم.(594) (خداوند به مردان و زنان منافق و کفار وعده آتش دوزخ داده است. جاودانه در آن خواهند ماند. همان برای آنها کافی است؛ و خدا آنها را از رحمت خود دور ساخته و عذاب همیشگی برای آنهاست.)
شیعه نیز بر این اساس معتقد است که گناهکاران معتقد به خدا و مقر به ضروریات و فرایض دین و اهل نماز در آتش جاودانه نمی مانند.(595)

اما چرا خلود؟

اول اینکه، همان طور که قبلا گفتیم، کیفر اثر وضعی عمل است؛ یعنی عمل ما در این جهان به منزله بذری است که کیفرها و پاداشهای آخرت نتیجه طبیعی و اثر وضعی آن است. در این صورت، هیچ کس جز عامل آن عمل مسئول کیفر خود نیست. اوست که با توجه و آگاهی دست خود را به گناه آلوده کرده و با اینکه بذر گل در اختیار داشته بذر خار کاشته و در سرای آخرت باید میوه کردار خود را بچیند.
مگر نه این است که الدنیا مزرعه الاخره(596) (دنیا محل کشت آخرت است) و والعمل الصالح حرث الاخرة(597) (کار نیک کشت آخرت است.)
پس ای انسان هر چه بکاری بدروی و هر چه امروز بفرستی فردا بدان دست یابی.
ثانیا، کیفرها عین اعمال و تجسم آنهایند؛ یعنی کیفر نتیجه عمل نیست، بلکه عین همان عمل دنیوی است که لباس خود را عوض کرده و با لباس اخروی جلوه کرده است.
از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که فرمودند: انما خلد اهل النار فی النار لان نیاتهم کانت فی دنیا ان لو خلدوا فیها ان یعصوا الله ابدا و انما خلد اهل الجنه فی الجنه لان نیاتهم فی الدنیا ان لو بقوا فیها ان یطیعوا الله ابدا فبالبینات خلد هؤلاء و هؤلاء. (این است و جز این نیست که دوزخیان به این دلیل در آتش جاوداه اند که نیت آنها این بود که اگر در دنیا جاودانه باشند گناه و معصیت خدا کنند؛ و اهل بهشت در بهشت جاودانه اند، زیرا نیت و قصد آنان این بود که اگر در دنیا همیشه بمانند اطاعت و بندگی خدا کنند. پس این هر دو دسته به سبب نیات و قصدشان خلود دارند.) سپس حضرت این آیه شریفه را تلاوت فرمودند: قل کل یعمل علی شاکلته.؛(598) و فرمودند: یعنی هر کس بر اساس نیتش عمل می کند.(599)
از این حدیث نیز مخلدون در آتش شناخته می شوند. معذبان جاویدان گناهکاران جاویدان اند - آنان که به رنگ گناه و کفر در آمده اند و ذره ای نور و هدایت در وجودشان نمانده است.