پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه

نویسنده : کتی ای. زاهلر مترجم : سارا رئیسی

29. از کتاب هایی که موضوع آن جشن های ملی و مناسبت های مذهبی است، استفاده کنید

در کتابخانه عمومی محله ما، کتاب های کودکان در یک سمت سالن اصلی قرار دارد. اولین باری که به آن قسمت سر زدم تعجب کردم: یک فقسه ی کامل از کتابخانه به کتاب هایی اختصاص داده شده بود که موضوع آن جشن های ملی و مناسبت های مذهبی بود، چه دابیات داستانی، چه کتاب های غیر داستانی، چه شعر و چه انواع ادبی دیگر. ظاهراً میزان درخواست این کتاب ها از طرف والدین و معلم ها آنقدر زیاد است که کتابدارها مجبور شده اند آنها را از سایر کتابها جدا کنند. اگر در قفسه جدایی باشند راحت تر می شود به آنها دسترسی پیدا کرد. از آن پس دقت کردم و دیدم در کتابخانه ها و کتاب فروشی های دیگر نیز قفسه مشابهی وجود دارد که به کتاب های مربوط به جشن های ملی و مناسبت های مذهبی اختصاص دارد.
اگر تردید دارید که ادبیات الهام گرفته از مناسبت های ملی و مذهبی تا چه حد نزد مردم محبوب است یک لحظه به فیل های آهنگ برنادت و کریسمسِ چارلی براوان بیاندیشید. اهمیتی ندارد که شما یا فرزندانتان چند بار این فیلم ها را دیده باشید، آنها در تار و پود مناسبت های ملی و مذهبی تنیده شده اند.
برقرار کردن رابطه بین ادبیات و زمان معقول به نظر می رسد. معلمین همیشه همین کار را می کنند و مناسبت های ملی و مذهبی را هر سال با دانش آموزان خود مرور می کنند، از روز دانش آموز گرفته، تا سالگرد انقلاب و پیروزی و روز استقلال و اعیاد مذهبی و ...
کتابدار می تواند به شما کمک کند تا کتاب هایی را پیدا کنید که به این مناسبت ها مربوط می شود. بعضی از آنها را می توانید هنگام خواب برای بچه ها بخوانید و بعضی را می توانید به آنها بدهید تا به تنهایی بخوانند**. در ایران ما می توانیم به مناسبت های مختلف نظیر میلاد حضرت رسول(ص)، تولد حضرت علی(ع)، روز عاشورا و ...، کتاب هایی را تهیه و در اختیار کودکانمان قرار دهیم. همین کار را به مناسبت 22 بهمن، سالروز ملی شدن نفت، انقلاب مشروطه، روز آزادی خرمشهر و ... می توان انجام داد. (ن)***.

30.برای تابستان یک برنامه مطالعه ی آزاد تنظیم کنید

دبستان ترگود مارشال که در گذشته بر اساس نظام آموزشی معمول داره می شد، اخیراً تغییر کرده است و در حال حاضر هر معلم به مدت دو سال به دانش آموزان خود درس می دهد: اول و دوم، سوم و چهارم یا پنجم و ششم. معلم ها و دانش آموزان از ارتباط ادامه دار خود با هم در این طرح جدید لذت می برند اما با الجرای این طرح مشکلی که قبلاً هم وجود داشته است اکنون بیشتر به چشم می آید:
آداکوهن که معلم کلاس سوم و چهارم است گوید: (از نظر تئوریک باید بتوانیم در ابتدای سال دوم، از آخرین مطالبی که در سال پیش خواندیم شروع کنیم و با سرعت پیش برویم و به برنامه درسی جدید بپردازیم. اما متأسفانه بچه هایی که در طول تابستان مطالعه نمی کنند خیلی عقب تر از بچه های دیگرند و مدتی طول می کشد تا بتوانند دوباره به توانایی هایی که سال پیش به دست آورده بودند، برسند. بعضی از بچه ها هم انگار هیچ وقت نمی رسند.)
مهارت خواندن در بچه هایی که در خانه مطالعه نمی کنند ممکن است در طول تابستان به اندازه ی یک سال تحصیلی یا بیشتر، پس رفت کند. خواندن هم مانند اغلب مهارت های دیگر است: اگر از آن استفاده نکنید آن را از دست می دهید. معلمان به خوبی نتیجه آن را می بینند. بچه هایی که در طول تابستان مطالعه می کنند، در ابتدای هر سال تحصیلی بسیار جلوتر از پایان سال تحصیلی گذشته اند. بچه هایی که کمی مطالعه می کنند معمولاً سطح مهارت های خود را حفظ می کنند و بچه هایی که اصلاً مطالعه نمی کنند عقب می افتند و ممکن است هنگامی که بقیه کلاس پیشرفت می کند، باز هم عقب بمانند.
بسیاری از کتابخانه ها با برنامه مطالعه تابستانی در مقابله با این مشکل کمک می کنند. این برنامه های مطالعاتی بین طیفی از برنامه های پر زرق و برق و رقابت آمیز و برنامه های آموزشیِ صرف قرار گرفته اند. در برنامه های نوع اول بچه ها درباره ی موضوع های خاصی مطالعه می کنند، مطالب خلاق می نویسند و به ازای خواندن تعداد مشخصی کتاب جایزه می گیرند، اما در نوع دوم کتابدار با بچه ها به طور منظم در تماس است و گاهی می خواهد که بچه ها از کتاب هایی که خوانده اند گزارش شفاهی ارائه دهند.
اگر فرزندانتان اجتماعی و اهل رقابتند، شاید برنامه مطالعاتی کتابخانه همان چیزی باشد که بتواند خواندن آنها را در سراسر تعطیلات مدرسه تضمین کند. قبل از پایان سال تحصیلی با کتابخانه ی محله تان تماس بگیرید و ببینید برای ایام تابستان چه برنامه ای دارند. حتی برنامه قصه خوانی گروهی هم می تواند مفید باشد چون به هر حال باعث می شود که بچه ها به داخل محیط کتابخانه بیایند و آنها را تشویق می کند کتابی را انتخاب کنند و به خانه ببرند.
اگر کتابخانه محله تان چنین برنامه هایی ارائه می دهد یا اگر فرزندانتان علاقه ندارند به صورت هدفمند و در رقابت با بچه های دیگر مطالعه کنند، می توانید برنامه شخصی خود را تنظیم کنید. به اهدافی که فرزندانتان بیان می کنند و پاداش هایی که به دریافت آن علاقه مندند توجه کنید.

چگونه برای تابستان برنامه مطالعه ی شخصی خود را تنظیم کنید

1. از فرزندانتان بپرسید برای تابستان چه آرزوهایی دارند. آیا می خواهند سفر کنند، به بازی های ورزشی بپردازند، باغبانی کنند؟ در کتابخانه کتاب هایی پیدا کنند که به این موضوع ها ربط داشته باشد.
2. با فرزندتان هدفی معقول برای مطالعه تعیین کنید، آیا فرزندتان می تواند در هفته یک کتاب بخواند؟ دو کتاب چه؟ آیا باید برای رسیدن به هدف پاداش بگیرد؟
3. برای ماه های تابستان یک تقویم درست کنید. هر بار که فرزندتان کتابی را تمام کرد از او بخواهید روی تقویم یک برچسب بچسباند.
4. فرزندتان را تشویق کنید درباره ی کتاب، یعنی موضوع، طرح داستان و شخصیت هایش برایتان تعریف کند. از او بپرسید که چه جنبه هایی از کتاب برای او خوشایند یا ناخوشایند بود.
5. به صورت منظم به کتابخانه سر بزنید. وقتی فرزندتان کتابی را تمام کرد حتماً کتاب دیگری در دسترس داشته باشید.
6. در پایان تابستان، سؤال های زیر را از فرزندتان بپرسید و برنامه مطالعه ی او را ارزیابی کنید.
آیا به هدف مطالعاتی اولیه خود دست یافتی؟
آیا چیز جدیدی یاد گرفتی؟
آیا در میان آنچه خواندی مطلب خیلی جالب هم بود؟
آیا مهارت های خواندنت پیشرفت کرده است؟