امام در سنگر نماز (بیانات و خاطرات حضرت امام خمینی (ره) درباره نماز)

ستاد اقامه نماز

اهمیت نماز

در اسلام از نماز هیچ فریضه ای بالاتر نیست. چطور نماز را اینقدر سستی می کنید در آن؟ از نماز همه این مسائل پیدا می شود. شما پرونده هایی که در دادگستری ها در جاهای دیگر، دادگاه ها هست بروید ببینید. از نمازخوان ها ببینید پرونده هست آنجا؟ از بی نمازها پرونده هست. هر چه پرونده پیدا کنید، پرونده بی نمازها هست. نماز پشتوانه ملت است. سید الشهدا در همان ظهر عاشورا که جنگ بود و آن جنگ بزرگ بود و همه در معرض خطر بودند، وقتی یکی از اصحاب گفت که ظهر شده است، فرمود که: (یاد من آوردید نماز را و خدا تو را از نمازگزاران حساب کند). و ایستاد در همان جا نماز خواند. نگفت که ما می خواهیم جنگ بکنیم. خیر، جنگ را برای نماز کردند. امیر المومنین وقتی که یک مساله ای یک چیزی از او پرسیدند در همان بحبوحه جنگ ایستاد و جواب داد، (حالا... من شمشیر برای این می زنم). جنگ در اسلام یک چیز نیست که خودش یک مطلب باشد، یک چیزی باشد، طرحی باشد. جنگ برای این است که آن زباله هایی که هستند، آنهایی که مانع از پیاده شدن اسلام هستند، آنهایی که مانع از ترقی مسلمین هستند، آنها را از بین راه بردارند، مقصد این است که اسلام را پیاده کنند و با اسلام انسان درست کنند. نماز یک کارخانه انسان سازی است. فحشا و منکر را نماز، نماز خوب فحشا و منکر را از یک امتی بیرون می کند. اینهایی که در این مراکز فساد می گفتند: کشانده شده اند این ها این بی نمازها هستند. نماز خوان ها در مساجد هستند و مهیا هستند برای خدمت. مسجدها را خالی نکنید، تکلیف است امروز. امروز یک روزی است استثنایی، ما در یک مقطعی از عصر واقع شده ایم که استثنایی است. ما با ذکر خدا، با اسم خدا پیش بردیم و نماز بالاترین ذکر خداست.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 148.***
شیطان ها از نماز می ترسند از مسجد می ترسند.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات 14/3/59 صحیفه نور، ج 12، ص 149.***
در اخبار اهل بیت عصمت، علیهم السلام، سفارش درباره حفظ اوقات صلوات و اتیان آنها در اوقات فضیلت آنها بسیار وارد است، بلکه گاهی شود که تاخیر آنها از اوقات فضیلت بدون عذر موجب تضییع و باعث تهاون شود خصوصا اگر مداومت بر آن انسان بکند.**شرح چهل حدیث، ص 495.***
نماز زوال که مورد سفارش رسول اکرم، (صلی الله علیه و آله)، است مراد از آن نوافل نماز ظهر است چنانچه در روایات دیگر تصریح به آن شده**احادیث 1- 3، 6 از وسائل الشیعه، ج 3، ص 42- 44، (کتاب الصلاه)، باب 14 (از ابواب اعداد الفرائض) ***، و اهتمام بخصوص این نوافل، یا برای آن است که در خود آنها خصوصیت و اهمیتی است؛ و یا برای آن که از متعلقات صلاه وسطی هستند و موجب اتمام و قبول آن می باشند. و شاید که در این حدیث مراد خود نماز ظهر باشد که آن نماز وسطی است، به اعتبار آنکه در وسط نمازهای یومیه واقع است، و حق تعالی امر به حفظ آن و قیام به آن بالخصوص نموده در آیه شریفه حافظوا علی الصلوات و الصلوه الوسطی و قوموا لله قانتین**(نمازها و نماز میانه را نگاه دارید و با فروتنی برای خدا بپا خیزید) (بقره / 238). *** و مشهور بین فقهاء - رضوان الله علیهم - و اظهر آن است که صلاه وسطی، همان صلاه ظهر است و مزید اختصاص در بین نمازها دارد.
و اول نمازی است که حق تعالی بر آدم ابی البشر (علی نبینا و آله و علیه السلام)، فرو فرستاده توسط جبرئیل (ع).**شرح چهل حدیث، ص 494.***
مقصود رسول اکرم - (صلی الله علیه و آله)- از پنجاه رکعت نماز که می فرماید مطابق سنت من است نمازهای واجبی و نوافل آنهاست به استثنای دو رکعت بعد از عشاء که در حال نشسته خوانده می شود و یک رکعت محسوب می شود، که با آن نمازهای فریضه و نافله پنجاه و یک رکعت می شود. و شاید ترک ذکر رسول خدا، (صلی الله علیه و آله)، این رکعت را، برای این باشد که این پنجاه رکعت سنت موکد بوده. چنانچه دلالت کند بر این معنی روایت ابن ابی عمیر، قال: سالت ابا عبدالله، علیه السلام، عن أفضل ما جرت به السنه من الصلاه، قال: تمام الخمسین**(از ابو عبدالله (ع) درباره نیکوترین آیین نمازگزاران در سنت پیامبر پرسیدم. فرمودند: (آنکه هر پنجاه رکعت را بگذارد.) فروع کافی، ج 3، (ص) 443، (کتاب الصلاه)، (باب صلاه النوافل)، حدیث 4. *** و از بعض روایات استفاده شود که سیره رسول خدا، (صلی الله علیه و آله)، بر همین پنجاه رکعت جاری بوده**در وسائل الشیعه، ج 3، ص 31- 32، روایت معاویه بن عمار از امام صادق (ع)، حدیث 1، و روایت فضیل و فضل و بکیر از امام صادق، باب 13، از (ابواب اعداد الفرائض و نوافلها)، حدیث 4. ***، گر چه از بعضی دیگر استفاده شود که حضرت، (عتمه) را بجا می آوردند**مراد از (عتمه) نافله عشاء است. و روایت حماد بن عثمان از امام صادق (ع) بر آن دلالت دارد. وسائل الشیعه، ج 3، ص 35، باب 13، از (ابواب اعداد الفرائض و نوافلها)، حدیث 15. *** و شاید عدم ذکر آن و جریان سنت بر پنجاه رکعت، برای آن باشد که عتمه عوض نماز وتر است و خود استقلال ندارد. چنانچه روایت فضیل بن یسار دلالت بر آن دارد**وسائل الشیعه، ج 3، باب 13، از (ابواب اعداد الفرائض و نوافلها)، ص 31، حدیث 2*** و در روایت شریفه آنرا (وتر) تسمیه کردند**روایت زراره از امام باقر (ع)، وسائل الشیعه، ج 3، ص 70، (کتاب الصلوه)، (ابواب اعداد الفرائض و نوافلها)، (باب 29) حدیث 1، و همچنین احادیث 2، 4، 5، 7. *** و در بعضی از روایات است که کسی که آن را به جا آورد و مرد، مرده است در صورتی که وتر را به جا آورده است**روایت ابوبصیر از امام صادق (ع). وسائل الشیعه، ج 3، ص 71، (کتاب الصلاه) باب 29 از (ابواب اعداد الفرائض و نوافلها)، حدیث 8. ***. پس در حقیقت این دو رکعت نماز وتر است که برای خوف حادثه موت پیش از وقت خود باید به جا آورد، ولی وقتی وقت وتر رسید این کفایت از آن نکند. و در بعضی روایات است که این دو رکعت جزء نمازهای پنج گانه نبود، آن را زیاد نمودند برای تکمیل عدد و دو مقابل شدن نافله از فریضه**در حدیثی از امام رضا (ع) این مطلب نقل شده است. وسائل الشیعه، ج 3، ص 70، (کتاب الصلاه) (ابواب اعداد الفرائض و نوافلها)، (باب 29)، حدیث 3. ***. و این احادیث با هم اختلاف مدلول ندارند، بلکه ممکن است افضل چیزی که سنت بر آن جاری است پنجاه رکعت باشد، و این دو رکعت سنت غیر موکده باشد و برای احتیاط حادثه موت و تتمیم عدد، جعل شده باشد. در هر صورت از برای نوافل یومیه فضیلت بسیار است. بلکه در بعضی از روایات ترک آنرا معصیت شمرده**تهذیب الاحکام، ج 2، ص 11، کتاب الصلوه باب 1، حدیث 23. *** و در بعض دیگر در این مقام فرموده: خداوند عذاب می کند بر ترک سنت**روایت حنان از امام صادق (ع) وسائل الشیعه، ج 3، ص 33، (کتاب الصلاه)، باب 13 از (ابواب اعداد الفرائض)، حدیث 6. ***. و در بعضی از روایات تعبیر به وجوب فرموده**مستدرک الوسائل، ج 3، ص 50 کتاب الصلوه، باب 12، حدیث 4و 5 *** و این از برای تاکید در اتیان آنهاست و زجر از ترک آنها. و سزاوار این است که انسان حتی الامکان آنها را ترک نکند. زیرا که به حسب روایات شریفه نکته جعل آنها برای اتمام فرایض و قبولی آنهاست**مانند روایت محمد بن مسلم از امام باقر (ع) و هشام بن سالم از امام صادق (ع). وسائل الشیعه، ج 3، ص 52، (کتاب الصلاه، باب 17، از (ابواب اعداد الفرائض). حدیث 2- 4 *** و در بعضی روایت می فرماید: (شیعیان ما (اهل) پنجاه و یک رکعت نماز هستند** عن ابی بصیر قال، قال الصادق (ع): شیعتنا اهل الورع و الاجتهاد، و اهل الوفاء و الامانه، و اهل الزهد و العباده، و اصحاب الاحدی و خمسین رکعه فی الیوم و اللیله، القائمون باللیل، الصائمون بالنهار، یزکون اموالهم و یحجون البیت و یجتنبون کل محرم. (امام صادق (ع) به نقل از ابوبصیر فرمودند: شیعیان ما اهل پرهیزگاری و کوشش در عبادت و وفا و امانتداری و زهد و عبادت اند؛ در شبانه روز پنجاه و یک رکعت نماز می گذارند، شب بیدارند و روز را به روزه می گذرانند، زکات مالهایشان را می پردازند. و به زیارت خانه خدا می روند و از هر حرامی دوری می کنند) صفات الشیعه، حدیث اول، وسائل الشیعه، ج 3، ص 41، (کتاب الصلاه)، باب 13 از (ابواب اعداد الفرائض)، حدیث 26. ***.) و از آن حدیث ظاهر می شود که اصحاب اتیان آن هستند نه عقیده به آن، مقابل اهل سنت. چنانچه از حدیث (علائم مومن**حدیث امام عسکری (ع)، وسائل الشیعه، ج 3، ص 42، حدیث 29 ***) نیز همین ظاهر شود.**شرح چهل حدیث، ص 486 و 487.***
عبادات، هر چه مشقت داشته باشد، مرغوب است و (افضل الاعمال احمزها**(برترین کارها سخت ترین آنهاست.) بحار الانوار، ج 67، ص 191. (کتاب الایمان و الکفر) باب 53 ذیل حدیث 2. ***.) مثلا در زمستان سرد، شب از خواب ناز گذشتن و به عبادت حق تعالی قیام کردن، روح را بر قوای بدن چیره می کند و اراده را قوی می کند. و این در اول امر، اگر قدری مشکل و ناگوار باشد، کم کم پس از اقدام، زحمت کم می شود، و اطاعت بدن از نفس زیاد می شود. چنانچه می بینیم اهل آن بدون تکلف و زحمت قیام می کنند، و این که ما تنبلی می کنیم و بر ما مشکل و شاق است، برای آن است که اقدام نمی کنیم؛ و اگر چند مرتبه اقدام کنیم، کم کم زحمت مبدل به راحت می شود. بلکه اهل آن، التذاذ از آن می برند بیشتر از آن التذاذی که ما از مشتهیات دنیایی می بریم. پس به اقدام نفس عادی می شود (الخیر عاده.) و این عبادت چندین ثمره دارد. یکی آن که خود صورت عمل در آن عالم به قدری زیبا و جمیل است که نظیر آن در این عالم نیست، و از تصور آن عاجزیم. و دیگر آن که نفس، صاحب عزم و اقتدار می شود و این نتایج کثیره دارد که یکی از آنها را شنیدی. و دیگر آنکه انسان را کم کم مانوس با ذکر و فکر و عبادت می کند. شاید مجاز به حقیقت نزدیک کند انسان را، و توجه قلبی به مالک الملوک شود و محبت به جمال محبوب حقیقتی پیدا شود، و محبت قلب و تعلق آن از دنیا و آخرت کم گردد. شاید اگر جذبه ربوبی پیدا شود و حالتی دست دهد، نکته حقیقی عبادت و سر واقعی تذکر و تفکر حاصل آید، و هر دو عالم از نظر افتد و جلوه دوست، غبار دوربینی را از دل بزداید، و جز خدا کسی نمی داند که با همچو بنده ای خدا چه کرامت کند، و چنانچه در ریاضات شرعیه و عبادات و مناسک و ترک مشتهیات، عزم، قوت گیرد، و انسان صاحب عزم و اراده شود، در معاصی طبیعت غلبه کند و عزم و اراده انسان ناقص شود.**شرح چهل حدیث، ص 126.***

آداب نماز

مقدمات نماز
بدان که مسواک نمودن، که در این حدیث شریف جناب رسول اکرم، (صلی الله علیه و آله) وصیت به آن فرمودند، یکی از آداب مستحبه شرعیه است مطلقا، و در مواقع خاصه موکد است؛ مثل قبل از وضو و نماز، و در وقت قرائت قرآن، و وقت سحر، و وقت برخاستن از خواب. و در اخبار شریفه سفارش بلیغ و تاکید تام درباره آن شده است، و از برای آن خواص و آثار بسیاری ذکر شده است؛ و ما به ذکر بعضی از آن این اوراق را متبرک می کنیم. کافی باسناده عن ابی عبدالله، علیه السلام، قال: فی السواک اثنتا عشره خصله: هو من السنه، و مطهره للفم، و مجلاه للبصر، و یرضی الرب، و یذهب بالبلغم، و یزید فی الحفظ، و یبیض الاسنان، و یضاعف الحسنات، و یذهب بالحفر، و یشد اللثه، و یشهی الطعام، و یفرح به الملائکه.**فروع کافی، ج 6، ص 495- 496، (کتاب الزی و التجمل)، (باب السواک)، حدیث 6. *** فرمود: (در مسواک دوازده خصلت است: از سنت رسول خداست؛ (چنانچه در اخبار کثیره است که مسواک از سنن پیغمبران است**خصال، ج 2، ص 449، باب 10، حدیث 51. ***) و پاکیزه کننده دهان است؛ و روشنی چشم را زیاد کند؛ و خدای تعالی را راضی می کند و بلغم مرا می برد؛ و حافظه را زیاد می کند؛ و دندان ها را سفید می نماید؛ و حسنات را مضاعف می کند؛ و بثورات و جوشهایی که در پی دندان است زائل می کند؛ و لثه ها را محکم می کند؛ و اشتهای به طعام (را) زیاد می کند ملائکه را خشنود و فرحناک می کند.) و در حدیث دیگر نیز قریب به این مضمون وارد است و این بثورات و قرحه ها، که در این حدیث شریف وارد است، عبارت است از جوشها و قرحه های کوچکی که در بن دندان ها پیدا شود، و چرکی سفید و متعفن در آن تولید می گردد که در وقت جویدن غذا آن بثورات منفجر شده و از آن چرکها مخلوط به غذا شده اسباب کثیری از امراض، از قبیل سوء هضم و غیره، گردد. و اطبا حاضر آن را (پیوره) گویند؛ و به آن خیلی اهمیت می دهند، حتی آنکه برای معالجه آن محتاج به کشیدن دندانها شوند. پس، انسان با قطع نظر از جهات غیبیه باطنیه، که اعظم آنها رضایت حق است، برای حفظ صحت و تنظیف نیز باشد، خوب است به آن مواظبت کند و به این سنت مستمره انبیا قیام کند. و در حدیث است که رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: (این قدر جبرئیل به من سفارش مسواک نمود که من بر دندانهای خود ترسیدم** عن ابی عبدالله (ع) قال قال رسول الله، (صلی الله علیه وآله): اوصانی جبرئیل، (علیه السلام)، بالسواک حتی خفت علی اسنانی. فروع کافی، ج 6، ص 496، (کتاب الزی و التجمل)، (باب السواک)، حدیث 8. ***) و فرمود: (اگر بواسطه مشقت نبود، من بر امت خود واجب می کردم مسواک را قبل از وضو و هر نمازی** قال رسول الله (ص): لولا ان اشق علی امتی، لامرتهم بالسواک مع کل صلاه. وسائل الشیعه، ج 1، ص 355، (کتاب الطهاره) باب 5 از (ابواب السواک) حدیث 3. ***) و جناب رسول اکرم، (صلی الله علیه و آله)، آب وضو و مسواک خود را (زیر) بالین سر مبارک می گذاشتند در شبها، و سر ظرف آب وضو را با چیزی می پوشاندند؛ و وقتی از خواب ناز بیدار می شدند، مسواک می کردند و وضو می گرفتند و چهار رکعت نماز می خواندند و می خوابیدند؛ و پس از آن بیدار می شدند و مسواک می کردند وضو می گرفتند و نماز می خواندند. جناب صادق، (علیه السلام) پس از ذکر این حدیث فرمود: شما نیز تأسی نیکو کنید به رسول خدا (صلی الله علیه و آله).)** عن ابی عبدالله (ع) قال: ان رسول الله (صلی الله علیه وآله)، کان اذا صلی العشاء الاخره، امر بوضوئه و سواک، فیوضع عند راسه مخمرا؛ فیرقد ما شاء الله؛ ثم یقوم فیستاک و یتوضا و یصلی اربع رکعات، ثم یرقد، ثم یقوم فیستاک و یتوضا و یصلی. ثم قال: لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه. وسائل الشیعه، ج 1، ص 356، (کتاب الطهاره) باب 6 از (ابواب السواک) حدیث 1*** و در حدیث است که دو رکعت نماز با مسواک افضل است از هفتاد رکعت بدون مسواک حتی آنکه مستحب است اگر انسان فراموش نمود مسواک را قبل از وضو بعد از آن به جا آورد و پس از آن سه مرتبه مضمضه کند** عن ابی عبدالله، عن ابائه (ع) قال قال رسول الله (ص): رکعتان بسوک افضل من سبعین رکعه بغیر سواک. عن معلی بن خنیس قال: سالت ابا عبدالله، (علیه السلام)، عن السواک بعد الوضوء فقال لا لستیاک قبل ان یتوضا. قلت: أرایت ان نسی حتی یتوضا قال: یستاک، ثم یتمضمض ثلاث مرات. بحار الانوار، ج 73، ص 132- 133، (کتاب الاداب و السنن)، (باب السواک و الحث علیه)، حدیث 32، 34. ***. و اخبار در این باب بسیار است؛ هر کس طالب است به کتب اصحاب مراجعه کند.**وسائل الشیعه، ج 1، ص 353- 355- 256، (کتاب الطهاره) باب 3، 5- 6.** ***شرح چهل حدیث، ص 508 و 509.***
در اخبار متواتره از طریق اهل بیت عصمت، (علیهم السلام) وارد است کیفیت وضوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) که با یک غسله بوده**امام صادق (ع) فرمودند: و الله ما کان وضوء رسول الله الا مره مره. (به خدا سوگند، وضوی پیامبر جز آن نبود که بر هر عضوی یک بار آب می ریخت.) وسائل الشیعه، ح 1، ص 308، (کتاب الطهاره)، باب 31 از ابواب (وضو) حدیث 10 همچنین حدیث 11 و 12. ***. و از ضروریات فقه است اجزاء یک غرفه از برای وجه، و یک غرفه برای غسل دست راست، و یکی برای دست چپ. و اما با دو غرفه یا دو غسله محل خلاف است**در (غسله) دوم سه قول است؛ اکثر فقها حکم به استحباب آن کرده اند، و از برخی حکم به جواز و از برخی دیگر حکم به عدم جواز نقل شده است. ***حتی از صاحب وسائل استفاده شود فتوای به عدم جواز، یا تامل در عدم جواز**چنانچه در عنوان باب می فرماید: باب اجزاء الغرفه الواحده فی الوضوء و حکم الثانیه و الثالثه. وسائل الشیعه، ج 1، ص 306، (کتاب الطهاره)، باب 31. *** و از بعضی دیگر نقل خلاف شده است**ابن ادریس حلی قائل به عدم جواز شده است. مختلف الشیعه، ج 1، ص 282.*** گرچه جواز دو غسله نیز محل تامل نیست، و شهرت عظیمه**جواهر، ج 2، ص 266. *** و اخبار کثیره**وسائل الشیعه، ج 1، ص 273، (کتاب الطهاره) باب 15 از ابواب (وضو) حدیث 3. و نیز وسائل الشیعه، ج 1، ص 310، (کتاب الطهاره)، باب 31 از ابواب (وضو)، حدیث 28 - 29. *** دلالت بر استحباب آن دارد، لیکن بعید نیست افضلیت یک غسله، منتها غسله ای که شاداب کند محل را (ولیکن) با سه غسله یعنی سه دفعه شستن، به طوری که در هر دفعه موضع غسل را آب فرا گیرد، بلا اشکال بدعت و حرام و مبطل وضو است اگر بافضل آن مسح کند. و در اخبار اهل بیت، (علیهم السلام) وارد است که غسل سوم بدعت است، و هر بدعتی در آتش است**امام صادق (ع) فرمود: الوضو واحدة فرض، و اثنتان لا یؤجر، والثالث بدعه. (یک بار شستن واجب، و دو بار شستن کاری است بی پاداش، و سه بار شستن بدعت است.)) وسائل الشیعه، ج 1، ص 307، (کتاب الطهاره) باب 31 از (ابواب وضوء) حدیث 3، امام صادق (ع) از پیامبر نقل فرمود: کل بدعه ضلاله، و کل ضلاله فی النار، (هر بدعتی گمراهی است و هر گمراهی در آتش جای دارد) اصول کافی، ج 1، ص 73، (کتاب فضل علم)، (باب بدعتها و رای و قیاسها)، حدیث 12. ***.**شرح چهل حدیث، ص 402.***
اجزاء نماز
تکبیرة الاحرام
اینکه در حدیث شریف وارد است که (بر تو باد به بلند کردن دستها در نماز و برگرداندن و تقلیب نمودن آن) ظاهر آن است که رفع دست در وقت تکبیرات باشد. و مقصود از (تقلیب) آن محتمل است باطن کفها را به سوی قبله متوجه کردن باشد؛ چنانچه یکی از مستحبات، رفع دست است در وقت تکبیر، و شاید از رفع ید در این حدیث مقصود رفع در وقت قنوت باشد؛ و مقصود از تقلیب آن باشد که باطن کفها را به سوی آسمان قرار دهد؛ چنانچه فقها، رضوان الله علیهم، فتوا به استحباب آن دادند و در دلیل آن مناقشه کردند. گرچه بعد از سیره قطعیه متشرعه، به طوری که از قنوت گویی جز این ترتیب چیز دیگر نمی فهمند و به رفع یدین مطلقا هر طور اتفاق افتد کفایت نکنند، احتیاج به دلیل دیگر نیست. بالجمله، اظهر در این روایت شریفه احتمال اول است. و بدان که مشهور بین فقها، رضوان الله علیهم، استحباب رفع دست هاست در تکبیرات. و بعضی قائل به وجوب شدند بواسطه ظاهر بعضی اوامر و اخباری که در تفسیر آیه شریفه (فصل لربک وانحر) وارد شده، که این (نحر)ی که خدای تعالی به آن امر فرموده رفع دست است در وقت تکبیرات.**تفسیر نور الثقلین، ج 5، ص 683- 684، تفسیر سوره ((کوثر) حدیث 17- 19. *** ولی شواهد کثیره در اخبار است که دلالت بر استحباب آن می کند؛ مثل تعلیلاتی که وارد است در آنها، خصوصا روایت فضل بن شاذان از حضرت رضا،** عن الرضا (ع) قال: انما ترفع الیدان بالتکبیر لأن رفع الیدین ضرب من الابتهال و التبتل و التضرع؛ فاحب الله عزوجل ان یکون العبد فی وقت ذکره له متبتلا متضرعا مبتهلا. و لان فی رفع الیدین احضار النیه و اقبال القلب. وسائل الشیعه، ج 4، ص 727، (کتاب الصلاه)، باب 9، از (ابواب تکبیره الاحرام)، حدیث 11. *** سلام الله علیه، علاوه بر آنکه صحیحه علی بن جعفر** عن علی بن جعفر، عن اخیه، موسی بن جعفر (علیه السلام) قال قال: علی الامام ان یرفع یده فی الصلاه؛ لیس علی غیره أن یرفع یده فی الصلاه. (علی بن جعفر از برادرش، موسی بن جعفر (علیهما السلام) روایت کند که فرمودند (بر امام لازم است که دستش را در نماز بالا آورد؛ و غیر امام لازم نیست چنین کند.) وسائل الشیعه، ج 4 ص 726، (کتاب الصلوه)، باب 9 *** نص است در عدم وجوب. و این اخبار با قطع نظر از قرائن صارفه ظاهرند در وجوب. و طریق جمع. حمل بر استحباب است تحکیما للنص علی الظاهر. و آن روایت گرچه رفع ید را از غیر امام برداشته و ممکن است دعوی کرد که ظاهر آن است که متعرض حال امام و ماموم است و از فرادی ساکت است و منافات ندارد که رفع واجب باشد بر همه، ولکن رفع ید امام کفایت کند از مامومین؛ چنانچه قرائت امام مجزی است از قرائت آنان. و بنابر این احتمال، که اظهر احتمالات است در روایت، خدشه بعضی محققین متاخرین نیز وارد نشود که مستلزم حمل مطلق بر مقید شود؛ ولی مع ذلک، عدم قول به این تفصیل، و ذهاب مشهور قدیما و حدیثا، و قرائن خارجیه و داخلیه، مجالی برای بحث باقی نگذارد. و تا این اندازه از وظیفه این اوراق نیز خارج بود؛ ولی مع ذلک، که این رفع ید یکی از آداب مستحبه است، سزاوار نیست که انسان حتی المقدور آن را ترک کند؛ خصوصا در مثل چنین مستحباتی که در میان علما قول به وجوب هم دارد، که بنابراین احتیاط در دین هم اقتضا می کند که انسان آن را ترک کند.**شرح چهل حدیث، ص 504 و 505.***
شما ملاحظه بفرمائید که نماز که در راس همه عبادات واقع است. وضع نماز چطور است. با تکبیر شروع می شود و بعد هم با سه دفعه تکبیر به آخر می رسد و محتوای نماز هم تکبیر است و تسبیح است و تحمید.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای هیات دولت، شورای نگهبان، به مناسبت عید سعید فطر - 21/4/62، صحیفه نور، ج 18، ص 30.***
سجده
سجده کردن شیعه به تربت حسینی سجده برای خدا است همان طور که تمام مسلمین سجده بر خاک می کنند بی کم و کاست منتهی آنکه اینها ثواب سجده به تربت را بیشتر می دانند.**کشف الاسرار، ص 57.***
تشهد
اگر احترام به رسول خدا شرک است، پس اول مشرک خود پیامبر اکرم است و اول مشرک خدای تبارک و تعالی است که احترام پیغمبر را تا آنجا بالا برده است که در نماز اسم او هست و اگر نباشد در بعضی جاهایش، باطل می شود نماز. اگر بعد از شهادت یا فوت حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) اگر بعد از فوت ایشان به نظر این آخوند**یکی از آخوندهای وهابی *** و دوستان نادان این آخوند وابسته به دربار احترام پیغمبر شرک است، پس در نماز که بعد از فوت رسول اکرم همه مسلمین می خوانند و سلام به رسول اکرم می دهند، همه مسلمین، حتی خود آخوند هم مشرک است اگر نماز بخواند.**بیانات امام خمینی در جمع فارغ التحصیلان و فرمانده آموزشگاه افسری ژاندارمری - 25/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 264.***
وساوس شیطانی
از اینها بدتر و فضیح تر وسوسه بعضی است در نیت نماز و (تکبیره الاحرام)؛ زیرا که در آن مرتکب چندین محرم می شوند و خود را از مقدسین محسوب می دارند و با این عمل برای خود مزیت قائل می شوند! در این نیت که تمام اعمال اختیاریه را بدون آن نمی توان اتیان کرد، و یکی از اموری است که لازمه اعمال اختیاریه است و انسان نمی تواند یکی از اعمال عبادیه یا غیر عبادیه را بدون آن اتیان کند، با این وصف، به اختلاف شیطنت آنها و تسلط شیطان بر آنها،از یک ساعت تا چند ساعت گاهی گرفتار حصول این امر ضروری الوجود هستند و آخرالامر حاصل نمی شود! آیا این امر را باید از خطرات شیطانیه و اعمال ابلیس لعین دانست که این بیچاره را افسار کرده و امر ضروری را بر آن مختفی نموده و او را مبتلا به محرمات کثیره، از قبیل قطع صلاه و ترک آن و گذشتن وقت آن نموده، یا از طهارت باطن و قدس و تقوا باید محسوب داشت؟ و از شئون وسوسه یکی اقتدا نکردن به کسانی است که به حکم نص و فتوا محکوم به عدالت هستند و ظاهر آنها صالح و به اعمال شرعیه مواظب هستند و باطن آنها را خداوند عالم است و تفتیش از آن لازم نیست، بلکه جایز نیست، با این وصف، شخص وسواسی را شیطان مهار می کند و در گوشه مسجد از جماعت مسلمین کناره گرفته فرادی نماز می خواند! و معطل می کند عمل خود را به اینکه شبهه می کنم، به دلم نمی چسبد! ولی در عین حال از امامت مضایقه ندارد! با آنکه کار امامت سخت تر و جای شبهه در آن بیشتر است، ولی چون موافق هوای نفس است در آن شبهه نمی کند! و از شئون وسوسه، که ابتلای به آن زیادتر است، وسوسه در قرائت است که به واسطه تکرار آن و تغلیظ در ادای حروف آن گاهی از قواعد تجویدیه خارج می شود؛ بلکه صورت کلمه بکلی تغییر می کند! مثلا (ضالین) را به طوری ادا می کند که به قاف شبیه می شود! و حاء (رحمن و رحیم) و غیر آنها را طوری در حلق می پیچد که تولید صوت عجیبی می کند! و بین حروف یک کلمه را منفصل می نماید به طوری که هیئت و ماده کلمه به هم می خورد و از صورت اصلی خود منسلخ می شود. بالاخره نمازی که معراج مومنین و مقرب متقین و عمود دین است از جمیع شئون معنویه و اسرار الهیه آن غفلت شده و به تجوید کلمات آن پرداخته، و در عین حال از تجوید کلمات سر به فساد آنها در آورده به طوری که به حسب ظاهر شرع نیز مجزی نخواهد بود. آیا با این وصف اینها از وساوس شیطان است، یا از فیوضات رحمن که شامل حال وسواسی مقدس نما شده است؟ این همه اخبار درباره حضور قلب علماً و عملاً فهمیده است همان وسوسه در نیت و کشیدن مد (و لا الضالین) را بیش از اندازه مقرره و کج نمودن چشم و دهان و غیر آن را در وقت ادای کلمات (است)!**شرح چهل حدیث، ص 403 و 404.***

نماز جمعه و جماعت

اهمیت نماز جمعه و جماعت
بیانات امام خمینی در جمع میهمانان شرکت کننده در دومین کنگره جهانی ائمه جمعه و جماعات
بسم الله الرحمن الرحیم
قبلا باید تشکر کنم از آقایانی که از راه های دور برای این مقصد شریف به کشور خودشان، به کشور تحت ستم در طول تاریخ و به کشوری که برای پیشبرد مقاصد اسلامی متحمل رنج و شهادت شدند تشریف آوردند، تشکر کنم و از خدای تبارک و تعالی توفیق همه را برای آرمان های بزرگ اسلامی هر چه بیشتر عنایت بفرماید. در این اجتماعاتی که از آقایان محترم ائمه جمعه و جماعات کشورهای مختلف در ایران شده است مسائل لابد تا حد وافی راجع به گرفتاری های مسلمین و راه های علاجی که باید اتخاذ بشود، گفته شده است و دیگر جای گفتن نمانده است. من به یک نکته ای آقایان را توجه می دهم و آن سیره رسول اکرم (ص) و ائمه مسلمین است. رسول اکرم (ص) در آن وقتی که تنها بود و هیچ کس با او نبود، الا یک نفر، دو نفر، در آن وقت با وحی الهی مردم را دعوت کرد منتظر نشد که عِده و عُده زیاد پیدا کند، منتظر نشد که جمعیت ها همراه او باشند. از همان اول شروع به دعوت کرد و شروع به دعوت مردم برای گرویدن به اسلام و برای پیدا کردن راه حق فرمود. آنوقت هم که به مدینه تشریف آوردند و تشکیل حکومت دادند باز هم منتظر این نشدند که قدرت زیاد پیدا بکنند. دعوت خودشان را به طور گسترده تری به جا آوردند مردم را به وظایف شخصی و اجتماعی و سیاسی دعوت کردند. دعوت های قرآن هم در مکه مکرمه و هم در مدینه مشرفه دعوت های شخصی بین فرد و خدای تبارک و تعالی نبود. می شود گفت که بی استثنا دعوت های خدا حتی در آن چیزهائی که وظایف شخصی افراد است، روابط شخصی افراد است بین خود و خدا از معنایی اجتماعی سیاسی برخوردار است. بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، ما ملاحظه می کنیم که در زمانهائی که ائمه مسلمین (علیهم السلام) در فشار سخت بنی امیه و بنی العباس بودند مطالب خودشان را آن طور که ممکن بود به مردم می رساندند، حتی در ادعیه آنها. شما اگر ادعیه امام سجاد و سایر ائمه را ملاحظه بفرمائید مشحون است از اینکه مردم را بسازند برای یک امر بالاتر از آن چیزی که مردم عادی تصور می کنند. دعوت به توحید، دعوت به تهذیب نفس، دعوت به اعراض دنیا، دعوت به خلوت با خدای تبارک و تعالی، معنی اش این نبوده است که مردم توی خانه هایشان بنشینند و از مصالح مسلمین غفلت کنند و مشغول ذکر و دعا باشند. چنانچه خود آنها که ملاحظه می کنید، اینطور نبودند. پیغمبر اکرم در عین حالی که وظایف خودش را به جا می آورد و خلوت ها با خدای تبارک و تعالی داشت، تشکیل حکومت داد و به انحاء عالم برای دعوت آدم فرستاد و مردم را دعوت کرد به دیانت و دعوت کردند به اجتماع، اینطور نبود که بنای او این باشد که بنشیند توی خانه و ذکر بگوید. ذکر می گفت و لکن همان ذکر هم خودسازی بود. دعا می کرد، ولی همان دعا هم، هم خودسازی و هم مردم سازی بود و مردم را تجهیز می کرد برای مقاومت. تمام ادعیه ای که در لسان او و ائمه مسلمین واقع شده است، تمام این ادعیه در عین حالی که دعوت به معنویات است، از راه دعوت معنویات تمام مسائل مسلمین اصلاح می شود مع الاسف اعوجاج واقع شد یا واقع کردند و شاید در صدر اسلام هم بنی العباس بیشتر این کار را کردند، اعوجاج واقع شد در مصالح اسلامی و در مطالب اسلامی، این قرآن کریم که در بین ید مسلمین هست و از صدر اول تا حالا یک کلمه، یک حرف در آن کم و زیاد نشده است، این قرآن را وقتی که به عین تدبیر مشاهده بکنید می بینید که مساله، مساله این نیست. دعوت برای این بوده است که مردم توی خانه بنشینند و ذکر بگویند و با خدا خلوت کنند؟ آن بوده است، لکن انحصار نبوده است. مساله، مساله دعوت به اجتماع، دعوت به سیاست، دعوت به مملکت داری و در عین حال که همه اینها عبادات است، عبادت جدای از سیاست و مصالح اجتماعی نبوده است. در اسلام تمام کارهایی که دعوت به آن شده است جنبه عبادی دارد. حتی در کارخانه ها کار کردن در کشاورزی، کشاورزی کردن و در مدارس تعلیم و تربیت کردن، همه شان مصالح اسلامی است و جنبه عبادی دارد... (اما) از صدر اسلام، مصالح اسلام را همان طور که قرآن شریف فرموده است پیاده کنند، (نکردند) چون می دیدند که با قدرت خودشان مخالف است. از آن اول آنچه را که از قرآن می دیدند با مصالح خودشان مخالف است چون نمی توانستند از قرآن بر دارند، تعبیر می کردند، کج معنا می کردند. به روحانیونی که وابسته به خودشان بود وادار می کردند که این ها را کج معنا کنند، منحرف کنند قرآنرا از آن چیزی که هست. ولی بحمد الله قرآن ماند بین مسلمین و نتوانستند قرآن را تحریف کنند و بر دارند، اگر می توانستند، می کردند. لکن یکی از آنها که می خواست یک حرف را از قرآن بر دارد یک عربی شمشیر را کشید گفت: با این شمشیر ما جواب می دهیم. نگذاشتند قرآن شریف دست بخورد و همان طور که در زمان رسول الله وارد شد الان هم همان طور است، به غیر او نیست. بنابراین ما یک هم چو کتابی داریم که مصالح شخصی، مصالح اجتماعی، مصالح سیاسی، کشور داری و همه چیزها در آن هست. البته با آن تفسیرهایی که از اهل تفسیر وارد شده است و ما به رای خودمان نمی توانیم قرآن را تاویل کنیم.... انما یعرف القرآن من خوطب به**بحار الانوار ح 46، ص 349 و تاریخ الامام محمد الباقر، در باب 20 حدیث 2*** ما از طریق وحی و از طریق وابستگان وحی قرآن را اخذ می کنیم و بحمد الله هم از آن راه هم غنی هستیم. لکن انحرافاتی که از قدرتمندان در اول تا حالا واقع شده است و حالا ما مبتلا به آن هستیم که آقایان ملاحظه می کنند که بر خلاف قرآن کریم، دعوت به تفرقه، دعوت به جدائی، قرآن مجید می فرماید که: و اعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا**آل عمران / 99. *** آنها دعوت به تفرقه می کنند.
ما از آمریکا و شوروی هم چو توقعی نداریم که خلاف قرآن عمل نکند، آنها بنایشان بر این است که قرآن را بکوبند، آنها بنایشان بر این است که اسلام را بکوبند. آنها ایران را که می کوبند نه از باب این که ایران است، از باب اینکه اسلام را ایران خواسته است. مبلغین آنها و رادیوهای آنها و مطبوعات آنها که ایران را اینطور مشوه دارند در بین دنیا می کنند، برای ایران نیست. ایران اگر یک قدم طرف آمریکا برود و یا یک قدم طرف شوروی برود همه مداح او خواهند شد، چون برخلاف آنهاست. تمام رسانه های گروهی تقریبا بر ضد ایران گاهی تصریح به اینکه اسلام در ایران خطرناک است، چنانچه می بینید که تصریح به این هم می کنند. عمال آنها که نمی توانند تصریح به این معنا بکنند که اسلام مخالف است، ایران را می گویند مخالف اسلام است. شما آقایانی که از اطراف آمده اید، علما هستید باید متشبث به آن سیره ای بشوید که پیغمبر اسلام و ائمه اسلام بین ما گذاشته است که حتی آن روزی که دستهایشان بسته بود و نمی توانستند یک کلمه برخلاف سیاست دولت وقت بگویند، با ادعیه شان مردم را دعوت کردند دعا می کردند، با دعا مردم را دعوت می کردند و هر روزی که فرصت می کردند، در هر فرصتی دعوت را تصریحا می کردند، ما باید به آنها تشبث پیدا بکنیم، به قرآن کریم تشبث پیدا بکنیم. قرآن کریم دعوت به وحدت می کند، دعوت به این می کند که مخالف با هم نباشید که فشل**فشل: به معنی سستی و سرافکندگی. *** بشوید. و مع الاسف بعض از روحانیون وابسته به دولت های اسلامی دعوت به فشل می کنند، می خواهند فشل ایجاد کنند. در یک مرکز اسلامی به اسلام نمی توانند حمله کنند به ایران که می خواهد اسلام را پیاده کند حمله می کنند. آن قاضی ای که در حجاز یا در مصر یا در سایر جاها بر خلاف قرآن کریم دعوت می کند، لکن لابه طوری که صریح باشد، ضمنا بر خلاف قرآن کریم دارد دعوت می کند و مسلمین را از هم جدا می کند، آن قاضی، قاضی جور است و شما باید آنها را سر جای خودشان بنشانید. شما که برمی گردید به مملکت خودتان، در خطبه های نماز جمعه، در ادعیه ای که می خوانید خطبه های شما همانطور که در صدر اسلام خطبه ها یک جنبه سیاسی داشته است، نماز جمعه یک اجتماع سیاسی است. نماز جمعه یک عبادت سر تا پا سیاسی است و مع الاسف در جاهایی انسان می بیند که در نماز جمعه ابداً مربوط به چیزهایی که ملت ها به آن احتیاج دارند، چیزهائی که مسلمین، اجتماع مسلمین به آن احتیاج دارد، خبری نیست. نماز جمعه ها را همانطور که در صدر اسلام مساجد، محافل و نمازها جنبه سیاسی داشت است، از مسجد راه می انداختند لشکر را به جنگی که باید بکنند و به آنجائی که باید بفرستند. از مسجد مسائل سیاسی طرح ریزی می شد. از مسجد، مسجد محل این بود که مسائل سیاسی در آن طرح بشود، مع الاسف مساجد را ما کاری کردیم که بکلی از مصالح مسلمین دور باشد و با دست ما آن طرح هایی که برای ما ریخته بودند با دست خود ما پیاده شد و ما دیدم آنچه که، مسلمین دیدند آنچه که باید ببینند و امروز باید بیدار بشوند مسلمین. می توانند به صراحت وقتی که می بینند حکومت شان بر خلاف اسلام عمل می کند، بگویند. نمی توانند با دعا و خطبه و به طور کلی با ظالمین، به طور کلی با متجاوزین، با مخالفین اسلام معارضه کنند. خطبه ها را نگذارند یک یا چند تا دعا باشد و یک و چند تا ذکر باشد و این چیزها همانطوری که تا حالا بوده است، خطبه ها را محتوایش را قوی کنید. شما قوی هستید، - شما- مردم همراه شما هستند، مردم همراه حکومت های جور نیستند، مردم همراه علما هستند، شما قوی هستید، شما هر کدام در محل خودتان همان قدرتی دارید که روحانیون ایران در اینجا دارند. آنها عمل کردند در مقابل یک قدرتی که در منطقه نظیر نداشت، در مقابل یک قدرتی که هیچ یک از قدرت های منطقه شبیه به او نبودند. همین مردم کوچه بازار ما و همین کشاورزان و کارگران ما به واسطه تعلیمات اسلامی که علمای اسلامی به آنها داده بودند و دادند بیدار شدند و هجمه**هجمه: به معنی هجوم و حمله *** کردند بر یک هم چو قدرتی و او را شکستند و او را بیرون کردند، شما هم می توانید. ننشینید که برای شما حکومتهایتان کار کنند، آنها برای خودشان کار می کنند، شما اسلام را باید تقویت بکنید. شما باید در کشورهای خودتان، در خطبه های نماز جمعه خودتان که برای همین مقصد نماز جمعه بپا شده است، در ادعیه خودتان، در زیارات خودتان، در هر چه رفت و آمد دارید مصالح اسلامی را طرح بکنید، مصالح اجتماعی مردم را طرح بکنید، مسائل خصوصی نگوئید مسائل اجتماعی را بگوئید. بگذارید اگر شما این را گفتید نمازتان را تعطیل کنند، مردم عکس العمل نشان می دهند. اگر دولتی به واسطه خطبه های نماز جمعه، نماز جمعه شما را تعطیل کنند، با عکس العمل مردم مواجه می شود و همانی است که ما می خواهیم. منتظر نشوید که یک لشکر پیدا بکنید- نمی دانم- یک اسلحه ای پیدا بکنید، جنگ نمی خواهید بکنید، شما مصالح مسلمین را می خواهید بگوئید، شما انتظار نکشید که اول قدرت پیدا بکنید بعد بگوئید، شما بگوئید تا قدرت پیدا بکنید. ایران همین کار را کرد، ایران گفت تا قدرت پیدا کرد، نه اینکه نشست تا قدرت پیدا بکند، اگر نشسته بود تا ابد هم نمی شد. در مقابل آن قدرتی که محمد رضا داشت و آن پشتیبانی ای که همه از او می کردند، علمای ایران ننشستند تا این که اول اجتماع پیدا کنند، بعد قیام کنند. علمای اسلامی اول دعوت کردند مردم را و در هر فرصتی نترسیدند و در منبر و پائین و مسجد مردم را دعوت کردند تا قدرت پیدا کردند، شما هم همین کار را بکنید. می توانید، اگر خیال بکنید نمی توانید، بدانید که نخواهید توانست. به خودتان تزریق کنید که می توانید و بدانید که خواهید توانست. هر عملی اولش فکر است. هر کاری اولش تفکر و تامل در اطراف کار است. اگر ما در روحمان ضعف باشد، نمی توانیم کاری بکنیم، روح را قوی کنید، قلب خودتان را قوی می کنید، به خدا منقطع بشوید. این همه ادعیه ای که وارد شده است و همه را دعوت کرده است بر اینکه اتکال به خدا بکنید برای اینکه او مرکز قدرت است. این همه دعوت شده است که به کس دیگر غیر از خدا متشبث نشوید، برای اینکه به شما تزریق کنند قوت را، که شما یک پشتوانه عظیم دارید و او خداست. کسی که خدا را دارد، از چه باید بترسد؟ شمایی که برای خدا بخواهید کاری بکنید از چه قدرتی می ترسید؟ می ترسید که شهید بشوید؟ شهادت ترس دارد؟ می ترسید حبس بشوید؟ حبس در راه خدا ترس دارد؟ می ترسید شکنجه بشوید؟ شکنجه در راه خدا اشکال دارد؟ ایران در راه خدا همه چیز دیده معذلک دست بر نداشت، و این روحانیون بودند که مردم را بسیج کردند و مردم متحول شدند و امروز از آن بچه کوچولویی که تازه زبان باز کرده است تا آن پیرمردی که چند جوان از دستش رفته، یک صدا بر ضد قدرت های بزرگ صبحت می کنند و قیام کردند. نتوانید، نگویید. هیچ وقت فکر نکنید که نمی توانید، همیشه فکر کنید که می توانید، همیشه فکر کنید خدا با شماست، همیشه فکر کنید اسلام شرف شماست و این اسلام باید به دست شما تقویت شود. اگر سست بیائید، قدرت های بزرگ اسلام را می خواهند از بین ببرند، برای اینکه در ایران فهمیدند که اگر اسلام در منطقه بیاید، آنها راهی ندارند، ولی مع الاسف بعضی علمای منطقه نفهمیدند و حکام منطقه هم که نخواهند فهمید. دائما دعوت به این می کنند که چه خطر بزرگی است ایران، ایران اگر قدرت پیدا کند خطر بزرگی است، بله خطر بزرگی است. اما برای امریکا و شوروی، نه برای مسلمین، برای مسلمین رحمت است. شما ملاحظه می کنید الان آن طوری که در خارج به شما گفته بودند که در رسانه های گروهی همه جا در مطبوعاتشان گفته بودند که ایران امنیت اصلش نیست، توی خیابان ها مردم را می کشند، بچه های کوچک را می کشند توی خیابان ها، زن های آبستن را می کشند، شما آمدید اینجا حبس ها را دیدید، اگر در جبهه ها رفتید جبهه ها را هم لابد دیدید، دیدید که جبهه های ما مسجد است الان جبهه های ما از مسجد بیشتر الان ذکر خدا گفته می شود. جنگ با مثل صدام یک عبادت الهی است. شما اوضاع ایران را به خارج بگوئید، دعوت کنید مردم را به اینکه نظیر ایران قیام کنند، بگوئید ایران چه وضعی است. آنها می گویند که در حبس ها شکنجه های قرون وسطائی، نمی دانم چه، خوب البته امریکا باید این را بگوید. امریکائی که دنیا را دارد شکنجه می کند، امریکائی که به همان شکنجه های بدتر از قرون وسطائی دارد دنیا را از بین می برد و همین طور شوروی، آن وقت می گویند که در ایران حد الهی جاری می کنند، کارهای قرون وسطائی می کنند، اینها اسلام را قرون وسطائی می دانند. مسلمین که حفظ کنند اسلام را و ننشینند تا دیگران برایشان حفظ کنند، دیگران حفظ نمی کنند. ابر قدرت ها بر ضد اسلام الان کمر بسته اند و قدرت های پوشالی دیگری هم همین طور. اینکه دولت مصر دعوت می کند اعراب را به اینکه مجتمع بشوید بر خلاف ایران، ایران را مقصودش هست؟ ایران خطر است؟ ایران برای آنها خطر است یا اسلام؟ اینکه دعوت می کند اعراب را مجتمع بشوید یعنی دعوت می کند که همه اجتماع کنند بر خلاف اسلام، برای اینکه اسلام را آنها بر ضد منافع خودشان می دانند. آقایان ائمه جمعه! آقایان ائمه جماعات! علمای اسلام در سر تا سر عالم! توجه کنید که امروز همه قدرت ها بر ضد اسلام قیام کرده اند، نه بر ضد ایران. توجه کنید که تکلیف همه ما زیاد است در این زمان. اگر فرصت پیدا بکنند و شما توجه تان کم بشود اسلام را امروز ریشه کن خواهند کرد. امروز غیر از دیروز است. دیروز نفهمیده بودند قدرت اسلام را، امروز فهمیده اند که در یک جای کوچکی مثل کشور ایران وقتی که صدای اسلام بلند شد، حتی در امریکا هم این صدا بلند شد، این را فهمیده اند. امروز منافعشان هم در خطر است، ما شکی نداریم. برای اینکه آنها می خواهند بیایند خلیج فارس را هم بگیرند، نفت های همه را ببرند، اسلام مانع از این است. امریکا می خواهد قدرتش را بر همه دنیا تحمیل کند. از آن ور هم شوروی، خدا می داند که اگر مقابل امریکا شوروی نبود به سر دنیا چه می آورد و اگر مقابل شوروی امریکا نبود به سر دنیا چه می آوردند. اینهائی که حالا هی صحبت می کنند از حقوق بشر و صحبت می کنند از صلح و صفا و اینها، که می دانید همه شما می دانید خودشان هم می دانند که دروغ می گویند، اینها، برای این است که جلب توجه مردم را به خیال خودشان به طرف خودشان بکنند در مقابل شوروی، آن هم در مقابل امریکا. والا نه آنها صلح مردم را می خواهند، نه آنها مصالح مردم را، همه مصالح خودشان را می خواهند. آن که مصالح مردم را می خواهد، آن اسلام است. آن که خط بطلان کشیده است بر اختلاف نژادی، آن اسلام است. آن که ما بین هیچ نژادی فرق نمی گذارد و همه را می گوید که باید تقوا داشته باشید و آن چیزی که میزان است تقوا است، نه رنگ است و نه نژاد است و نه کشور است و نه هیچ چیز، آن اسلام است. و اینها می خواهند این نباشد. اینها می خواهند که نژادهای دیگر را زیر بار خودشان ببرند و اسلام مخالف است. آنها می خواهند مصالح اسلام را مصالح مسلمین را خودشان تشخیص دهند و عمل کنند یعنی مصالح خودشان را، اسلام مخالفش است. البته ما به صراحت می گوئیم که ایران و اسلام مخالف است با مصالح آمریکا و شوروی، آن مصالحی که خیال می کنند که ایران هم باید تبع او بشود. ما استقلال خودمان را حفظ می کنیم، آزادی خودمان را حفظ می کنیم، و ما امیدواریم که پرتو این استقلال و آزادی به همه دنیا بیفتد و مستضعفین جهان از زیر بار مستکبرین بیرون بروند و این یک چیزی است که به عهده ی علمای اسلام است. من از خدای تبارک و تعالی سعادت و سلامت برای همه مسلمین جهان مسئلت می کنم و حتی سعادت مستضعفین، ولو اینکه از اسلام نیستند، آن هم خارج شدنشان از زیر بار مستکبرین از خدای تبارک و تعالی مسئلت می کنم و امیدوارم که خدای تبارک و تعالی شما علمای اسلام را تایید کند که به مصالح اسلامی فکر کنید و از کسی نترسید از غیر خدای تبارک و تعالی و کسی را ذو قدرت ندانید، همه قدرت از اوست و همه چیز از اوست و ما هیچ و همه هیچ هستیم.**بیانات امام خمینی در جمع میهمانان شرکت کننده در دومین کنگره جهانی ائمه جمعه و جماعات - 23/2/63، صحیفه نور، ج 18، ص 274 الی 279.***
والسلام علیکم و رحمه الله
تحقیقا احیای نماز جمعه در ایران از مسائل بسیار مهم است. نماز جمعه موجب می شود تا مسائل فراموش شده در اسلام به بهترین وجه برای مردم گفته شود. در قدیم اگر یک روحانی راجع به امور سیاسی مردم صحبت می کرد، می گفتند رهایش کنید او سیاسی است، که این نوع فکر بلا اشکال از شیاطین داخل و خارج بوده است. آنها به ما باورانده بودند که روحانی باید عبایش را سر بکشد و فقط برود مسجد نماز معمولی اش را بخواند. روحانی حق دخالت در هیچ امری را نداشت. وای واقعیت این است که ما تابع حضرت رسول و ائمه (علیهم السلام) هستیم که همه امور دست آنها بود، حکومت تشکیل دادند مردم را هدایت نمودند. بحمد الله امروز وارد مسائل سیاسی شدن دیگر عیبی ندارد ولی باید توجه کنید که همه متوجه شما هستند، لذا زیّ اهل علم خودتان را حفظ کنید. درست مانند علمای گذاشته ساده زندگی کنید. در گذشته چه طلبه و چه عالم بزرگ شهر زندگی شان از سطح معمولی مردم پائین تر بود و یا مثل آنها بود. امروز سعی کنید زندگی تان از زی آخوندی تغییر نکند. اگر روزی از نظر زندگی از مردم عادی بالاتر رفتید بدانید که دیر یا زود مطرود می شوید. برای اینکه مردم می گویند ببینید آن وقت نداشتند که مثل مردم زندگی می کردند، امروز که دارند و دستشان می رسد از مردم فاصله گرفتند. باید وضع مثل سابق باشد. باید طوری زندگی کنیم که نگویند طاغوتی هستیم. مساله دیگر خطبه های نماز جمعه است. باید مردم را امر به تقوا کنید. امر به تقوا در خطبه اول واجب است و در خطبه دوم بنا به احتیاط واجب است. مسائل اخلاقی را به مردم بگویید و آنها را به داشتن اخلاق اسلامی ترغیب کنید. مطالب روز را برای مردم بگویید. مردم را در صحنه نگه دارید که آنچه انقلاب و ایران را حفظ کرده حضور مردم در صحنه است. در تمام دنیا مردم به خوبی مردم ایران پیدا نمی شود. امروز مردم پشتیبان انقلاب اسلامی و دولت هستند. پشیمانی مردم از دولت به خاطر این است که دولت را اسلامی می دانند و می دانند که طرفداری از دولت، طرفداری از اسلام است. تنها به این خاطر است که از دولت پشتیبانی می کنند. این پشتیبانی را باید حفظ کنید، ائمه جمعه در سراسر ایران بالاترین اجتماع را دارند. از این اجتماعات استفاده کنید و جهات شرعی و سیاسی را به مردم تذکر دهید. آنان را در مقابل شیاطین مجهز کنید.**بیانات امام خمینی در جمع بانوان سواحل جنوب - 12/4/58، صحیفه نور ج 7، ص 262.***
نماز جماعت، اجتماع مردم در یک محلی، این برای این است که اینها مطلع بشوند از حال مملکت خودشان، مطلع بشوند از حال برادرهای خودشان، گرفتاری هایشان را اطلاع پیدا بکنند و رفع بکنند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجتمع آموزشی طیبه پیراسته لنگرود - 25/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 136.***
نماز جمعه یک عبادت سیاسی اجتماعی است که در هر هفته مردم اجتماع زیادی بکنند و مسائل شان را حل بکنند در آنجا.**بیانات امام خمینی در جمع سفرای کشورهای اسلامی - 28/7/59، صحیفه نور، ج 13، ص 124.***
این نماز جمعه یک نماز جمعه سیاسی است. یک اجتماعی سیاسی است که مع الاسف در سال های طولانی از دست ما رفته بود و مورد طعن دیگران هم شده بود.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای هیات فاطمیون تهران - 4/7/58، صحیفه نور، ج 9، ص 204.***
نماز جماعت را انسان خیال می کند خوب یک عبادتی است که با هم جمع می شوند یک نمازی را می خوانند لکن در این نماز جماعت ها مسائل سیاسی باید طرح بشود.**بیانات امام خمینی پیرامون ابعاد سیاسی - عبادی اسلام - 21/8/57، صحیفه نور، ج 3، ص 124.***
مسجد محل اجتماع سیاسی است و از این قدری وسعتش زیادتر، می شود نماز جمعه. در هر هفته همه مجتمع نشوند در یک جایی، به حسب اختلافات، این شهر کوچکی است به اندازه وسعت خودش، یک شهر بزرگی است مثل تهران به این ترتیبی که هست، این یک اجتماع بزرگتر در هر هفته، آن اجتماع کوچک در هر روز چند دفعه، این یک اجتماع بزرگ در هر هفته یک دفعه، با خطبه ها و با روشنگری ها.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجتمع آموزشی طیبه پیراسته لنگرود 25/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 137.***
نماز جمعه عبادت است لکن عبادتی که مدغم در سیاست است، سیاست، در عبادت مدغم است.**بیانات امام خمینی پیرامون ابعاد سیاسی - عبادی اسلام 21/8/57، صحیفه نور، ج 3، ص 120.***
ملت عظیم و عزیز با شرکت خود باید این سنگر اسلامی را هر چه عظیم تر و بلند پایه تر حفظ نمایند تا به برکت آن توطئه های خائنانه و دسیسه های مفسدان خنثی شود.**پیام امام خمینی به آیت الله منتظری 21/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 97.***
امام جماعتش هم معتبر است که عادل باشد، امام جمعه اش هم باید عادل باشد.**بیانات امام خمینی پس از فاجعه کشتار نوزدهم دی 19/10/56 صحیفه نور، ج 1، ص 272.***
اگر در نماز کوتاهی بشود و هر کس بگوید خوب من خودم تنهایی می روم در خانه ام می خوانم، خیر نماز را در جماعت بخوانید اجتماع باید باشد. مساجد را پر کنید، اینها از مساجد می ترسند. اینها بیخ گوش شما می گویند این آخوند که از او کاری نمی آید، مسجد می روید چه کنید خودمان می رویم و فلان جا نماز می خوانیم. نماز نمی خواهند بخوانند، می خواهند نماز را بشکنند نماز می خوانند، با این نمازهایی که در مسجدها می روند و نمی گذارند مسلمان ها نماز درست خودشان را بخوانند، با این نمازها می خواهند نماز را بشکنند.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 148 و 149.***
در هر روز اجتماعات در تمام مساجد کشورهای اسلامی از شهرستان ها گرفته است تا دهات و قراء و قصبات، روزی چند مرتبه اجتماع برای جماعت و برای اینکه مسلمین در هر بلدی، در هر قصبه ای از احوال خودشان مطلع بشوند، از احوال مستضعفین اطلاع پیدا کنند.**بیانات امام خمینی به مناسبت عید سعید فطر 2/6/58، صحیفه نور، ج 8، ص 264.***
محتوای خطبه ها
ان شاء الله تعالی ضمن اقامه نماز، اهالی محترم منطقه را در خطبه به وظایف حساس و خطیری که در این برهه از زمان دارند آشنا و آگاه سازید.**فرمان امام خمینی به حجه الاسلام آیت اللهی 3/7/58، صحیفه نور، ج 9، ص 198.***
باید سعی شود خطبه ها پر محتوا باشد. در خطبه ها هم باید امر به تقوا و اینگونه مسائل رعایت شود و هم مردم را به وحدت و حضور در صحنه دعوت نمایند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان خراسان 3/9/61، صحیفه نور، ج 17، ص 83.***
نماز جمعه یک اجتماع سیاسی در عین حالی که عبادت است، در خطبه نماز جمعه باید مسائل سیاسی روز طرح بشود، گرفتاری های مسلمانان طرح بشود.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجتمع آموزشی طیبه پیراسته لنگرود 25/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 136.***
با توجه به وضع زمان و احتیاج مسلمانان به آشنائی با مسائل روز و اطلاع از وضع هم دیگر و اجتماعات با شکوهتر لازم است جنابعالی**مرحوم آیت الله سید عباس مهری*** در کویت اقامه نماز جمعه نموده و بدین وسیله جنابعالی به اقامه این فریضه الهی منصوب می شوید.**فرمان امام خمینی به حجةالاسلام والمسلمین مهری 2/7/58، صحیفه نور، ج 9، ص 197.***
ضمن انجام این فریضه، مردم را در خطبه های نماز به وظایف خطیری که دارند آشنا سازید و از توطئه های دشمنان اسلام و مملکت آگاه کنید و به اتحاد و وحدت کلمه دعوت نمایید.**فرمان امام خمینی به حجةالاسلام والمسلمین جنتی 22/8/58، صحیفه نور، ج 10، ص 188.***
تمام علما و ائمه جمعه و جماعاتی که در تمام کشور هستند و یا امام جمعه هستند یا مبلغ هستند و مشغول به خدمت هستند، مردم را دعوت کنید به تقوا، در نماز جمعه در خطبه اول واجب است دعوت به تقوا. با همین عنوان عربی اش را بگوئید، فارسی اش را بگویید و مردم را دعوت کنید که متقی باشند و در خطبه دوم هم احتیاط لازم است که مردم را دعوت کنند به تقوا و این دلیل بر این است که این عنایت حق تعالی به تقوا در درجه بالای از سایر عنایت هاست.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه و روحانیون استان همدان و گروهی از روحانیون اصفهان 11/9/61، صحیفه نور، ج 17، ص 94.***
اینکه می بینید که در نماز جمعه که بزرگ ترین اجتماعات است (در اسلام قاعده اش بوده باشد) و بحمد الله امروز در ایران بزرگترین اجتماعات است، در خطبه امر شده است به اینکه دعوت به تقوا بکنید، این برای اهمیتی است که تقوا دارد. دنبال اینکه توحید را تذکر می دهید و صلوات و سلام را بر پیغمبر اکرم (ص) و اولیایش می فرستید و از آنها نام می برید، در قبال او، امر به تقوا کنید و سرسری از امر به تقوا نگذرند ائمه جمعه، این را یکی از مسائل مهم بدانند. ملت اگر متقی شد می تواند که حفظ کند خودش را از همه آفاتی که پیش می آید. و ائمه جمعه انشاء الله بیشتر توجه بکنند که مردم را دعوت کنند به تقوا. باید مردم را آشنا کرد با آن چیزی که انبیا برای آن آمدند. برای مکارم اخلاق همه انبیا آمدند، (بعثت لاتمم مکارم الاخلاق**سفینه البحار، ج 1، ص 411. ***) برای تقوا و آدم سازی آمدند و حالا که این ائمه جمعه شغل انبیا را که نماز جمعه بوده است و نماز بوده است، در سایر جاها این شغل شریف را متکفل شدند، همت کنند به اینکه مردم را آموزش تقوا بدهند، دعوت به تقوا بکنند. ذکر تقوا و تاریخ تقوا گفتن، این در خطبه نماز جمعه کافی نیست. باید دعوت کنند مردم را به تقوا، وادار کنند مردم را به تقوا، اهمیت بدهند به این خاصه الهی که انبیا برای آن آمدند.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از آموزشیاران نهضت سوادآموزی 5/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 130.***
در روز جمعه که اجتماعات می شود، دو سوره انتخاب شده است و امام را دعوت کرده اند که آن دو سوره را بخواند، در رکعت اول سوره جمعه و در رکعت دوم سوره منافقین. در سوره جمعه راجع به بعثت رسول اکرم و سر بعثت رسول اکرم ذکر می فرماید که پیغمبر اکرم مبعوث شده اند از برای اینکه: (و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه**سوره جمعه / 3. ***) بعثت برای این است که مردم را تزکیه کنند. مقدم بر تعلیم حکمت و تعلیم کتاب، تزکیه را ذکر فرموده است که آیات را بر آنها بخواند تا آنکه آنها تزکیه بشوند و تعلیم بکند کتاب را بر آنها و حکمت را بر آنها عرضه بدارد و تعلیم کند آنها را. در سوره جمعه سر بعثت رسول الله را ذکر می فرماید. سر بعثت رسول اکرم تزکیه امت است و تعلیم و تربیت است، آن هم تعلیم تمام قشرهای تعلیم که کتاب و حکمت تمام قشرهای تعلیمات را واجد است. بعد از آنکه تعلیم و تربیت را ذکر کرده است، ذکر علما سوء را می فرماید، آنهایی که علم را آموخته اند لکن عمل به آن علم نمی کنند و با بدترین وجه از آنها اسم برده است:مثل الذین حملوا التوریه ثم لم یحملوها کمثل الحمار یحمل اسفارا**سوره جمعه / 5 *** مثل آنها که عالم شده اند، لکن علم اثر خودش را نگذاشته است مثل الاغی است که بارش کتاب باشد. وقتی که علم در انسان تاثیر نکند و انسان را انسان نکند این حمل کتاب، چه در سینه باشد و چه در پشت باشد مثل اینها، مثل آن اشخاص است، مثل حیوانی است، مثل الاغی است که کتاب بر دوش او باشد. همان طوری که کتاب برای آن حیوان هیچ فایده ندارد، این علمی که دنبالش تعهد نباشد، دنبالش عمل نباشد، دنبالش رشد فکری نباشد، دنبالش هدایت مردم نباشد، این نظیر همان است که به دوشش کتاب باشد بلکه به دوش یک حیوان، یک الاغ کتاب باشد. در اینجا این را ذکر می فرماید برای تذکر به مردم به اینکه عالم سوء را از عالم غیر سوء تمیز بدهند و برای تذکر به عالم که تکلیف خودش را بفهمد.**بیانات امام خمینی به مناسبت عید سعید فطر 2/6/58، صحیفه نور، ج 8، ص 265.***
در هر هفته یک اجتماع بزرگ از همه در یک محل و نماز جمعه که مشتمل دو خطبه است که در آن خطبتین باید مسائل روز، احتیاجات کشور، احتیاجات منطقه و جهات سیاسی، جهات اجتماعی، جهات اقتصادی طرح بشود و مردم مطلع بشوند بر این مسائل.**بیانات امام خمینی به مناسبت عید سعید فطر 2/6/58، صحیفه نور، ج 8، ص 264.***
نماز جمعه نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلام است باید هر چه شکوهمندتر و پر محتواتر اقامه شود. ملت ما گمان نکنند که نماز جمعه یک نماز عادی است.**پیام امام خمینی به آیت الله منتظری 21/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 97.***
آن کسی که هفته ای یک دفعه منبر می رود و نماز جمعه می خواند و خطبه می خواند باید مسائل سیاسی مسلمین را در آنجا طرح بکند و بگوید و آن چیزهائی که، مثلا اشتباهاتی که از دولت ها واقع می شود، در آنجا طرح بشود و مردم را هدایت کند هم به زندگیشان و هم مبدأشان و هم معادشان و هم چیزهائی که در زندگی لازم دارند.**بیانات امام خمینی پیرامون ابعاد سیاسی - عبادی اسلام 21/8/57، صحیفه نور، ج 3، ص 124.***
در خطبه نماز جمعه باید مسائل سیاسی روز طرح بشود، گرفتاری های مسلمین طرح بشود، در نماز جماعت هم اینطور است.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجتمع آموزشی طیبه پیراسته لنگرود 25/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 136.***
وقتی جماعت برود و اشخاص موثر بروند، مردم بروند همه بروند آنجا مجتمع بشوند و در آنجا خطیب برایشان مسائل روز را بگوید و مسائلی که، مشکلاتی که دارند بگوید، این حل می کند مطالب را.**بیانات امام خمینی در جمع وعاظ و خطبای مذهبی 14/8/59، صحیفه نور، ج 13، ص 155.***
در خطبه نماز جمعه مقدرات مملکت باید بیان بشود، مسائل سیاسی که در مملکت جریان باید پیدا کند، مسائل اجتماعی که در مملکت باید جریان پیدا کند، گرفتاری های مسلمان ها، اختلافات مسلمان ها در آن خطبه ها باید طرح بشود و رفع بشود. جنایات امثال محمد رضا خان باید در این خطبه های جمعه گفته بشود و انتقاد بشود. راه هایی که ممکن است با آن راه ها این جانی ها را از بین برد، در نماز جمعه باید گفته بشود.**بیانات امام خمینی پیرامون ابعاد سیاسی - عبادی اسلام 21/8/57، صحیفه نور، ج 3، ص 120.***
در خطبه روز جمعه این طور نبود که فقط یک سوره و دعائی بخوانند و چند کلمه ای بگویند. با خطبه های جمعه بسیج سپاه می شد و از مسجد به میدان جنگ می رفتند، و هر کسی که از مسجد به میدان جنگ برود فقط از خدا می ترسد و بس، و از کشته شدن و فقر و آوارگی نمی ترسد، و چنین سپاهی سپاه فاتح و پیروز است. هر گاه خطبه هائی را که راجع به جمعه است و خطبه های حضرت امیر (ع) را ملاحظه کنید می بینید که بنابراین بوده که مردم را راه بیندازند و به حرکت در آورند و به مبارزه برانگیزند، برای اسلام، فدائی و مجاهد بسازند و گرفتاری های مردم دنیا را برطرف کنند.**ولایت فقیه، ص 157.***
وظایف و صفات ائمه جمعه
مردم را متحول کنید. علاج این است که مردم را آگاه کنید و متحول کنید به تقوا، دعوت کنید به ارزش های انسانی. ارزش های انسانی در طاغوت عبارت از این است که چند تا سگ دارد و چند تا اتومبیل دارد و چند تا پارک دارد و چند تا نوکر دارد. تمام ارزش های اسلامی را زیر پا گذاشتند. و شما مردم را آگاه کنید، در این سمینارها راه را پیدا کنید و مردم کشورهای خودتان را از مسائل، از مسائل سیاسی بالخصوص. نترسید از این چهار تا درباری که می گویند آخوند نباید در سیاست دخالت کند. ایران بحمد الله الان اکثریت قاطع اهل علمش در سیاست دخالت می کنند، در امور اجتماعی دخالت می کنند و آن چندتائی که آن ته مانده، از دربار ماندند، آنها هم دیگر ازشان کاری نمی آید. شما باید ملت را اینطور کنید.**بیانات امام خمینی در دیدار با رؤسای جمهوری و مجلس 12/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 143.***
این ائمه جمعه هستند که در بلاد باید این مسائل را به مسلمین بفهمانند و گمان نکنند اگر اینها در مجمع عمومی مسلمین این مساله را طرح بکنند حکومت های آنها دیگر بتواند به آنها آزاری بدهد. امروز اگر ائمه جمعه که از همه بلاد اطراف آمده اند وقتی که رفتند در بلاد خودشان در همان جمعه اول گرفتاری های مسلمین را و این که راه گرفتاری چی است گرفتاری چه بوده است، علل گرفتاری چه بوده و راه حل آن چی است و راه نجات چی است به مردم بفهمانند، اگر همه با هم این مسائل را طرح کنند، مطمئن باشید که حکومت ها نمی توانند شما را آزار بدهند.**بیانات امام خمینی در دیدار با رؤسای جمهوری و مجلس 12/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 139.***
ضمن انجام این فریضه الهی مردم را به وظائف خطیری که به خصوص در این برهه از زمان دارند، آشنا سازید.**فرمان امام خمینی به ثقه الاسلام رکنی 14/8/58، صحیفه نور، ج 10، ص 145.***
باید تمام قدرتمان را جمع کنیم که بازیگرها دوباره پیدا نشوند و آقایان ائمه جمعه علاوه بر این که با هم سمینار دارند، با سایر علمای بلاد تهران و قم در ارتباط باشند که انتخابات خوب باشد. و این مساله، مساله شخصی نیست بلکه برای اسلام و از امور مهمه است و امروز عمده مسؤولیت ها به عهده شماست و کسی نباید کنار برود و شانه خالی کند. با دولت همکاری و همراهی کنید و استاندارها را تقویت نمائید و منافقین هر چه می خواهند بگویند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای کمیسیون های داخلی و خارجی مجلس شورای اسلامی 14/8/62، صحیفه نور، ج 18، ص 153.***
تکلف همه روحانیون، چه خطبائی که منبر تشریف می برند، با ائمه جمعه و جماعت و هر کس که با مردم سر و کار دارد و با آنها صحبت می کند، این است که وضعیت حضرت سید الشهدا را به مردم درست بفهمانند که قیام برای چی بود، چی بود و با چه عده ای قیام شد و با تحمل چه مصایبی آن قیام به آخر رسید، که به آخر نخواهد رسید.**بیانات امام خمینی در جمع خطبا، گویندگان مذهبی، علما و روحانیون قم و تهران 25/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 60.***
باید سعی شود بین ائمه جمعه و سپاه پاسداران تفاهم باشد. اختلاف بین امام جمعه و سپاه امری عادی نیست، بلکه دستی در کار است و عده ای این کار را می کنند تا هم سپاه هم، روحانیت را تضعیف نمایند، و با روش خاصی وارد شده اند. باید اشخاصی را مامور کنید تا اگر در شهری اختلافی بین روحانیت و سپاه است برطرف کنند.**بیانات امام خمینی در دیدار با فرماندهان و نماینده امام در سپاه 29/7/60، صحیفه نور، ج 15، ص 199.***
اگر امروز جامعه روحانیت در سر تا سر کشور ما، چه روحانیتی که اشتغال به یک عملی داشته باشند از اعمالی که در جمهوری اسلامی لازم است و چه آنهائی که اشتغال ندارند، چه ائمه جمعه و چه ائمه جماعات و چه علمایی که در غیر این دو شغل هستند و در بین مردم برای ارشاد هستند و چه وعاظ محترم، اینها الان اسلام سپرده به اینهاست. پیغمبر اکرم توجه به این ملت دارد، تمام ذرات کارهای ما تحت نظر خدای تبارک و تعالی است و نامه اعمال ما به حسب روایات عرضه می شود به امام وقت، امام زمان سلام الله علیه مراقب ما هستند، مراقب روحانیت هستند که چه می کنند اینها. امروز که اسلام به دست آنها سپرده شده است و تمام عذرها منقطع شده است، نمی توانند بگویند نمی توانستیم، نمی توانند بگویند نمی دانستیم، نمی توانند بگویند که رژیم شاهنشاهی ما را نمی گذاشت کاری انجام بدهیم. همه اینها مرتفع شده است و اسلام به دست شما افتاده است، به دست روحانیون در سرتاسر کشور و تحت مراقبت شدید هستید، مراقبت خدای تبارک و تعالی و مراقبت فرشتگانی که مامور این کار هستند. (الله من ورائهم محیط**سوره بروج / 21 ***) ماه رمضان ها می آید و می رود و ماه ها یکی پس از دیگری می روند و عمرها هم می رود، آنچه که باقی می ماند آن صفحات اعمال شماست که در قلب شما ثبت است و شاید نامه عمل هم همان باشد، قلب شما نسبت به دنیا چه بوده است، دنیا با قلب شما چه کرده است و شما توجه تان به دنیا چه اندازه بوده است. آن روزی که دست تان نمی رسید زاهد و عابد بودید، آن روزی که دست رسید خدای نخواسته عکس او بود؟ مراقبت در کار است امروز مسئولیت روحانیت و کسانی که در این لباس مقدس هستند، مسوولیتی است که در طول تاریخ بر عهده روحانیت نبوده است. در طول تاریخ از صدر اسلام تا کنون جمعیت های روحانیت این طور حجتی که بر آنها امروز تمام است، حجت بر آنها تمام نبوده است. در طول تاریخ یک هم چو فرصتی برای هیچ کشوری پیدا نشده است و اسلام به دست شما سپرده شده است و از شما می خواهند حفظش را، به دست این ملت سپرده شده است و از این ملت می خواهند حفظش را.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه و جماعات استانهای خراسان، فارس، باختران 21/3/62، صحیفه نور، ج 18، ص 17.***
امروز غیر از زمان سابق است که روحانیت نمی توانست کاری بکند، بلکه روحانیت مسئول است، نمی تواند کنار بنشیند و به دعا و ذکر مشغول گردد. احتیاجات ما زیاد است. احتیاج به تبلیغ و احتیاج به قضاوت و در عین حال که شورایعالی قضائی زحمت کشیده است ولی کمبود قاضی وجود دارد. حوزه ها و علما باید همت کنند که درس قضا بگویند و قضات را از فنونی که در سابق مانند زمان حضرت امیر علیه السلام استفاده می شد آگاه کنند که مساله قضاوت تنها یک مساله علمی نیست بلکه یک مساله فنی هم هست که گاهی از همین طریق قاضی به اطمینان می رسد که در باب قضا حجت است.
خلاصه، این مسائل به عده علما و خصوصاً ائمه جمعه است که همه دست در دست یکدیگر بدهند تا انقلاب محفوظ بماند و مثل زمان مشروطیت نشود که آنها که اهل کار بودند مایوس بشوند و کنار بروند، که در زمان مشروطیت همین کار را کردند و مستکبرین آمدند و مشروطه خواهان را کنار زدند، و عده ای که با اسلام سر و کار ندارند به نام اسلام و پیروی از آداب اسلامی روی کار بیایند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای کشور - 4/8/62، صحیفه نور، ج 18، ص 151.***
من ان شاء الله امیدوارم که شما، خود آقایان و روحانیون محترمی که سر و کار با آقایان دارند، در این اموری که پیش می آید هدایت کنند که مبادا خدای نخواسته یک جوان توجه به مسائل نداشته باشد و یک کاری انجام بدهد که با جمهوری اسلامی مناسب نیست. باید روحانیون آنها را تذکر بدهند. و یک تذکر هم به روحانیون هست، به ائمه جمعه و جماعات و روحانیون دیگری که با مردم سر و کار دارند. آنها هم باید توجه بکنند به اینکه این جمهوری اسلامی ربطش به آنها بیشتر از دیگران است و این جمهوری اسلامی اگر از (خدای نخواسته) یک نفر روحانی صدمه ببیند، بیشتر از دیگران مواخذه دارد. باید آقایان توجه بکنند، در رفتارشان در کردارشان، در گفتارشان، چیزهائی که مضر به حال جمهوری اسلامی است، نزنند، مسائلی که با جمهوری اسلامی مخالف است و آنها گمان می کنند که نباید هر مسائلی را گفت، نگویند و باید ما مسائل اسلامی را با طریق اسلامی و شکایت را به طریق اسلامی رسیدگی کنیم یعنی قضات رسیدگی کنند و علمای اعلام هم در همه جا که هستند سر و کار دارند، باید توجه بکنند که در گفتارشان، در رفتارشان همه چیز اسلامی باشد و خدای نخواسته یک مطلبی که فرض کنید که یک استاندار را در محل خودش تضعیف می کند، یک قوه قضائیه را در محل خودش تضعیف می کند، از اینها احتراز کنند که ما الان محتاج به این هستیم که در کشورمان آرامش باشد.**بیانات امام خمینی در دیدار با وزیر کشور، فرمانده ژاندارمری 17/5/61، صحیفه نور، ج 16، ص 246.***
وقتی که آقایان خودشان را تهذیب کردند، خصوصا ائمه جمعه که سر و کارشان با توده های عظیم مردم است، ائمه جماعت هم هست، اما ائمه جمعه بیشتر الان مورد توجه هستند، آنها باید انشاء الله به مقام عالی تهذیب برسند و مردم را هم دعوت به این مطلب بکنند. تمام آن مسائلی که در اسلام است، حتی مسائل سیاسی اش، مسائل تهذیبی است، برای درست کردن آدم است. ما باید تمام مسائل را حالا دنبال مسائل سیاسی قرار بدهیم، باید همه مسائل را دنبال مسائل اسلامی و خصوصا این وجه تهذیب مردم (قرار بدهیم).**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جعه استان اصفهان و چهار محال و بختیاری 30/10/60 صحیفه نور، ج 16، ص 9.***
بر شما ائمه جمعه و جماعت و بر همه ائمه جمعه ها و جماعت ها در همه قطرهای اسلامی، در همه ممالک اسلامی این مطلب لازم است بلکه فرض است که مردم را بیدار کنید و به مردم بفهمانید این معنا را که این نغمه ای که در همه ممالک اسلامی بلند است که علما نباید دخالت در سیاست بکنند، این یک نقشه ای است مال این ابر قدرتها، مجریش اینها هستند که در داخل کشور هستند. به حرف اینها گوش ندهید و بخوانید به گوش ملت که ملت بفهمد این معنا را که این نغمه، نغمه ای است که می خواهند علما را از سیاست کنار بزنند و آن بکنند که در زمان های سابق بر ما گذشته است. بیدار باشیم و همه توجه به این معنا داشته باشیم که راهشان را یک وقت، این راهی که الان مسلمین خودشان این راه را پیدا کرده اند، این راه را گم نکنند آنها.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه شهرستانها 3/10/59، صحیفه نور، ج 13، ص 219.***
آن چیزی که بسیار مورد توجه آقایان باشد، این است که مردم را ارشاد کنید، مردم را اطمینان بدهید که پیروز هستند و خدای تبارک و تعالی وعده اش تخلف ندارد. وعده پیروزی داده به کسی که برای خدا قیام می کند و نصرت می کند اسلام و دین خدا را. و جوانها را از اینکه خدای نخواسته یک وقتی به دام این اراذل بیفتد، باید خیلی تحذیر کنید. جوانها و بچه ها هم زود انفعال پیدا می کنند از یک صحبتی و نمی گذارند آنها هم مسائل ایران به آنها برسد، آنها را نمی گذارند گوش کنند به این مسائل، شما در نمازهای جمعه، در جماعات، سایر آقایان در جماعاتشان، در جمعه هایشان مردم را اطمینان بدهند که پیروزی هست برای شما. مردم بحمد الله حاضرند در صحنه و مادامی که این طور انسجام هست بین مردم و گروهای مختلف بین ارتش و مردم، بین روحانیون و ارتش، تا این محفوظ باشد، ایران محفوظ است، هیچ نمی شود که کاریش کرد و من امیدوارم که آقایان جدیت کنند مردم را دعوت به تقوا، دعوت به آرامش، دعوت به توجه به مسائل کنند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان سمنان 21/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 257.***
از اموری که بسیار اهمیت دارد قضیه این است که علما بلاد هدایت کنند مردم را هم فکری کنند با دولت و ارشاد کنند مردم را و نگه دارند مردم را در این حال نهضتی که هستند و الان در حال انقلابند، مردم را در صحنه نگه دارند و مردم را از اینکه یک اختلافی خدای نخواسته بخواهند درش ایجاد کنند و در جاهائی ایجاد کنند، مردم را تنبه بدهند به اینکه دست های خبیثی هست که می خواهند نگذارند این انقلاب به ثمر برسد. از این جهت یکی از امور مهمی که به عهده علمای بلاد و خصوصا ائمه جمعه هست همین است که در خطبه هایشان که یک فرصتی است که مردم مجتمعند و مطالب را می شود گفت و تنبه بدهند مردم را که غفلت نکنند از این دستهائی که به خیانت می خواهند این انقلاب را متلاشی کنند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه اهل تشیع و تسنن استانهای یزد و هرمزگان 10/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 237 و 238.***
باید خطیب یک آدم روشن روشنگر باشد و مردم را به وظائف سیاسی خودشان، به وظائف اجتماعی، به وظائف فرهنگی خودشان آشنا بکند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجتمع آموزشی پیراسته لنگرود 25/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 137.***
علمای اعلام و ائمه جماعات و خطباء محترم بر حجم ارشاد و رهنمودهای خود بیفزایند و قشرهای میلیونی مردم را متوجه طرق نگهبانی از اسلام و احکام مقدسه آن و حراست از جمهوری اسلامی نمایند و به توده های متعهد میلیونی اسلامی لزوم تشریک مساعی در تمام امور کشوری و لشکری و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی را گوشزد نمایند و به آنان توصیه کنند که برای کمک به اقتصاد کشور که امروز از اهم مسائل است، از اسراف، تبذیر و استعمال امور تشریفاتی و تجملی اجتناب نمایند و از سپردن پول های خود اگر چه اندک باشد به بانک های دولتی برای به راه انداختی چرخ های اقتصاد و کمک به دولت های اسلامی دریغ ننمایند و از کمک کردن به جنگ و جنگزدگان غفلت ننمایند و از شرکت در بسیج مستضعفان و تعلیم و تربیت دیدن برای حراست از اسلام عزیز کوشا باشند.**پیام امام خمینی به مناسبت سالروز تشکیل بسیج مستضعفان 4/9/60 صحیفه نور، ج 15، ص 232.***
من از ائمه جمعه در تمام بلاد می خواهم و علمائی که هم در آن بلاد هستند همراهی کنند و گروههایی را تعیین کنند و برای رسیدگی به این امور، رسیدگی به حال این افراد که می خواهند آشوب درست کنند، رسیدگی به حال دادگاه ها و احکامی که از دادگاه ها صادر می شود. چه بسا اشخاصی هستند که اطلاع قضائی ندارند و خودشان را به طور قاچاق وارد کردند در قضا. قضا شرط دارد و باید نصب بشود از طرف علمایی که بزرگ هستند، این طور نیست که هرکس هر جا برود قضا را متکفل بشود و حکم بدهد و حکم قتل بدهد و حکم چه بدهد. اینها باید شما آقایانی که در بلاد هستید، خودتان رسیدگی کنید افرادی که از این جناح های منحرف وارد شدند در این ارگانها، در قضا، در تقسیم اراضی، در جهاد سازندگی، در همه اینها، افرادی را متعهد، مطلع، بیطرف، این افراد را تعیین کنید تا اینکه اینها بروند رسیدگی بکنند و به شما گزارش بدهند و در صدد تصحیحش بر آیید.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه شهرستانها 3/10/59، صحیفه نور، ج 13، ص 221.***
ائمه جمعه، ائمه جماعت، روحانیون محترم، اینها باید توجه به این معنا داشته باشند که اینها پدر هستند از برای ملت، اینها با مردم باید سمت پدری داشته باشند، اینها با مردم باید رفتارشان رفتار پدرانه باشد، بین خودشان برادر باشند، رفتار، رفتار برادری باشد. اجتماع داشته باشند، در هر شهری با هم در هر هفته یک روز، دو روز با هم مجتمع باشند، مسائل خودشان را بگویند. اگر یک خیالی دارند، اگر یک کاری دارند او را بگویند، حل کنند بین خودشان و هیچ وقت یک مساله ای را به خطبه های نماز جمعه نکشانند، چه اشکال داشته باشند به فلان استاندار، فلان حاکم یا فلان وزارتخانه و چه اشکال داشته باشند به فلان آدم یا فلان شخص، این جای خطبه نماز جمعه جای دعوت به حق است و دعوت به تقوا و مصالح مسلمین را در او گفتن، و تعرض به این خرده ریزی ها، اینها از شان ائمه جمعه خارج است. پرهیز کنند از این معنا.**بیانات امام خمینی در جمع روحانیون و طلاب حوزه علمیه قم، تهران، آذربایجان شرقی و غربی 16/2/64، صحیفه نور، ج 19، ص 157.***
امروز مسئوولیت بزرگی بر دوش همه ماهاست، همه ائمه جمعه، همه ائمه جماعت، همه علمای بلاد. امروز خدا دیگر از ما هیچ عذری را نمی پذیرد. اگر ما در چند سال پیش از این عذر داشتیم که ما با سر نیزه نمی توانیم مقابله کنیم و اگر یک کلمه بگوئیم حبس است، امروز تمام این عذرها منقطع شده و خدا حجت را بر ماها تمام کرده است. الان تمام شما توانایی دارید که هر کدام محیط خودتان را با تفاهم با مردم و مسئوولین امور اصلاح کنید.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان گیلان 23/10/60، صحیفه نور، ج 16، ص 5.***
ائمه جمعه و جماعات ایدهم الله تعالی در خطبه ها و منابر و سایر گویندگان کوشش فرمایند که آرامش در کشور برقرار باشد و از هر سخنی که موجب نگرانی مردم و تفرقه شود خودداری نمایند و مردم را در پشتیبانی از ملت و تمام ارگان های جمهوری اسلامی و نهادهای انقلابی و قوای مسلح و مردمی تشویق فرمایند.**بیانیه امام خمینی خطاب به مردم و مسئولین کشور 25/12/59، صحیفه نور، ج 14، ص 129.***
ما برای حفظ اسلام مکلف و مسئوولیم و امروز حفظ اسلام در تفاهم است، تفاهم بین همه اقشار، بین مردم با روحانیون، با استاندارها، استانداران با مردم و روحانیون و این تکلیفی است الهی که باید جواب آن را بدهیم.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از پرسنل وزارت راه و ترابری متشکل از کارکنان راه آهن 11/5/62، صحیفه نور، ج 18، ص 57.***
اما آن چیزی که لازم است این است که به مردم، به دستجات مختلف، به همه ائمه جمعه، ائمه جماعات، روحانیون سراسر کشور و سایر قشرها این معنا توصیه بشود که در سر یک چیزهایی که مربوط به نفسانیت است نزاع نکنند و این طوری نیست که بعضی نزاع های نفسانی مربوط به اسلام باشد، به خدا باشد. برای خدا انسان نمی شود اهانت کند به مؤمن، برای خدا انسان نمی شود که کشف ستر مومن بکند، اینها همه برای این است که نفسیت انسان این جوری است.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجلس خبرگان 11/4/66، صحیفه نور، ج 20، ص 103.***
من از همه آقایان که از خودمان هستند می خواهم درخواست کنم هر جا که تشریف دارید، هم با مردم و هم با کسانی که از طرف دولت می آیند آنجا، با هم همفکری کنید و کارها را با معاونت هم، با فکر هم پیش ببرید. خدای نخواسته یک وقت- فرض کنید- یک خطائی از یک اجزای دولتی حاصل می شود نصیحتش کنند، یا اگر نصیحت را قبول نکرد به مرکز اطلاع بدهند که این آدم چطور است.**بیانات امام خمینی در دیدار با دادستان کل انقلاب اسلامی و ائمه جمعه استانهای آذربایجان غربی و شرقی 24/1/61، صحیفه نور، ج 16، ص 122.***
ائمه جمعه و جماعات باید به مردم بفهمانند که کاری که کرده اند زحمت دار است و کسی که بخواهد به جنت و لقاء الله برسد باید زحمت را تحمل کند و دلسرد نشود. امروز حفظ این دولت یک واجب شرعی است. من امیدوارم موفق باشید و همه موفق شوید به این جمهوری اسلامی خدمت کنید و در تایید همه مقامات و تحکیم وحدت بین خودمان و آشنا کردن مردم به وظایف خطیرشان کوشا باشیم و من هم امیدوارم به وظیفه خود که دعاگوئی است موفق باشم.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان زنجان 16/3/61، صحیفه نور، ج 16، ص 185.***
شما مردم را ارشاد کنید. اگر در منطقه شما خلافی پیش آمد به دولت و مراجع قانونی ارجاع دهید. شما آقایان باید تبلیغاتی را که دشمنان علیه ما می کنند، در نماز جمعه و جماعت جبران کنید و به مردم اطمینان دهید که امروز دولت و کسانی که در راس امور هستند کوشش می کنند امور را اصلاح نمایند و مسائل اقتصادی را حل کنند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان مازندران 19/12/60، صحیفه نور، ج 16، ص 71.***
مردم را هدایت کنید، مشکلات را طوری کنید که مردم خیال نکنند که ما الان مشکلاتی داریم که دیگر قابل حل نیست. نه، مشکلاتی هست، البته هست اما دنبالش هستند و قابل حل است، انشاء الله حل می شود همه.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان اصفهان و چهارمحال و بختیاری 30/10/60، صحیفه نور، ج 16، ص 15.***
از عموم علمای عظیم الشان و ائمه جمعه و جماعات تقاضا دارم که با دیده رحمت و عطوفت به جمهوری اسلامی و متصدیان امور نظاره کنند و با ارشاد و موعظه حسنه، خطاکاران را تربیت کنند و کجی ها را راست فرمایند.**پیام امام خمینی به ملت ایران در آستانه سال نو 29/12/59، صحیفه نور، ج 14، ص 142.***
ائمه جماعت، محکم مساجد را و ارشاد ملت را حفظ کنند و خطبای ملت هم باید منابر خودشان را و موعظه های خودشان را و ارشاد خودشان را حفظ کنند و در عین حال مراقب اوضاع مملکت خودشان باشند، چنانچه اهل بازار باید بازار خودشان را حفظ کنند لکن مراقب باشند، این طور نباشد که ما یک وقت خدای نخواسته از آن اصلی که اساس حفظ اسلام است روبرگردان بشویم.**بیانات امام خمینی در جمع روحانیون و ائمه جماعت تهران و شهرستانها 20/4/59، صحیفه نور، ج 12، ص 229.***
انشاء الله مسئوولین هم با شما موافقت می کنند، شما هم با مسئوولین موافقت می کنید در ساختن مملکت و در ساختن مردم.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه استان اصفهان و چهارمحال و بختیاری 30/10/60، صحیفه نور، ج 16، ص 14.***
ای ائمه جمعه بلاد اسلامی و کشورهای اسلامی! باید چه کرد؟ چرا ما به این روز نشانده شدیم که امریکا از آن ور دنیا بیاید و مقدرات کشورهای ما را تعیین کند و مقدرات علمای اسلامی را تعیین کند ولو با دست دیگران و به صراحت بگوید که من منفعت دارم در منطقه و دخالت آشکار در منطقه بکند و مسلمین نشسته باشند و ناظر باشند؟ ای ائمه جمعه بلاد اسلامی! مردم را آگاه کنید، این (چرا) را بین مردم بگوئید، این (چرا) هم به غرب وارد است و هم به شرق وارد است. و چرا شوروی در ممالک اسلامی دخالت می کند دخالت نظامی، آمریکا هم همه جور دخالت می کند در همه کشورهائی که تحت سلطه او هستند یا می خواهد تحت سلطه ببرد، هم دخالت نظامی می کند، هم دخالت سیاسی می کند و همه جور دخالت. خوب، این چرا ندارد در دنیا؟ این یک میلیارد جمعیت نباید بگویند چرا؟ از این یک میلیارد جمعیت اگر نصفشان فریاد بزنند که چرا؟ امریکا کنار می رود. آمریکا با دست خود دولت های وابسته، با دست خود نویسندگان خبیث و گویندگان فاسد مقاصد خودش را پیش می برد و مسلمین نشسته اند و این نویسندگان می نویسند و این گویندگان می گویند و این درباریها و روحانیون درباری کمک می کنند به این قدرت های بزرگ و مردم نشسته اند و گوش می دهند و می بینند. تکلیف نیست؟ مسلمین دیگر در این عصر تکلیفی ندارند؟ مسلمین تنها هستند؟ ما نباید از تاریخ رسول الله عبرت بگیریم؟ یک نفر آدم پا شد و همچو کارهائی کرد، ما نباید از تاریخ عالم عبرت بگیریم که یک نفر موسی پا شد و با فرعون چه کرد؟ ما باید عبرت بگیریم. آقا آن روز پیغمبر اکرم عده ای همراهش نبود، خودش بود و خودش با همه دشمن ها، حتی عشیره خودش دشمنش بودند، لکن اتکال به خدا، توجه به او، فنای در او کار را پیش برد. نمی شود که انسان هم خودپرست باشد و هم خداپرست، نمی شود که انسان هم خودش را ملاحظه کند و هم منافع اسلام را باید یکی از این دو تا باشد، یا باید الهی باشد یا شیطانی، این دو راه است. شما علاج بکنید مردم را به اینکه از این هواهای نفسانی بیرون بروند. اگر حکومت هایی که در اسلام به طور غیر قانونی دارند حکومت می کنند، از این هواهای نفسانی بیرون بروند و توجه بکنند به عزت اسلام، به ارزشهای اسلام و برای یک پارک و یک- نمی دانم- باغ و یک ملک و یک چه، اسلام را زیر پا نگذارند، مسائل اسلام حل است.**بیانات امام خمینی در دیدار با رؤسای جمهوری و مجلس و گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی 12/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 142.***
ائمه جمعه باید توجه داشته باشند که یکی از موثرترین قشرهای جامعه به حساب می آیند و باید توجه داشته باشند که مردم گوششان به اینهاست و در اجتماع سعی می کنند ببینند امام جمعه چه می گوید.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان خراسان 3/9/61، صحیفه نور، ج 17، ص 83.***
منصب امام جمعه یعنی منصب تماس روحانیت با ملت و روحانیت با مجلس و دولت و این از اموری است که با دست توانای ائمه جمعه انجام می گیرد که امید است هر روز بیشتر و بهتر انجام شود و جمعیتها بیشتر بیایند و این سنت حسنه ای باشد که برای مردم و آیندگان محفوظ بماند.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از کارکنان صنایع دفاع ملی و پرسنل دایره سیاسی - ایدئولوژیک ارتش 26/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 151.***
امروز که این اختناق برداشته شده است باید ائمه جماعات و ائمه جمعه ها همه شان توجه کنند به اینکه تکلیفشان این است که مسائل را به ملت بگویند. توجه بدهند مردم را به مسائل سیاسی، به مسائل اجتماعی.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای ستاد برگزاری نماز جمعه تهران 18/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 250.***
ائمه جمعه کوشش کنند مردم را به تقوا دعوت کنند، مردم را متقی کنند، مردم را از دنیا و از آمال دنیایی پرهیز بدهند و اگر این معنا را موفق بشوند، موفق می شوند که بر خلاف آنهائی که بر مصالح اسلام سلطه دارند تجهیز خواهند شد.**بیانات امام خمینی در دیدار با رؤسای جمهوری و مجلس، گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی 12/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 142.***
اثرات نماز جمعه و جماعت
هر روز اجتماعات در تمام مساجد کشورهای اسلامی از شهرستان ها گرفته است تا دهات و قراء و قصبات، روز چند مرتبه اجتماع برای جماعت و برای اینکه مسلمین در هر بلدی، در هر قضیه ای از احوال خودشان مطلع بشوند، از احوال مستضعفین اطلاع پیدا کنند.**بیانات امام خمینی به مناسبت عید سعید فطر 2/6/58، صحیفه نور، ج 8، ص 264.***
نماز جمعه با شکوهمندی که دارد برای نهضت کوتاه عمر ما یک پشتوانه محکم و در پیشبرد انقلاب اسلامی ما عامل موثر و بزرگی است.**پیام امام خمینی به آیت الله منتظری 21/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 97.***
اگر هر روز جمعه مجتمع می شدند و مشکلات عمومی مسلمانان را به یاد می آوردند و رفع می کردند یا تصمیم به رفع آن می گرفتند کار به این جا نمی کشید. امروز باید با جدیت این اجتماعات را ترتیب دهیم و از آن برای تبلیغات و تعلیمات استفاده کنیم. به این ترتیب، نهضت اعتقادی و سیاسی اسلام وسعت پیدا می کند و اوج می گیرد.**ولایت فقیه، ص 158.***
بحمد الله امروز در سرتاسر کشور نماز جمعه ها بسیار خوب است و مردم هم باید بیشتر باز توجه کنند، مردم خودشان را غنی ندانند راجع به مسائل، این مسائل، مسائلی است که باید بروند و گوش کنند و عمل کنند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای ستاد برگزاری نماز جمعه تهران 18/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 251.***
امید است مومنین محترم از این فرصت استفاده کرده و با اجتماع بیشتر و هر چه با شکوهتر از همکاری در برگزاری و شرکت در مراسم نماز جمعه دریغ ننمایند از خداوند تعالی موفقیت همگان را خواستارم.**فرمان امام خمینی به حجةالاسلام والمسلمین مهری 2/7/58، صحیفه نور، ج 9، ص 197.***
اجتماع کنید، نمازهای جمعه را با شکوه به جا بیاورید و نمازهای غیر جمعه را هم. که شیطان ها از نماز می ترسند، از مسجد می ترسند.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 149.***
ملت عظیم و عزیز با شرکت خود، باید این سنگر اسلامی را هر چه عظیم تر و بلندپایه تر حفظ نمایند تا به برکت آن توطئه های خائنانه و دسیسه های مفسدان خنثی شود.**پیام امام خمینی به آیت الله منتظری 21/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 97.***
نماز را در جماعت بخوانید، اجتماع باید باشد.**بیانات امام خمینی در جمع دانشجویان و اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران 14/3/59، صحیفه نور، ج 12، ص 148.***
در صدر اسلام هم، نماز جمعه و مساجد چنین وضعی داشتند که اجتماعات وسیله ای بودند برای رفع گرفتاری های مسلمین و تصمیم گیری در مقابله با دشمنان اسلام و شما اگر خطبه های آن زمان را مطالعه کنید می بینید که چقدر آنها پرمحتوا بودند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای سراسر کشور 22/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 53.***
در صدر اسلام مسائل سیاسی در مسجد به وسیله آنهایی که امام جمعه بودند حل و فصل می شد و نقشه های جنگ در آنجا کشیده می شد.**بیانات امام خمینی در دیدار با رؤسای جمهوری و مجلس 12/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 39.***
مسجد مسلمین در زمان رسول الله (ص) و در زمان خلفایی که بودند... مرکز سیاست اسلام بوده است. در روز جمعه با خطبه جمعه مطالب سیاسی، مطالب مربوط به جنگ ها، مربوط به سیاست مدرن، اینها همه در مسجد درست می شده است. شالوده اش در مسجد ریخته می شده است در زمان رسول خدا و در زمان دیگران و در زمان حضرت امیر (علیه السلام).**بیانات امام خمینی در مورد وظائف و مسئولیتهای رؤسا و علمای اسلام دی ماه 1343، صحیفه نور، ج 1، ص 120.***
نماز جمعه در اعصار گذشته
مع الاسف ما را رساندند به آنجا که در خطبه های جمعه جز چند کلمه موعظه و تحذیر از اینکه مبادا در امور دخالت کنید چیزی نبوده است. یا نماز جمعه نبود یا اگر بود، محتوا نداشت.**بیانات امام خمینی در دیدار با رؤسای جمهوری و مجلس 12/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 39.***
علماء اعلام، خطباء محترم و ائمه جماعت به عنوان اعتراض و استنکار، در صورت مقتضی اعتصاب نمایند و تا مدت محدودی از رفتن به مساجد و منابر خودداری ورزند و مطمئن باشند که اعتراض دسته جمعی و اعتصاب عمومی نتیجه دارد و دستگاه جبار را عقب می راند و لازم است که مردم مسلمان در صورت اعتصاب علماء اسلام که برای حفظ احکام قرآن است از آنان پشتیبانی کنند و در اعتصاب تبعیت نمایند.**پیام امام خمینی به علما و وعاظ و امت مسلمان ایران در مورد نقشه های دستگاه جبار برای محو اسلام و قرآن فروردین 1352، صحیفه نور، ج 1، ص 203.***
اهتمام بر امر مسلمین این نیست که- این- من بروم نماز بخوانم و او اقتدا کند. این که امر مسلمین نیست، این امر خداست. امور مسلمین عبارت- است- از امور سیاسی و اجتماعی مسلمین.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جماعات استان خراسان و گروهی از روحانیون 18/6/60، صحیفه نور، ج 15، ص 146.***
شما ملاحظه کنید همین نماز جمعه ای که در زمان طاغوت نمی شد درست بجا بیاورند، گاهی آهسته در داخل یک مسجدی نماز را می خواندند در صورتی که وضع نماز جمعه این نبود.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای مجتمع آموزشی طیبه پیراسته لنگرود 25/6/58، صحیفه نور، ج 9، ص 136.***
باید ائمه جمعه به مردم القا کنند، قدرت نداشتند، نمی توانستند راجع به فساد حکومت یک کلمه بگویند، نمی توانستند راجع به گرفتاری های عمومی ملت، اجتماعی ملت یک کلمه صبحت کنند. خطبای ما و ائمه جماعت و جمعه ما تماسی که با مردم داشتند یک تماسی بسیار محدود و در یک مسائل محدود، و مهمات مسائل اسلام در طاق نسیان گذاشته شده بود از باب اینکه امکان نداشت برای این طوایف نظرهائی که دارند ابراز کنند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای ستاد برگزاری نماز جمعه تهران 18/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 248.***
ما در سابق، جماعت و جمعه، جماعت داشتیم، جمعه هم کمی داشتیم بین برادرهای اهل سنت ما رایج تر بود، لکن نه آنها و نه ما نمی توانستیم مسائل روز را در خطبه های جمعه بیان کنیم، مسائل سیاسی را بیان کنیم از باب اینکه اختناق بود.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای ستاد برگزاری نماز جمعه تهران 18/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 250.***
مع الاسف قبل از پیروزی انقلاب (نماز جمعه) در بین علمای شیعه بسیار کم جلوه (بود) و برادران اهل سنت هم که اقامه می کردند، خطبه هایشان محدود به حدودی خاص بود. نماز جمعه آن طوری که آقای رئیس جمهور**رهبر معظم انقلاب حضرت آیه الله خامنه ای.*** سلمه الله فرمودند، از باب اینکه به حسب فتوای فقهی واجب تخییری بود توجه به اینکه این قسم از لنگه تخییر چه اهمیتی دارد، نداشتند و اگر نماز جمعه ای هم در بعضی از بلاد انجام می گرفت، آن چیزی که باید ائمه جمعه به مردم القا کنند، قدرت نداشتند، نمی توانستند راجع به فساد حکومت یک کلمه بگویند، نمی توانستند راجع به گرفتاری های عمومی ملت، اجتماعی ملت یک کلمه صحبت کنند. خطبای ما ائمه جماعت و جمعه ما تماسی که با مردم داشتند یک تماس بسیار محدود و در یک مسائل محدود و مهمات مسائل اسلام در طاق نسیان گذاشته شده بود از باب اینکه امکان نداشت برای این طوایف نظرهائی که دارند ابراز کنند.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای ستاد برگزاری نماز جمعه تهران 18/9/60، صحیفه نور، ج 15، ص 247.***
متاسفانه دست های خائنین به تدریج به کار افتاد و طایفه ای از مسلمانان اصلا اقامه جمعه را کنار گذاشتند و طوایف دیگری هم که اقامه می کردند بسیار محدود و بی محتوا و تقریبا مسائل آنان به چند جمله نصیحت ختم می شد.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای سراسر کشور 22/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 53.***
متاسفانه بعضی فریضه نماز جمعه را به یک صورت خشک، مقصور کرده و تجاوز از این حد را ضد اسلام می دانند.**پیام امام خمینی به مسلمانان جهان به مناسبت برگزاری کنگره عظیم عبادی - سیاسی حج 7/6/63، صحیفه نور، ج 19، ص 41.***
نماز جمعه در عصر انقلاب
یکی از مهمترین چیزهایی که در این انقلاب حاصل شد قضیه نماز جمعه است که در زمان سابق در بین ما مطرود و در بین اهل سنت به طور دلخواه نبود و غالبا تحت نفوذ قدرت ها انجام می گرفت، که بحمد الله در این نهضت نماز جمعه با محتوای حقیقی آن تحقق یافت و آقایان باید با سفارش به مردم و نسل های آینده به این مساله اهمیت بدهند که نماز جمعه در راس همه امور است و مردم را مجتمع کنند که در این امر خللی وارد نشود.**بیانات امام خمینی در جمع گروهی از کارکنان صنایع دفاع ملی، پرسنل دایره سیاسی - ایدئولوژیک ارتش 26/10/61، صحیفه نور، ج 17، ص 151.***
من وقتی نماز جمعه بعضی از شهرهای خوزستان را مثل آبادان و اهواز و دزفول می بینم پیش خود مباهات می کنم که بحمد الله اسلام چنین مناطقی را داراست، مناطقی که هر آن احتمال بمباران دارد، جماعتش با آن قدرت تشکیل می گردد و امام جماعتش با آن قدرت صحبت می کند. جمعه های شهرهای جنگی غیر از جمعه های تهران و قم و سایر بلاد است، جمعه های این شهرها به ایران روحیه می دهد.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان خوزستان - 14/11/60، صحیفه نور، ج 16، ص 26.***
یکی از برکات این نهضت و انقلاب، همین اقامه نماز جمعه هاست.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه مراکز استانهای سراسر کشور 22/7/61، صحیفه نور، ج 17، ص 53.***
برپائی نماز جمعه یکی از برکات بسیار عظیم اسلام بود امروز از برکت نماز جمعه است که ملت از خانه هایشان بیرون ریخته و در مراکز نماز جمعه اجتماع و با یکدیگر تفاهم می کنند و به مسائل سیاسی و دینی گوش می دهند، که این مساله بسیار ارزشمند است.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان خراسان - 3/9/61، صحیفه نور، ج 17، ص 82.***
شما آقایان به این نماز جمعه اهمیت دهید. این هم از برکات جمهوری اسلامی است که این سنت سیاسی- الهی ترویج شود به طوری که تمام خارجی ها متوجه آن شده اند که امیدواریم انشاء الله باقی بماند.**بیانات امام خمینی در جمع ائمه جمعه استان بوشهر 25/5/61، صحیفه نور، ج 16، ص 248.***
این نماز جمعه ای که در همه جا هست شما ببینید چه برکتی است این نماز جمعه، واقعا انسان اگر بگوید که اگر نبود الا این نماز جمعه (تقریبا مردم را مهیا می کند مردم را بیدار می کند این نماز جمعه) و اگر نبود الا این برای ما خیلی کار شده بود.**بیانات امام خمینی در دیدار با دادستان کل انقلاب اسلامی و ائمه جمعه استانهای آذربایجان شرقی و غربی 24/1/61، صحیفه نور، ج 16، ص 123.***
تحقیقا احیای نماز جمعه در ایران از مسائل بسیار مهم است.**بیانات امام خمینی در جمع اعضای شورای مرکزی ائمه جمعه استان تهران 4/3/62، صحیفه نور، ج 17، ص 262.***