پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه

نویسنده : کتی ای. زاهلر مترجم : سارا رئیسی

23.در خانواده داستان های تجربه ی زبانی خلق کنید

وقتی دانشجوی کارشناسی ارشد بودم، در آموزش خواندن مفهوم جدیدی مطرح شد: تجربه ی زبانی. براساس این مفهوم توانایی شنیداری، گفتاری، نوشتاری و خواندن، بخشی از طیف تجربه ی ارتباطی فرد را تشکیل می دهد و گفتار، نقاشی و نوشتن را که وسیله بیانی افراد است، نباید از خواندن جدا کرد.
تاکنون برنامه ی درسی کامل و بی نقصی ارائه نشده است اما این که برای یادگیری خواندن و نوشتن از زبان شفاهی بچه ها شروع کنیم هنوز هم معقول به نظر می رسد. بیشتر اساتید آموزش نیز معتقدند که برای مطالعه هنرهای زبانی باید خواندن، نوشتن، شنیدن و گفتن را به صورت یک پارچه در نظر گرفت.
براساس رویکرد تجربه ی زبانی، نوشتن یعنی ثبت زبان شفاهی و خواندن نوعی گفت و گو بین نویسنده و خواننده است. بدین ترتیب توانایی اولیه ی کودک برای حرف زدن و شنیدن به طور طبیعی با خواندن و نوشتن ترکیبی یک پارچه به وجود می آورد. (داستان تجربه زبانی) داستانی است که کودک براساس تجربه خود و به زبان خود بیان می کند.
بسیاری از بچه ها که تازه خواندن می آموزند برای خواندن مطلبی درباره زندگی خود انگیزه ی زیادی دارند. به همین دلیل (داستان های تجربه ی زبانی) در سال های اولیه دبستان برای آموزش خواندن بسیار مفیدند. سن و سال کودکتان هر چه باشد می توانید از داستان های تجربه ی زبانی او به عنوان مطالب خواندنی جالب استفاده کنید.

چگونه داستان تجربه ی زبانی را پدید آوریم

* اگر فرزندتان کم سن و سال است، مطالبی را که به زبان می آورد بنویسید و اگر بزرگ تر است بگذارید خودش داستان را بنویسد.
* موضوع های ساده انتخاب کنید:
بزرگ ترین آرزوی تو چیست؟
ترسناک ترین اتفاقی که برایت افتاد چه بود؟
دوست داری به کجا سفر کنی؟
بهترین دوست تو کیست و به چه دلیل؟
* مطلب را ساده نگه دارید. اجازه بدهید چند دقیقه فکر کند سپس چند جمله ای را برای داستان انتخاب کند. خیلی بازنویسی نکنید، سعی کنید داستان را به زبان کودکتان بنویسید.
* ضمن این که می نویسید برای فرزندتان توضیح بدهید که چه می کنید. اگر فرزندتان کم سن و سال است توضیح بدهید که هر چه می گوید را می توان با حروف الفبا نوشت. و حتی افراد غریبه نیز می توانند بعداً آنچه را که گفته است، بخوانند.
* از فرزندتان بخواهید برای داستان نقاشی بکشد و آن را در یک پوشه یا کلاسور بگذارید.
روز بعد از این که داستان تجربه ی زبانی را نوشتید از فرزندتان بخواهید آن را بخواند. حتی بچه هایی که سواد خواندن ندارند نیز می توانند برخی از عناصر داستان را به یاد بیاورند یا برخی از کلمات را بشناسند. چون داستان ساخته ی خودِ فرزندتان است، می خواهد بداند که هر کلمه چیست.
تعدادی داستان جمع آوری کنید و از بچه ها بخواهید آنها آنها را با اعضای دیگر خانواده بخوانند. بد نیست خودتان نیز درباره ی موضوعی که به فرزندتان داده اید، بنویسید و اجازه دهید فرزندتان علاوه بر داستان خود، داستانِ شما را نیز بخواند. با این کار داستان فرزند خود را (منتشر) می کنید و به تجربیات شخصی او مشروعیت می بخشید و وقتی خودتان می نویسید به او نشان می دهید که همه برای انتقال عقاید خود از زبان استفاده می کنند.

24.برای خانواده دفتر یادگاری درست کنید

وقتی بچه بودم، سرگرمی مورد علاقه مان در روزهای بارانی ورق زدن دفترهای یادگاری قدیمی پدر و مادرمان بود. مادرم که در کودکی صدای قشنگی داشت، دفترهای یادگاری بزرگی داشت که برنامه ی کنسرت ها، قطعات موسیقی، عکس ها و گل های خشک خود را در آن چسبانده بود که حس گنجکاوی ما را نسبت به آن دوره زندگی او تحریک می کرد. پدرم از روزهایی که در نیروی دریایی گذرانده بود، یک آلبوم بزرگ عکس نگه داشته است که در بالای هر عکس عنوانی نوشته شده است. با دیدن این آلبوم به حقایق تازه ای درباره پدرم دست یافتم: او در لباس نظامی بسیار خوش تیپ بود، زمانی پیپ می کشیده، مدتی از عمر خود را در جاهای بسیار عجیب سپری کرده و به کشیدن کاریکاتورهای خنده دار علاقه داشته است. این دفترهای یادگاری که سالها قبل از تولد ما گرد آوری شده بودند بخشی از تاریخ خانوادگی ما را حفظ کرده بودند.
گردآوری دفتر یادگاری علاوه بر این که روشی عالی برای حفظ تاریخ خانواده است می تواند یک تجربه آموزشی فوق العاده نیز باشد. کشوی عکس هایی را که با عکس فرزند قنداقی تان شروع می شود بیرون بریزید. بلیط هواپیمای اولین سفر هوایی خود یا کودکتان، برچسب هایی که هیچ وقت به ماشین خود نچسباندید، کارت تبریک هایی که از فامیل دریافت کرده اید و هر چیزی که بخشی از فرهنگ خانواده ی شما را تشکیل می دهد می تواند در دفتر یادگاری قرار بگیرد.
بچه های سنین مختلف می توانند در گردآوری این دفتر یادگاری کمک کنند. کارها را به روشی که به نظرتان معقول می آید تقسیم بندی کنید.