امام در سنگر نماز (بیانات و خاطرات حضرت امام خمینی (ره) درباره نماز)

ستاد اقامه نماز

مساجد

اهمیت مسجد
مسجد النبی مرکز سیاست اسلام بوده است و ثقل قدرت اسلامی.**بیانات امام خمینی در جمع کارکنان اداره مرکزی آستان قدس رضوی 3/5/61، صحیفه نور، ج 16، ص 232.***
همان طور که پیغمبر توی مسجد زندگی می کرد، توی همان مسجد با مردم معاشرت می کرد و از همان مسجد هم تجهیز می کرد جیوش را برای کوبیدن قدرت ها.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان دانشکده بابل 30/4/58، صحیفه نور، ج 8، ص 179.***
مسجد پیغمبر اکرم هم مثل این مسجدهای شما نبوده است مسجد اعظم، یک جای کوچکی، یک سقفی با این چیزهای خرما، یک چیزی درست کرده بودند، یک دیوار این قدری هم برای اینکه مثلا حیوانات وارد نشوند با یک چیزی گلی یا از همین ها درست کرده بودند. اما سرنوشت اسلام را در یک همچو مسجدی درست می کردند مسجد بود، هم چو نبود که قبله و بارگاه باشد و میان تهی، از آن تاسیسات خالی، لکن از همان جا روم و ایران را شکست دادند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای خانواده شهید سرهنگ فراشاهی و بانوان مکتب ولی عصر عج 12/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 29.***
ایشان وقتی مسجد را درست کرد، آن هم نه یک مسجد مجلل، یک مسجد خیلی محقر درست کرد، روی صفه**صفه، به معنی غرفه *** آن مسجد یک صفه ای بود که هیچی هم نداشت آنجا، بسیاری از اصحاب حضرت از آنها که یاران او بودند، آنجا می خوابیدند چون منزل نداشتند.**بیانات امام خمینی در جمع وکلای دادگستری 17/11/57، صحیفه نور، ج 5، ص 51.***
خودش هم یک منزل و یک اطاقی با ساقه خرما چند تا اتاق برای خودش و مسجدش هم آن طور و اصحاب حضرت هم یک دسته شان که اصحاب صفه بودند آنهائی بودند که منزل هم نداشتند و می آمدند روی سکوئی در آنجا می خوابیدند و زندگیشان همین بود.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از نابینایان مدرسه ابابصیر اصفهان 14/4/58، صحیفه نور، ج 8، ص 30.***
اصحاب صفه که معروف است اینها یک عده ای بودند که توی مسجد از باب اینکه منزل نداشتند توی مسجد می آمدند روی صفه ای، یک سکوئی آنجا می خوابیدند.**بیانات امام خمینی در جمع افراد جهاد سازندگی و کارکنان شرکت نفت 5/4/58، صحیفه نور، ج 7، ص 205.***
در صدر اسلام همان مسجدی که عالِم در آن بود، همان مسجد هم ارتشی بود و سردارهای سپاه هم همان جا بودند و با هم نماز می خواندند و با هم اطاعت می کردند و با هم، هم جنگ می کردند یک همچنین وضعی داشت.**بیانات امام خمینی در جمع علما و جمعی از لشکر 16 زرهی قزوین 24/4/58، صحیفه نور، ج 8، ص 125.***
در صدر اسلام مساجد، محافل و نمازها جنبه سیاسی داشته است، از مسجد راه می انداختند لشکر را به جنگی که باید بکنند و به آنجائی که باید بفرستند. از مسجد مسائل سیاسی طرح ریزی می شد. مسجد محل این بود که مسائل سیاسی در آن طرح بشود، مع الاسف مساجد را ما کاری کردیم که بکلی از مصالح مسلمین دور باشد و با دست ما آن طرح هائی که برای ما ریخته بودند با دست خود ما پیاده شد.**بیانات امام خمینی در جمع شرکت کنندگان در دومین کنگره جهانی ائمه جمعه و جماعات 23/2/63، صحیفه نور، ج 18، ص 276.***
در صدر اسلام، هر وقت مسلمین می خواستند به جنگ عزیمت بکنند، از مساجد تجهیز می شدند و هر وقت که کار مهمی داشتند در مساجد آنرا مطرح می کردند و درباره مسائل سیاسی به بحث و گفتگو می نشستند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای سراسر کشور 22/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 54.***
ارتش اسلام هر جا رفته است و سردارهای اسلام هرجا پا گذاشتند همان جائی که پا گذاشتند اول مسجد درست کردند، وقتی به قاهره رسیدند اول خط کشیدند برای مسجد و هر جا این طور بود، مسجد مطرح بود، معبد مطرح بود و ارتش اسلام برای آباد کردن مساجد و محراب ها کوشش می کردند.**بیانات امام خمینی در جمع فرماندهان، افسران و درجه داران و پرسنل نیروی دریایی 15/4/59، صحیفه نور، ج 12، ص 222.***
مسجد و منبر در صدر اسلام مرکز فعالیت های سیاسی بوده است. جنگ هائی که در اسلام شده است بسیاری از آن از مسجد طرحش ریخته می شد. حضرت امیر سلام الله علیه به حسب خطبه هائی که در نهج البلاغه جمع شده است- بعضی- خطیب بزرگ و فخر خطباست و با آن خطبه های بزرگ مردم را تجهیز می کردند و برای دفاع از اسلام و همین طور دستورهای عقیدتی و همه چیز در این کتاب مقدس هست. مسجد جائی بوده است که از آنجا شروع می شده است به فعالیت های سیاسی، منبر هم جائی بوده است که محل خطبه ها بوده است، خطبه های سازنده و سیاسی.**بیانات امام خمینی در دیدار با وعاظ تهران 26/3/58، صحیفه نور، ج 7، ص 127.***
مسجدها در صدر اسلام به این صورتی که بعدش به توسط اشخاص منحرف به این صورت های مبتذل در آمد، در صدر اسلام این طور نبوده است مسجدها محلی بوده است که از همان مسجد ارتش راه می افتاد برای جنگ با کفار و با قلدرها، از همان توی مسجد آنجا خطبه خوانده می شد، دعوت می شدند مردم به اینکه فلان مثلا آدم متعدی در فلان جا قیام کرده بر ضد مسلمین یا مال مردم را چپاول می کند، قلدری می کند، انحرافات دارد و از همان مسجد راه می افتادند و می رفتند طرف دشمن، از همان جا قرار دادها حاصل می شد.**بیانات امام خمینی پیرامون ابعاد سیاسی - عبادی اسلام 21/8/57، صحیفه نور، ج 3، ص 120.***
این مساجد است که این بساط را درست کرد این مساجد است که نهضت را درست کرد در عهد رسول الله هم و بعد از آن هم تا مدت ها مسجد مرکز اجتماع سیاسی بود مرکز تجهیز جیوش**جیوش: جمع جیش به معنی لشکر *** بود. محراب یعنی مکان حرب، مکان جنگ هم جنگ با شیطان و هم جنگ با طاغوت، از محراب ها باید جنگ پیدا بشود چنانچه بیشتر از محراب و از مسجدها پیدا می شد.**بیانات امام خمینی به مناسبت سالگرد 15 خرداد - 15/3/58، صحیفه نور، ج 7، ص 58.***
این مسجد الحرام و مساجد در زمان رسول اکرم (ص) مرکز جنگ ها و مرکز سیاست ها و مرکز امور اجتماعی و سیاسی بوده. این طور نبوده است که در مسجد پیغمبر (صلی الله علیه و آله) همان مسائل عبادی نماز و روزه باشد، مسائل سیاسی اش بیشتر بوده هر وقت می خواستند به جنگ بفرستند اشخاص را و بسیج کنند مردم را برای جنگ ها، از مسجد شروع می کردند این امور را.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای سراسر کشور 22/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 54.***
اسلام مساجد را سنگر قرار داد. وسیله از باب این که از همین مساجد، از همین جمعیت ها، از همین جماعت، از همین جمعه ها و جماعات، همه اموری که اسلام را پیش می برد و قیام را به پیش می برد مهیا باشد.**بیانات امام خمینی در جمع خطبا و گویندگان مذهبی 25/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 60.***
مسیحیون خیال نکنند که اسلام هم، مسجد هم، مثل کلیساست. مسجد وقتی در آن نماز به پا می شده است تکلیف معین می کرده اند، جنگ ها از آن شالوده اش ریخته می شده است، تدبیر ممالک از مسجد شالوده اش ریخته می شده است. مسجد مثل کلیسا نیست، کلیسا یک رابطه فردی مابین افراد و خدای تبارک و تعالی (علی زعمهم) است.**بیانات امام خمینی در مورد وظایف و مسئولیتهای رؤسا و علمای اسلام دیماه 43، صحیفه نور، ج 1، ص 119.***
مساجد بهترین سنگرها و جمعه و جماعات مناسب ترین میدان تشکل و بیان مصالح مسلمین می باشند. امروز دولت ها و سر سپردگان ابر قدرت ها اگر چه به جنگ جدی با مسلمانان برخاسته اند و همچون دولت هند مسلمانان بی گناه و بی پناه و آزاده را قتل عام می کنند ولی هرگز جرأت و قدرت تعطیل مساجد و معابد مسلمین را برای همیشه ندارند و نور عشق و معرفت میلیون ها مسلمان را نمی توانند خاموش کنند. در عین حال اگر آنان مساجد و محافل مذهبی و سیاسی علمای اسلام را به تعطیلی بکشانند و حتی علمای اسلام را در ملاء عام به دار کشند، خود دلیل مظلومیت اسلام و موجب توجه بیشتر مسلمانان به روحانیت و پیروزی از آن می شود.**پیام برائت به زائرین بیت الله الحرام 6/5/66، صحیفه نور، ج 20، ص 127.***
(در ایران) محراب ها همان طوری که محراب های صدر اسلام بوده است متحول شدند، منبرها همان طور.**بیانات امام خمینی در دیدار با جامعه وعاظ تهران 26/3/58، صحیفه نور، ج 7، ص 129.***
جوان های عزیز رزمنده سنگرها را به مسجد و معبد تبدیل کردند.**پیام امام خمینی به مناسبت گشایش دومین دوره مجلس شورای اسلامی 7/3/63، صحیفه نور، ج 19، ص 7.***
با حفظ جهات شرعی در مورد زمین مذکور با پیشنهاد حجت الاسلام آقایان خامنه ای و هاشمی موافقت می شود. انشاء الله در کنار ساختن مصلای تهران، در ساختن بینش کفر ستیزی مسلمانان موفق باشید. ضمناً سادگی مصلی باید یاد آور سادگی محل عبادت مسلمانان در صدر اسلام باشد و شدیدا از زرق و برق ساختمان های مساجد اسلام آمریکایی جلوگیری بشود خداوند تمامی دست اندرکاران برپاکننده مساجد الله را تایید فرماید.**پاسخ امام خمینی (ره) به نامه مقام معظم رهبری و ریاست جمهوری در مورد ساختن مصلای بزرگ تهران*****مجموعه مدارک منتشر نشده موجود در آرشیو مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام (س) 23/8/67.***
پیامبر اسلام نیازی به مساجد اشرافی و مناره های تزییناتی ندارد. پیامبر اسلام دنبال مجد و عظمت پیروان خود بوده است.**پیام امام خمینی به مناسبت سالگرد کشتار خونین در مکه و قبول قطعنامه 598، 29/4/67، صحیفه نور، ج 20، ص 231.***
وظیفه مسلمین در قبال مساجد
مردم در هر روز مجتمع بشوند در مساجد، نه همان مجتمع بشوند این پیرمردها و از کار افتاده ها، نه مساجد باید مجتمع بشود از جوان ها، اگر ما بفهمیم که این اجتماعات چه فوائدی دارد و اگر بفهمیم اجتماعاتی که اسلام برای ما دستور داده و فراهم کرده است، چه مسائل سیاسی را حل می کند، چه گرفتاری ها را حل می کند، این طور بی حال نبودیم که مساجدمان مراکز بشوند برای چند نفر پیرزن و پیرمرد. وقتی جماعت برود و اشخاص موثر بروند مردم بروند همه بروند آنجا مجتمع بشوند و در آنجا خطیب برایشان مسائل روز را بگوید و مسائلی و مشکلاتی که دارند بگوید، این حل می کند مطالب را.**بیانات امام خمینی در جمع وعاظ و خطبای مذهبی 14/8/59، صحیفه نور، ج 13، ص 155.***
در این موقع حساس که بیش از هر وقت دیگر احتیاج به اجتماعات اسلامی داریم، لازم است ملت مسلمان ما در تمام بلاد به مسجد روی آورند و نهضت را از راه مساجد که دژهای محکم اسلامند، زنده نگه دارند و با شعارهای اسلامی نهضت را پیش برند.**پیام امام خمینی به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان 3/5/58، صحیفه نور، ج 8، ص 218.***
(دشمنان فهمیدند) مسجدها مردم را وادار کرد، پس باید مسجدها را ما شروع کنیم بشکنیم، این که می آیند مسجدها را می خواهند خلوت کنند و بیچاره جوان ها و متدینین ما هم اشتباها به خطا می روند، این است که مسجدها کم کم امسال یک قدری ماه رمضانش کمتر باشد، سال دیگر یک خرده کمتر، بعد از ده سال پانزده سال دیگر چه بشود. آنها عجله ندارند، به تدریج هر چه شود. شما باید هوشیار باشید که مسجدهایتان و محراب هایتان و منبرهایتان را حفظ کنید و بیشتر از سابق، شمائی که این معجزه را از مسجد دیدید، حالا باید بروید دنبال این مرکز معجزه، نه رها کنید او را. من امروز باید بگویم که تکلیف است بر مسلمانان، حفظ مساجد امروز جزء اموری است که اسلام به او بسته است ماه مبارک رمضان و بعد از ماه مبارک رمضان. هم مسجدها را آباد کنید من در مکه که مشرف بودم یک روز می خواستم یک کتاب بخرم که برای آن کتاب فروش هم فایده داشت ایستاده بودم اذان گفتند رها کرد گفت که (سنه الحنفیه)**سنت دین حنیف اسلام ***دیگر با من حرف نزد و رفت سراغ نماز، در مدینه بازار را که من دیدم بسته بود، یعنی باز بود لکن هیچ کس نبود، می رفتند سراغ نماز، چرا شما نمی روید سراغ نماز، چرا ظهر که می شود بازارها را رها نمی کنید بروید سراغ نماز؟ اگر بروید سراغ نماز، احیاء کنید این سنت سیاسی اسلام را، همان طوری که در روز جمعه حالا بحمد الله می روید، روز غیر جمعه هم بروید مساجد را پر کنید، اگر این مسجد و مرکز ستاد اسلام قوی باشد ترس از فانتوم ها نداشته باشید، ترس از آمریکا و شوروی و اینها نداشته باشید، آن روز باید ترس داشته باشید که شما پشت بکنید به اسلام، پشت بکنید به مساجد.**بیانات امام خمینی در جمع روحانیون و ائمه جماعات تهران و شهرستانها 2/4/59، صحیفه نور، ج 12، ص 233.***
از مسجد باید امور اداره بشود این مساجد بود که این پیروزی را برای ملت ما درست کرد. این مراکز حساسی است که ملت باید به آن توجه داشته باشند، این طور نباشد که خیال کنند که حالا دیگر ما پیروز شدیم دیگر مسجد می خواهیم چه کنیم، پیروزی ما برای اداره مسجد است ما اگر نماز نباشد و آداب اسلامی نباشد، چه داعی داریم که بیائیم خودمان را به مهلکه بیندازیم و وارد این امور بشویم؟ ما برای اسلام این کارها را می کنیم و شما، شما ملت برای اسلام قیام کردید و برای اسلام این همه زحمت کشیدید و دارید می کشید، مراکزی که مراکز بسط حقیقت اسلام است بسط فقه اسلام است و آن مساجد است. اینها را خالی نگذارید. این یک توطئه است که می خواهند مسجدها را کم کم خالی کنند.**بیانات امام خمینی در جمع روحانیون و ائمه جماعات تهران و شهرستانها 20/4/59، صحیفه نور، ج 12، ص 230.***
من تکلیفم را باید ادا کنم به شما بگویم شما دانشگاهی ها! شما دانشجوها! همه تان مساجد را بروید پر کنید، سنگر هست اینجا، سنگرها را باید پر کرد، محراب به آن می گویند یعنی آنجایی که حرب از آنجا شروع می شود، محل حرب.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 148 و 149.***
ما باید این محتوای عظیم را باز گردانیم و اهتمام به امور مسلمین داشته باشیم و اهتمام به امور مسلمین، تنها مساله گوئی نیست، علاوه بر آنها، امور سیاسی و اجتماعی و سایر گرفتاریهای مسلمین است که هر کس به آنها اهتمام نکند مسلمان نیست، و شما باید بر تمام امور مسلمین نظارت داشته باشید و سعی کنید که مساجد ما به حال مساجد صدر اسلام برگردد و توجه داشته باشید که عزلت و کناره گیری در اسلام نیست و این امر در یکی از طوایف غیر مسلمین بوده است که متاسفانه در بعضی از جوامع اسلامی رسوخ کرده.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای سراسر کشور 22/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 54.***
این بازار است که باید درست توجه بکند و قشرهای مختلفی که دارد توجه بکند و مساجد را آباد بکنند و مساجد را پر بکنند از جمعیت های خودشان، در ممالک اهل سنت آنکه من دیدم در حجاز وقتی که اذان گفته می شود بازارها بسته می شود یا باز است و شرطه**پلیس*** آنها را حفظ می کند و می روند مسجد الحرام برای نماز یا مسجد النبی برای نماز.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از اصناف و بازاریان تهران و جوانان خوزستانی 25/10/59، صحیفه نور، ج 13، ص 280.***
این مساجد باید مرکز تربیت صحیح باشد و مساجد بحمد الله اکثراً این طوری است اشخاصی که در مسجد می روند باید تربیت بشوند به تربیت های اسلامی، مساجد را خالی نگذارید آنهائی که می خواهند نقشه بکشند و شما را وادار کنند از مساجد دور کنند از مراکز تعلیم و تربیت آنها دشمن های شما هستند، ماه مبارک نزدیک است در ماه مبارک باید به قدر چندین ماه تربیت بشود (لیله القدر خیر من الف شهر**سوره بقره / 3***) باید در ماه مبارک تربیت و تعلیم به تمام معنا در همه بُعدهایش در مساجد باشد در محافل دیگر باشد مساجد را خالی نگذارید اینهائی که صحبت این را می کنند که حالا ما انقلاب کردیم برویم سراغ کارهای دیگر، خیر انقلاب از مساجد پیدا می شود، از مساجد این طور امور تحقق پیدا می کند، هم دانشگاه ها را حفظ کنید هم مساجد را حفظ کنید منافات با هم ندارند دانشگاهی باشید مسجد هم بروید مساجد را هم تعمیر کنید مساجد را هم آباد کنید از رفتن خودتان.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای انجمن اسلامی کارکنان وزارت کشور 10/4/59، صحیفه نور، ج 12، ص 217.***
مسجدها را خالی نکنید، تکلیف است امروز، امروز، یک روزی است استثنایی ما در یک مقطعی از عصر واقع شده ایم که استثنایی است.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 148.***
در هر صورت سنگرها را نباید از دست داد و قیام به وظایف به مقدار امکان لازم است و اگر کوتاهی در آن نکنیم باک نیست. فرضا با شکست ظاهری مواجه شویم، لکن رضای خدای تعالی را اگر موفق شویم جلب کنیم امور دیگر سهل است.**نامه امام خمینی به حجةالاسلام والمسلمین سعیدی 14/8/47، صحیفه نور، ج 1، ص 148.***
ای ملت مسجدهای خودتان را حفظ کنید. ای روشنفکران! مسجدها را حفظ کنید، روشنفکر غربی نباشید روشنفکر وارداتی نباشید ای حقوقدان ها! مسجدها را حفظ کنید. بروید به مسجد، این مسجدها را حفظ کنید تا این نهضت به ثمر برسد، تا مملکت شما نجات پیدا کند، خداوند انشاء الله روحانیون را برای ما حفظ کند خداوند انشاء الله مخالفین را هدایت کند خداوند انشاء الله ملت ما را سعادتمند کند.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از دانشجویان دانشگاه شیراز 16/3/58، صحیفه نور، ج 7، ص 58.***
در این موقع حساس که بیش از هر وقت دیگر احتیاج به اجتماعات اسلامی داریم، لازم است ملت مسلمان ما در تمام بلاد به مساجد روی آورند و نهضت را از راه مساجد که دژهای محکم اسلامند زنده نگه دارند و با شعارهای اسلامی نهضت را پیش برند.**پیام امام خمینی به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان 3/5/58، صحیفه نور، ج 8، ص 218.***
شما ای ملت ایران! ای مسلمانان پاک طینت! به احکام نورانی قرآن کریم بیش از پیش گرایش کنید و دست اتفاق و برادری به هم دهید و از اختلافات دست بردارید و برای قرآن کریم و اسلام عزیز فکری بکنید، تعلیمات اسلام را نصب العین قرار دهید، مساجد و محافل دینیه را که سنگرهای اسلام در مقابل شیاطین است هر چه بیشتر گرم و مجهز نگه دارید.**پیام امام خمینی به ملت ایران 20/6/51، صحیفه نور، ج 1، ص 190.***
اینک بر مسلمین غیور و به خصوص نسل جوان روشنفکر است که با کمال جدیت از این نغمه ناموزون خانمان سوز**سپاه دین که یک اصل از اصول انقلاب سفید رژیم شاهنشاهی بود. *** اظهار تنفر کنند و مساجد و محافل دینی را هر چه بیشتر گرم کنند و علاقه خود را به اسلام و علما اعلام و وعاظ و خطباء محترم (دامت برکاتهم) بیش از پیش ابراز نمایند و با این اظهار علاقه مشتی محکم بر دهان عمال استعمار (خذلهم الله) بکوبند.**پیام امام خمینی به ملت شریف ایران در مورد سپاه دین 21/8/50، صحیفه نور، ج 1، ص 177.***
مقابله دشمنان با مساجد
در زمان این دو پدر و پسر فاسد**رضا شاه و محمد رضا شاه پهلوی *** همه چیز را از روحانیون گرفته بودند و فقط برای آنها مسجد مانده بود که آن هم از نظر آنها باید زیر نظر فلان باز نشسته اداره می شد و به این ترتیب همه جهاتتان محدود بود و شما نمی توانستید یک کلمه حرف بزنید و مسائل تان را بگوئید.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان اصفهان و چهار محال و بختیاری 30/10/60، صحیفه نور، ج 16، ص 15.***
مبارزه با علم و فرهنگ با شدت هر چه بیشتر ادامه دارد و می خواهند ملت بدبخت را به دستور استعمارگران عقب مانده نگه دارند با ادعای اسلام و تظاهر به مسلمانی کمر به نابودی اسلام بسته و احکام مقدسه قرآن را یکی پس از دیگری محو و نابود می کنند علماء اعلام و محصلین علوم اسلامی در تحت فشار عمال استعمار دست و پا می زنند مدارس علوم دینیه، مساجد و محافل اسلامی را می خواهند قبضه کنند و این برنامه را مقداری عملی کرده اند.**پیام امام خمینی به زائران بیت الحرام 19/11/49، صحیفه نور، ج 1، ص 158.***
از همه اسف بارتر وضع ایران است که رژیم**مقصود رژیم شاهنشاهی *** آن ماموریت دارد با چاپ قرآن، تظاهر به اسلام کنند، به اسم سپاه دین، سازمان اوقاف و به عناوین فریبنده دیگر یکباره اسلام را ریشه کن سازد ملت اسلام را بیش از پیش به ذلت و اسارت بکشد، مسجد و محراب پیامبر اسلام را به صورت بنگاه تبلیغاتی دربار ضد اسلامی خود در آورد و برای اجراء این نقشه های شوم به کمک و مساعدت روحانی نماهای خود فروخته و سر سپرده نیاز کامل دارد و با همکاری آنان می خواهد مساجد و دیگر محافظ اسلامی را قبضه کند، مراسم مذهبی را تحت نظارت و مراقبت خود در آورد و به حوزه های علمیه دست یابد.**پاسخ امام خمینی به دانشجویان مسلمان مقیم اروپا و آمریکا و کانادا 24/12/51، صحیفه نور، ج 1، ص 196.***
دفاع از حق و اسلام از بزرگترین عبادات است. بگذار عبادتگاه های ما را در این شهر مبارک**ماه رمضان 1398 ه ق مطابق با ماه مرداد 1357 ه ش *** به خون بکشند و ببینید که مسلمین با عبادت بزرگتر ماه شریف را می گذرانند... مامورین شاه به مسجد ریخته و به قتل و جرح مردم بی دفاع پرداخته و مسجد را به آتش کشیده اند.**پیام امام خمینی به مردم مسلمان ایران به مناسبت کشتار وحشیانه رژیم در اصفهان و شیراز 22/5/57، صحیفه نور، ج 2، ص 88.***
مسجد یک سنگر اسلامی است و محراب محل جنگ است - حرب است - این را می خواهند از دست شما بگیرند، میزان هم همین نیست که این را بگیرند، اینها مقدمه است، والا هی بروید نماز بخوانید اما اینها از مسجد بد دیدند.**بیانات امام خمینی در جمع فارغ التحصیلان دومین دوره دانشکده افسری ارتش جمهوری اسلامی 25/8/59، صحیفه نور، ج 13، ص 177.***
مع الاسف به دنبال تبلیغات از صدر اسلام یعنی بعد از یک مدتی تا زمان ما، مساجد یک مساجدی شده بود که اسلام در آنجا محکوم می شد، محکوم کردن اسلام به این است که چیزی که اسلام می خواهد در مسجد زیر پا گذاشته بشود. اسلام می خواهد که مردم آگاهانه برای مصالح خودشان، برای مصالح مسلمین در آنجا فعالیت بکنند. اسلام منزوی در مساجد بود. با اسم اسلام، اسلام را منزوی کردند در چهار دیوار مساجد، مساجد بی تحرک. اینها از مساجد می ترسند. اینها بیخ گوش شما می گویند که این آخوند که از او کاری نمی آید. مسجد می روید چه کنید خودمان می رویم و فلان جا نماز می خوانیم، نماز نمی خواهند بخوانند، می خواهند نماز را بشکنند با این نمازهایی که در مسجدها می روند و نمی گذارند که مسلمانان نماز درست خودشان را بخوانند، با ین نمازها می خواهند نماز را بشکنند. و شیطان ها از اطراف جمع شده اند و می خواهند حالا که همه چیز درست شده و مایوس شدند نگذارند اجرا بشود کارها، باز تهیه ببینند ولو 10 سال دیگر ولو برای 10 سال دیگر تهیه ببینند برای اینکه مسجدها را کم کم خالی کنند و آخوند مسجد را کنار بگذارند و یک کسی که وضو ندارد و به هیچ چیز هم معلوم نیست اعتقاد داشته باشد، بیاورند آنجا پهلوی آخوند و نگذارند نمازش را بخواند و خالی کنند این سنگرها را و بعد از خالی کردن این سنگرها حمله کنند. این دژهای محکم را محکم نگاه دارید نگویید که ما انقلاب کردیم حالا باید هی فریاد بزنیم، خیر نماز بخوانید، از همه فریادها بالاتر است.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 148.***
در طول سلطنت این سلسله یک اشتباهاتی شده است که خیلی موجب تاسف است بعضی اشتباهات در زمان رضا شاه و بعضی هم در حکومت این.**اشاره به محمدرضا شاه*** از اول که کودتا شد، کودتای رضاشاه شد و با امر انگلیس ها این امر واقع شد، اشتباه این بود که آنهایی که اطلاعات داشتند و مسائل را می توانستند بفهمند، مردم را مطلع نکردند. رضا شاه هم بعضی از این کارهائی که این آدم می کند، در اوایل امرش شروع کرد، روضه خوانی شروع کرد، دستجات ارتش را در روز عاشورا، (اینها را من خودم شاهدم، یادم هست) دسته های ارتش را در عاشورا برای سینه زنی بیرون می آورد، خودش این تکیه هایی که در تهران بود راه می افتاد دوره و به این تکیه ها یکی یکی می رفت، در آنجائی که بود روضه خوانی مفصل داشت، این سنخ حقه بازی هایی که حالا این دارد یک جور دیگر، او هم از اول با این سلاح وارد شد و همان وقت اشخاصی بودند که اطلاع بر این مسائل داشتند و می دانستند که این چه جور است. یکی از غفلت هایی که شده است این است که این ها شروع نکردند که به مردم، به ملت، چهره او را نمایش بدهند. دنبال این کارهائی که ریاکارانه انجام داد، آن چهره دیگرش را نمایش داد که تمام پایگاه های مذهبی را تعطیل کرد، یعنی تمام تکیه ها و مجالس وعظ و خطابه و اینها را، تمام را به کلی تعطیل کرد که در تمام ایران دیگر یک - مثلا- مجلس روضه خوانی، یک مجلس وعظ و خطابه نگذاشت بماند و آن کارهائی که همه می دانید کرد.**سخنرانی امام خمینی در غفلت ها و اشتباهات علما و رجال سیاسی در طول سلطنت سلسله پهلوی 16/8/57، صحیفه نور، ج 3، ص 34.***
شما اکثرا یادتان نیست مصیبت هایی که بر حوزه علمیه در زمان رضاخان وارد شد. بعضی از این آقایان عزیز که اینجا تشریف دارند یادشان است والا طبقه جوان یادش نیست که چه کردند اینها با حوزه های علمیه، چه کردند اینها با این ملت در آن زمان. در این زمان هم که شما یادتان هست دیدید که چه کردند. تمام حیثیت ملی، حیثیت انسانی، حیثیت اسلامی ما را اینها تباه کردند. آن وقت مساجد ما را بستند، مدارس ما از بین رفت، عمامه های اهل علم را از سرشان برداشتند و آن فضاحت ها و نسبت به خواهرهای ما هم آن فضاحت ها. در زمان این بدتر از زمان او شد. در آن وقت فشار بود و فشار اَمَد داشت، در این وقت حیله بود، حیله های زیاد و فشار هم بود اما حیله هم زیاد بود.**بیانات امام خمینی در مجمع علما و روحانیون مشهد 31/3/58، صحیفه نور، ج 7، ص 167.***
و به آن نتیجه رسیدند که مسجد و محراب را و دانشگاه را باید به یک وضعی درست کرد که نتیجه نداشته باشد، یعنی آن نتیجه ای که از مسجد و محراب و منبر و از دانشگاه باید حاصل بشود، خنثی کنند، چه بکنند؟ مسجد و منبر و روحانیت، مامورشان که رضا خان بود آمد و شاید (اگر) شما یادتان نباشد که چه کرد، تمام منابر تعطیل شد، تمام مساجد نیمه تعطیل، تمام مجالس روضه خوانی همه از بین رفت، تمام روحانیت دستخوش مفسده هائی که آنها داشتند (عمامه ها را برداشتند، لباس ها را از (تن) آنها کندند تغییر دادند، منبری، محرابی، کوچک، بزرگ همه در تحت فشار قرار گرفتند) واقع شدند.**(بیانات امام خمینی در دیدار با جامعه وعاظ تهران - 26/3/58) صحیفه نور، ج 7، ص 127.***

فصل سوم: مکتوبات

سر الصلوة

معرفی کتاب
سال تألیف: 1358 هق
تصحیح و پاورقی: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)
ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)
سال نشر: 1370 هش
صفحه: 266
این کتاب در سال 1358 ه.ش تالیف شده است و تاکنون چاپهای متعددی داشته است، از آن جمله، یک نوبت در مجموعه یادنامه استاد شهید مرتضی مطهری، (در سال 1360) و بار دیگر با تصحیح و پاورقی آقای سید احمد فهری زنجانی منتشر شده است و در سال 1369 ه.ش توسط موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) با تصحیح و پاورقی و مقابله با نسخ خطی همراه با فهرست اصطلاحات، اعلام، آیات، روایات، اشعار، و به ضمیمه نسخه خطی به خط مولف به چاپ رسیده است.
مولف عالی قدر، که از عارفان بزرگ عصر، و از سالکان سلوک عرفانی اند، در این اثر نماز را از نظرگاه عرفانی مورد بررسی قرار داده اند و رازهای این عبادت پررمز را، با بیان دلنشین و روح افزا و هشدار دهنده خود تبیین و تفسیر نموده اند.
کتاب با معانی بسیار بلند و عمیق عرفانی برای خواص اهل عرفان و سلوک نگاشته شده و در مقایسه با کتب دیگری که در این موضوع تالیف شده است، بواسطه تسلط عمیق مولف بر عرفان نظری و پیمودن مقامات والای عرفان عملی، از امتیازات ویژه برخوردار است.
حضرت امام در پیشگفتار کتاب با لحنی پر از تواضع و حالتی آمیخته با انکسار در معرفی کتاب می فرمایند:
(این سرگشته وادی حیرت و جهالت و بسته به تعلقات انیت و انانیت، و سرگرم باده خودی و خود پرستی، و بی خبر از مقامات معنویه ملک هستی، ارادت خالص کردم که برخی از مقامات روحیه اولیاء عظام را در این سلوک عرفانی و معراج ایمانی عرفانی به رشته تحریر در آورم...)
امام در آغاز کتاب (آداب الصلوه) خود نیز به مناسبت درباره این کتاب می فرمایند:
(ایامی چند پیش از این، رساله ای فراهم آوردم که به قدر میسور از اسرار صلوه در آن گنجانیدم، و چون آن را با حال عامه تناسبی نیست، در نظر گرفتم که شطری از آداب قلبیه این معراج روحانی را در سلک تحریر در آورم.)
بیان فوق، عمق و ژرفای مباحث را در کتاب مورد بحث اسرار الصلوه نشان می دهد.
این کتاب شامل یک مقدمه، دو مقاله و یک خاتمه است که اهم مباحث آن عبارتند از:
(مقامات و مدارج انسانی، اسرار اذان و اقامه، فرق سالک و واصل در نماز، سر اجمالی نماز اهل معرفت، حضور قلب و مراتب آن، کیفیت حصول حضور قلب، مقدمات نماز شامل: طهارت، سر طهارت با آب و خاک، ازاله نجاست از بدن و باطن، مکان مصلی، اسرار وقت، سر استقبال به کعبه، مقارنات نماز و مناسبات آن، اذان و اقامه، اسرار قیام، نیت، سر تکبیرات افتتاحیه و رفع ید، اسرار قرائت، استعاذه، اسرار رکوع، سر سجود و سر تشهد و سلام.)
امام، از منابع متعددی سود جسته اند و به آن اشاره کرده اند، و از آن جمله است، وسائل الشیعه، مصباح الشریعه، علل الشرایع، اسرار الصلوه شهید ثانی، فلاح السائل، شرح فقیه مجلسی اول و...
از بزرگانی چون: خواجه عبدالله انصاری، خواجه نصیر طوسی، شهید ثانی، سید بن طاوس، شیخ بهائی، محمد تقی مجلسی، علامه مجلسی، ملا احمد و ملا محمد مهدی نراقی، میرزا جواد تبریزی، سهروردی در این کتاب یاد کرده اند. از مرحوم شاه آبادی با عنوان شیخ عارف کامل، مکررا یاد کرده اند و بزرگان دیگر را نیز، با القاب شایسته ستوده اند.**مثلا: شیخ جلیل اشراقی و فیلسوف عظیم الشان طوسی. یا جناب عارف بالله و مجاهد فی سبیل الله سید بن طاوس و یا شیخ ارباب معرفت مولینا محمد تقی مجلسی و... ***
نامه امام به مرحوم حاج سید احمد خمینی (فرزند امام)
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله و الصلوه و السلام علی رسول الله صلی الله علیه و آله
وصیتی است از پدری پیر که عمری را با بطالت و جهالت گذرانده، و اکنون به سوی سرای جاوید می رود با دست خالی از حسنات و نامه ای سیاه از سیئات، با امید به مغفرت الله و رجاء به عفو الله است به فرزندی جوان که در کشاکش با مشکلات دهر، و مختار در انتخاب صراط مستقیم الهی (که خداوند به رحمت خود از لغزشها محفوظش فرماید).
فرزندم، کتابی را که به تو هدیه می کنم شمه ای است از صلاة عارفین و سلوک معنوی اهل سلوک، هر چند قلم مثل منی عاجز است از بیان این سفرنامه. و اعتراف می کنم که آنچه را که نوشته ام از حد الفاظ و عباراتی چند بیرون نیست، و خود تاکنون به بارقه ای از این شمه دست نیافتم.
پسرم، آنچه در این معراج است غایه القصوای آمال اهل معرفت است که دست ما از آن کوتاه است (عنقا شکار کس نشود دام بازگیر)** عنقا شکار کس نشود دام باز گیر - کانجا همیشه باد به دست است دام را (حافظ)*** لکن از عنایات خداوند رحمان نباید مایوس شویم که او جل و علا دستگیر ضعفا و معین فقرا است.
عزیزم، کلام در سفر از خلق به حق، و از کثرت به وحدت، و از ناسوت به مافوق جبروت است، تا حد فناء مطلق که در سجده اول حاصل شود، و فناء از فناء که پس از صحو، در سجده دوم حاصل گردد. و این تمام قوس وجود است من الله و الی الله. و در این حال، ساجد و مسجودی و عابد و معبودی در کار نیست: هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن.**سوره حدید /3. ***
پسرم، آنچه در درجه اول به تو وصیت می کنم آن است که انکار مقامات اهل معرفت نکنی، که این شیوه جهال است، و از معاشرت با منکرین مقامات اولیاء بپرهیزی، که اینان قطاع طریق حق هستند.
پسرم، از خود خواهی و خودبینی به در آی که این ارث شیطان است، که به واسطه خودبینی و خودخواهی از امر خدای تعالی به خضوع برای ولی و صفی او جل و علا سر باز زد. و بدان که تمام گرفتاری های بنی آدم از این ارث شیطانی است که اصل اصول فتنه است، و شاید آیه شریفه و قاتلوهم حتی لا تکون فتنه و یکون الدین لله**سوره بقره / 193. *** در بعض مراحل آن، اشاره به جهاد اکبر و مقاتله با ریشه فتنه که شیاطین بزرگ و جنود آن، که در تمام اعماق قلوب انسانها شاخه و ریشه دارد، باشد. و هر کس برای رفع فتنه از درون و برون خویش باید مجاهده نماید. و این جهاد است که اگر به پیروزی رسید همه چیز و همه کس اصلاح می شود.
پسرم، سعی کن که به این پیروزی دست یابی، یا دست به بعض مراحل آن.
همت کن و از هواهای نفسانیه، که حد و حصر ندارد، بکاه، و از خدای متعال جل و علا استمداد کن که بی مدد او کسی به جایی نمی رسد. و نماز، این معراج عارفان و سفر عاشقان، راه وصول به این مقصد است. و اگر توفیق یابی و یابیم به تحقق یک رکعت آن و مشاهده انوار مکنون در آن و اسرار مرموز آن، ولو به قدر طاقت خویش، شمه ای از مقصد و مقصود اولیای خدا را استشمام نمودیم، و دور نمایی از صلاه معراج سید انبیاء و عرفا علیه و علیهم و علی آله الصلوه و السلام را مشاهده کردیم، که خداوند منان ما و شما را به این نعمت بزرگ منت نهد. راه بس دور است و بسیار خطرناک و محتاج به زاد و راحله فراوان، و زاد مثل من یا هیچ یا بسیار اندک است، مگر لطف دوست جل و علا شامل شود و دستگیری کند.
عزیزم از جوانی به اندازه ای که باقی است استفاده کن که در پیری همه چیز از دست می رود، حتی توجه به آخرت و خدای تعالی. از مکاید بزرگ شیطان و نفس اماره آن است که جوانان را وعده صلاح و اصلاح در زمان پیری می دهد تا جوانی با غفلت از دست برود، و به پیران وعده طول عمر می دهد. و تا لحظه آخر با وعده های پوچ انسان را از ذکر خدا و اخلاص برای او باز می دارد تا مرگ برسد، و در آن حال ایمان را اگر تا آن وقت نگرفته باشد، می گیرد. پس در جوانی که قدرت بیشتر داری به مجاهدت برخیز، و از غیر دوست جل و علا بگریز، و پیوند خود را هر چه بیشتر- اگر پیوندی داری- محکمتر کن، و اگر خدای نخواسته نداری، تحصیل کن، در تقویت اش همت گمار، که هیچ موجودی جز او جل و علا سزاوار پیوند نیست. و پیوند با اولیای او اگر برای پیوند به او نباشد، حیله شیطانی است که از هر طریق سد راه حق کند. هیچگاه به خود و عمل خود به چشم رضا منگر که اولیای خُلّص خدا چنین بودند و خود را لا شی ء می دیدند، و گاهی حسنات خود را از سیئات می شمردند. پسرم، هر چه مقام معرفت بالا رود، احساس ناچیزی غیر او جل و علا بیشتر شود.
در نماز، این مرقاه وصول الی الله، پس از هر ستایش (تکبیر)ی وارد است، چنانچه در دخول آن (تکبیر) است، که اشاره به بزرگ تر بودن از ستایش است، ولو اعظم آن که نماز است. و پس از خروج، (تکبیرات) است که بزرگ تر بودن او را از توصیف ذات و صفات و افعال می رساند. چه می گویم، کی توصیف کند! و چه توصیف کند! و کی را توصیف، و با چه بیان و چه زبان توصیف کند! که تمام عالم، از اعلی مراتب وجود تا اسفل سافلین، هیچ است و هر چه هست او است، و هیچ از هستی مطلق چه تواند گفت و اگر نبود امر خدای تعالی و اجازه او جل و علا، شاید هیچ یک از اولیاء سخنی از او نمی گفتند، در عین حال که هر چه هست سخن از او است لاغیر، و هر کس نتواند از ذکر او سرپیچی کند که هر ذکر ذکر او است. (و قضی ربک الا تعبدوا الا ایاه**سوره اسراء / 23 ***) و (ایاک نعبد و ایاک نستعین**سوره حمد / 4 ***) که شاید از لسان حق خطاب به همه موجودات است و ان من شی ء الا یسبح بحمده و لکن لا تفقهون تسبیحهم**سوره اسراء / 42. ***این نیز به لسان کثرت است، و گرنه او حمد است و حامد است و محمود:(ان ربک یصلی**همانا پروردگار تو نماز می گزارد... اصول کافی، ج 2، ص 329، (کتاب الحجه)، (باب مولد النبی (ص))، حدیث 13. ***)، (الله نور السموات و الارض**سوره نور / 35. ***)
پسرم، ما که عاجز از شکر او و نعمتهای بی منتهای اوییم، پس چه بهتر که از خدمت به بندگان او غفلت نکنیم که خدمت به آنان خدمت به حق است، چه که همه از اویند. هیچگاه در خدمت به خلق الله خود را طلبکار مدان که آنان به حق منت بر ما دارند، که وسیله خدمت به او جل و علا هستند. و در خدمت به آنان دنبال کسب شهرت و محبوبیت مباش که این خود حیله شیطان است که ما را در کام خود فرو برد. و در خدمت به بندگان خدا آنچه برای آنان پر نفع تر است انتخاب کن، نه آنچه برای خود یا دوستان خود، که این علامت صدق به پیشگاه مقدس او جل و علا است.
پسر عزیزم، خداوند حاضر است و عالم محضر اوست، و صفحه نفس ماها یکی از نامه های اعمالمان. سعی کن هر شغل و عمل که تو را به او نزدیکتر کند انتخاب کن که آن رضای او جل و علا است. در دل به من اشکال مکن که اگر صادقی، چرا خود چنین نیستی، که من خود می دانم که به هیچ یک از صفات اهل دل موصوف نیستم، و خوف آن دارم که این قلم شکسته در خدمت ابلیس و نفس خبیث باشد، و فردا از من مواخذه شود، لکن اصل مطالب حق است اگر چه به قلم مثل منی که از خصلتهای شیطانی دور نیستم. و به خدای تعالی در این نفس های آخر پناه می برم و از اولیای او جل و علا امید دستگیری و شفاعت دارم.
بار الها، تو خود از این پیر ناتوان و احمد جوان دستگیری کن، و عاقبت ما را ختم به خیر فرما، و با رحمت واسعه خود ما را به بارگاه جلال و جمال خود راهی ده.
والسلام علی من اتبع الهدی
شب 15 ربیع المولود 1407
روح الله الموسوی الخمینی