فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

سوال قبر

یکی از باورهای شیعه، که بر آیات و روایات و ادله وجود حیات برزخی مبتنی است، پرسش در قبر است، امام صادق (علیه السلام) فرمودند: هر کس سه چیز را انکار کند از شیعیان ما نیست: معراج و سوال در قبر و شفاعت(194) نیز فرمودند: در قبر فقط از مومنان خالص و کافران خالص سوال می شود و بقیه را به قیامت وامی گذارند.(195)
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هم درباره آیه شریفهیثبت الله الذین امنوا بالقول الثابت فی الحیوه الدنیا و فی الاخره(196) (خداوند مومنان را به سبب گفتار ثابتشان استوار می دارد، هم در دنیا و هم در آخرت) فرمودند: منظور آیه شریفه در قبر و هنگام سوال از مردگان است(197).
همچنین از سیاق تلقینهایی که برای میت وارد شده پیدا است که سوال اصلی و اساسی در قبر از اعتقادات و بینشها و باورهاست.

فشار قبر

امام صادق (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت کرده اند که قبر مومن را در فشار می گذارد تا کفاره گناه ضایع کردن نعمتهای خداوند باشد.(198)
امام علی (علیه السلام) هم فرمودند: ای بندگان خدا، برای کسی که خداوند او را نیامرزیده است سختی قبر شدیدتر از مرگ است. پس بترسید و بر حذر باشید از تنگی و سختی و تاریکی و تنهایی آن...و همانا زندگی سختی که خداوند دشمن خود را از آن بیم داده (و فرموده: و من اعرض عن ذکری فان له معیشه ضنکا(199)) عذاب قبر است(200).

38. سخن پشیمانان به هنگام مرگ: ای کاش انفاق می کردم!

و انفقوا مما رزقناکم من قبل ان یأتی احدکم الموت فیقول رب لولا اخرتنی الی اجل قریب فاصدق و اکن من الصلحین.
منافقون: 10.
از آنچه روزی تان داده ایم در راه خدا انفاق کنید، پیش از آنکه یکی از شما را مرگ فرا رسد و بگوید: ای پروردگار من، چرا مرگ مرا اندکی به تاخیر نینداختی تا صدقه دهم و از شایستگان باشم.
انفقوا از ماده نفق و نفاق به معنی خروج و تمام شدن است، و انفاق یعنی اخراج مال از ملکش، زیرا شخص مالش را با آن دستش خارج می کند، و منافق از مصدر نفاق است، و آن کسی است که از ایمان به طرف کفر خارج شده است. نفق هم نقبی است که دری دیگر برای خروج دارد.
رزق یعنی روزی، و آن عطایی است که از آن بهره می برند، خواه طعام باشد یا علم یا غیر آن، از امور دنیوی یا اخروی.
در فرهنگ قرآن هر که انفاق کند به سود خود انفاق کرده است: و ما تنفقوا من خیر فلانفسکم(201)، همچنین آن چه انفاق می شود می ماند و آنچه انفاق نشود از بین می رود: ما عندکم ینفد و ما عند الله باق(202) از این روست که بزرگ ترین پشیمانی در هنگام مرگ، که پرده ها از حقایق کنار می رود، از این است که چرا انفاق نکردیم.
امام علی (علیه السلام) فرمودند: از دنیا چیزی برای انسان باقی می ماند که انفاق کرده است(203)، و نیز فرمودند: هر گاه بنده ای بمیرد، فرشتگان می گویند: چه پیش فرستاده؟ و مردم می گویند: چه باقی گذاشته؟ پس چیزی برای خود پیش فرستید تا از آن شما باشد و همه را بعد از خود باقی مگذارید که وبال شما خواهد بود.(204)