فهرست کتاب


آیه های زندگی برای بیداری

حسین اسکندری‏

برخی از دیگر تفاوتهای نظام دنیا با نظام آخرت

1) در دنیا می توان سخنان و اعمال و عقاید را کتمان کرد، اما در قیامت ممکن نیست: و لا یکتمون الله حدیثا(99)
2) در دنیا می توان عذر خواهی کرد، اما در قیامت ممکن نیست: و لا یؤذن لهم فیعتذرون(100)؛
3) در دنیا فرار از عذاب و شکنجه ممکن است، اما در قیامت ممکن نیست: این المفر کلا لا وزر(101).
ای ز بازار جهان حاصل تو گفتاری - عمر تو موسم کار است و جهان بازاری
اندر آن روز که کردار نکو سود کند - نکند فایده گر خرج کنی گفتاری
همچو بلبل که بر افراز گلی بنشیند - چند گفتی سخن و هیچ نکردی کاری
ظاهر آن است که بی زاد و تهی دست رود - گر از این مزرعه کس پر نکند انباری
زر طاعت زن و اخلاص عیار آن ساز - خواجه تا سود کنی بر درمی دیناری(102)

18. خسر الدنیا و الاخره کیان اند؟

و من الناس من یعبد الله علی حرف فان اصابه خیر اطمانّ به و ان اصابته فتنه انقلب علی وجهه خسر الدنیا و الا خره ذلک هو الخسران المبین
حج: 11
و از میان مردم کسی است که خدا را با تردید می پرستد. اگر خیری به او رسد، دلش بدان آرام گیرد، و اگر آزمایشی پیش آید، رخ بر تابد. در دنیا و آخرت زیان بیند و آن زیانی آشکار است.
حرف یعنی طرف، و یعبدالله علی حرف، یعنی این شخص در وسط و حقیقت بندگی نیست و در گوشه آن قرار گرفته است (تحریف شی ء هم یعنی به یک طرف بردن آن).
انقلب به معنی بازگشتن است و انقلاب هم به معنای انصراف و برگشتن؛ و انقلب علی وجهه یعنی صورت خود را به عقب بر نمی گرداند، گویی همیشه از ایمان بیگانه بوده است.
خسر و خسران و خسار یعنی نقصان و کم شدن و نیز یعنی نقصان راس المال و سرمایه و از بین رفتن آن.
باید توجه داشت که خاسران دنیا و آخرت از مسلمانان اند و سخن از کفار و مشرکان نیست: من یعبدالله (کسانی که خدا را عبادت می کنند)، لکن این سرمایه بندگی و دین خدا را، که بزرگ ترین سرمایه بشر است، در معرض زوال و نقصان و نابودی قرار می دهند. اینان بر طبق فرمایش حضرت امام حسین (علیه السلام)، که به هنگام ورود به کربلا به اصحاب خود فرمودند، همان بندگان و بردگان دنیایند که دین را هم برای تامین دنیای خود انتخاب کرده اند و اساس آرامش و اضطراب آنان برخورداری از دنیا یا محرومیت از آن است.الناس عبید الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه ما درت معایشهم فاذا محصوا بالبلاء قل الدیانون(103) (مردم بنده دنیایند و دین همچون لقمه ای لیسیده بر زبانهایشان است. مادامی که معیشت و زندگانی آنها وسعت و فراخی داشته باشد، آن را حفظ می کنند، ولی هنگامی که با ابتلائات امتحان شوند، دین داران کم می شوند.)
آیات 15 و 16 سوره زمر و 32 اعراف و 23 یونس نیز گویای این مطلب است.
ای هشت خلد را به یکی نان فروخته - وز بهر راحت تن خود جان فروخته
نزد تو خاکسار چو دین را نبوده آب - تو دوزخی بهشت به یک نان فروخته
نان تو آتش است و به دینش خریده ای - ای تو ز بخل آب به مهمان فروخته
ای از برای نعمت دنیا چو اهل کفر - اسلام ترک کرده و ایمان فروخته
ای خانه دلت به هوا و هوس گرو - وی جان جبرییل به شیطان فروخته
ای تو زمام عقل سپرده به حرص و آز - انگشتری ملک به دیوان فروخته
ای خوی نیک کرده به اخلاق بد بدل - وی برگ گل به خار مغیلان فروخته
ای بهر نان و جامعه ز دین بی نوا شده - بهر سراب چشمه حیوان فروخته
زد هوات کرده سیه دل چنان که تو - از رای تیره شمع به کوران فروخته
ین است مصر ملک و عزیز اندروست علم - ای نیل را به قطره باران فروخته
از بهر جامه جنت ماوی گذاشته - وز بهر لقمه حکمت لقمان فروخته
کرده فدای دنیی ناپایدار دین - ای گنج را به خانه ویران فروخته(104)

19. پاداش بزرگ برای آنان که به بیعتشان با پیامبر و پیمانشان با خدا وفادار بمانند

ان الذین یبایعونک انما یبایعون الله ید الله فوق ایدیهم فمن نکث فانما ینکث علی نفسه و من اوفی بما عهد علیه الله فسیؤتیه اجرا عظیما
فتح: 10
آنان که با تو بیعت می کنند جز این نیست که با خدا بیعت می کنند. دست خدا بالای دستهایشان است؛ و هر که بیعت را بشکند به زیان خود شکسته است؛ و هر که بدان بیعت که با خدا بسته است وفا کند، او را مزدی عظیم دهد.
یبایعون و بیعت از ماده بیع است که آن در اصل به معنی دست دادن به هنگام قرار داد و معامله است، و سپس به پیمان برای فرمانبرداری و اطاعت از کسی اطلاق شده است.
نکَث از ماده نکث به معنی باز گشودن و واتابیدن است که در معنی شکستن و نقض عهد به کار رفته - عهدی که لازم الوفاء است. در این آیه، خداوند به همه بیعت کنندگان و پیمان داران با خدا و رسول اعلام می کند که اگر بر سر پیمان و عهد خود بمانند به فوز عظیم می رسند، و اگر نقض پیمان کنند ضررش متوجه خودشان می شود، زیرا پیمان با خدا، که بندگی ما نسبت به اوست، و پیمان با پیامبر، که همان اطاعت و پیروی از اوست، سبب بقای جامعه بشری و هویت و قوت و عظمت پیمان داران و مطیعان است.
قرآن کریم می فرماید: ای اهل ایمان، اگر از خدا پروا کنید و به شرط بندگی وفا کنید و با اوامر و نواهی مؤمنانه برخورد کنید، خداوند دنیا و آخرت شما را آباد می کند و گذشته و آینده شما ترمیم و تامین می شود. یا ایها الذین امنوا اتقوا الله و امنوا برسوله یؤتکم کفلین من رحمته و یجعل لکم نورا تمشون به و یغفر لکم و الله غفور رحیم(105) (ای کسانی که ایمان آورده اید، تقوای الهی پیشه کنید و به رسولش ایمان بیاورید تا دو سهم از رحمتش را به شما ببخشد و برای شما نوری قرار دهد که با آن راه بروید و گناهان شما را ببخشد، و خداوند آمرزنده و مهربان است.) عمده همین است که یجعل لکم نورا تمشون به. با نور و بصیرتی که خداوند به او عطا می کند حجابها از قلبش بر چیده می شود و چهره حقایق را بی پرده می بیند؛ و یکی از حقایق مهم شناخت دنیاست. آری، او با این روشن بینی دنیاشناس می شود و دیگر مظاهر فریبنده دنیا و زرق و برقها او را به خود مشغول نمی کند و او ربح الدنیا و الاخره می شود: هم در دنیا سود می برد، چون از مواهب آن برای کمال و رشد و معنویت خویش بهره برده است؛ و هم در آخرت بهره مند می شود، و این دو مهم حاصل وفاداری بر بیعت با پیامبر و پیمان با خداست.
آیات 52 سوره نور و 11 بروج و 5 فتح و 49 انبیاء نیز موید این سخن است.