فهرست کتاب


پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه

کتی ای. زاهلر سارا رئیسی

5.تشویق کنید که نسل های مختلف باهم بخوانند

(خواندن بین نسلی)
استفان در یک خانواده ای گسترده در بروکلین بزرگ شد. پدربزرگ هایش چند ایستگاه دورتر و خاله ها، عمه ها، دایی ها و عموهایش همه در فاصله چند کوچه از آنها زندگی می کردند. خانه آنها پر سر و صدا و پر رفت و آمد بود و همیشه پر بود از بچه ها، بزرگ ترها و از بوی غذای ایتالیایی که روی اچاق می پخت. استفان و خاله زاده ها و دایی زاده ها و عموزاده هایش همه خاطره شرین مهمانی های دوره ای بزرگ را که به صورت منظم در خانه اعضای فامیل برگزار می شد، به یاد می آوردند.
همیشه بعد زا شام بچه ها را که خسته بودند و از نا رفته بودند به یکی از اتاق ها می فرستادند و آنها را به صورت ردیفی روی یک تخت بزرگ یا روی تشک هایی روی زین می خواباندند. وقتی همه بچه دراز می کشیدند، فرد مورد علاقه شان می آمد و قصه قبل از خواب را برایشان می خواند. بیشتر اوقات خاله کارولین می آمد و با لباس های مد روز و عطر لطیفش کنار تخت می نشست و با لحن پر هیجان خود برای هر یک از شخصیت های داستان یک جور حرف می زد و بچه ها با اظهار نظرهای خود درباره طرح داستان می خنداند. البته محبوب ترین قصه گو پدر بزرگ بود که بعد از 40 سال زندگی در بروکلین هنوز لهجه غلیظ ایتالیایی خود را حفظ کرده بود. آشناترین قصه، با لهجه پدربزرگ بیگانه و جدید به نظر می رسید. پدر بزرگ کتاب را از صفحه اول می گشود و صفحه عنوان را با همان علاقه و حیرتمی خواند که خود قصه را.
بین ساختار خانوادگی و موفقیّت کودک در خواندن و زبان، روابط دوجانبه ای وجود دارد که یکی از مهم ترین آنها در حیطه ی تعامل با بزرگسالان است. بچه هایی که به خانواده های گسترده تعلق دارند و به طور مرتب به دیدن اعضای بزرگ تر فامیل می روند و با بزرگسالان به گردش و مسافرت می روند و به انجام فعالیت های مختلف می پردازند، نسبت به بچه هایی که دست رسی کمتری به افراد بزرگسال دارند، در خواندن پیشرفته ترند.
این خبر برای والدین ناامید و خسته خبر خوبی است : توانایی های زبانی فرزندانتان و توانایی آنها در خواندن تنها به شما بستگی ندارد. اگر می خواهید بچه هایی بار بیاورید که هم عاشق خواندن و هم خواننده های موفقی باشند، ایجاد ارتباط بین آنها و بزرگسالان دیگر می تواند کمی از بار را از دوش شما بردارد.
اگر والدینتان مهمان شما هستند، از آنها بخواهید در آیین قصه خوانی شبانه شرکت کنند. اغلب پدربزرگ ها و مادربزرگ ها دوست دارند که بدین ترتیب مرکز توجه قرار بگیرند. گهگاهی از والدین یا از همسایه های مسن ترتان بخواهید هنگامی که از خانه بیرون می روید از فرزندانتان مراقبت کنند، مطالب خواندنی نیز در اختیارشان قرار دهید تا با بچه ها بخوانند.
اگر بچه ها عادت کرده باشند که فقط والدین خودشان برایشان کتاب بخوانند، ابتدا باید آنها را آماده کرد تا بتوانند از سبک کتاب خوانی بزرگسالان دیگر لذت ببرند. به بچه ها بگویید که خوانندگان مختلف یک ترانه ی واحد را به صورت های متفاوت می خوانند و هنرپیشه های مختلف یک نقش واحد را به صورت های متفاوت اجرا می کنند. اگر کسی می خواهد برای اولین بار برای فرزندانتان قصه بخواند، بهتر است کتاب جدیدی را در اختیار او قرار دهید، تا این که کتابی را بخواند که مورد علاقه بچه هاست و داستان آن را از بر می دانند.
استفان اکنون پدر دو نفر است و فامیل هایش در سراسر کشور پخش شده اند اما چون از قصه خوانی بین نسلی خاطره خوبی دارد سعی کرده است تجربه ی دوران کودکی خود را برای فرزندانش بازسازی کند. آنها خانه مسنی را که در همسایگی شان زندگی می کند، به صورت منظم دعوت می کنند تا صبحانه را با آنها صرف کند و مجله های بچه ها را با آنها بخواند. همسر استفان، مارسیا، برای مراقبت از بچه ها از افرادی از هر سن و سال کمک می گیرد. استفان و مارسیا از این که بچه هایشان شب را در منزل دوستانشان بگذرانند یا دوستانشان شب را در منزل آنها بگذرانند استقبال می کنند و قصه خوانی را در برنامه چنین شب هایی می گنجانند.
وقتی پدر مارسیا به خانه آنها می آید، با بچه ها در طبیعت قدم می زند یا آنها را به باغ وحش می برد و وقتی بچه ها به خانه او می روند، او آنها را به دفتر کار خود می برد تا روز خود را به تعامل با بزرگسالان مشغول کار بگذرانند. گرچه بچه ها فقط 5 و 8 سال سن دارند، دایره ی لغات آنها و توانایی شان برای گفت و گو و تعامل با بزرگسالان به صورت واضحی پیش رفته است.

6.تشویق کنید که بچه های یک نسل با هم بخوانند

(خواندن بین نسلی)
دختر 14 ساله آندریا اخیراً به نقش پرستار بچه های خانواده ارتقا یافته است. ه ثابت کرده است که می توانند برادران دوقلوی خود را به خوبی غذا بدهد، به حمام ببرد و به موقع بخواباند. اما هنگامی که قصه قبل از خواب را برای بچه ها می خواند، کارش واقعاً می درخشد. آندریا می گوید: (از اول باید از نرا می خواستم قصه را بخواند. او واقعاً هنر پیشه است و کاری می کند که قصه ها زنده بشوند! الان دوقلوها حتی وقتی من هم در خانه هستم می خواهند که قصه را نرا بخواند. گرچه چندان احساس خوبی به من دست نمی دهد که بچه ها نرا را به من ترجیح دهند اما به هر حال وقت من شب ها آزاد می شود که عالی است. گاهی من هم پیش پسرها می نشینم و به قصه ای که نرا می خواند گوش می دهم!)
قانونی وجود ندارد که بگوید فقط بزرگسالان باید برای بچه ها کتاب بخوانند، بچه های بزرگ تر می توانند از این فرصت استفاده کنند و هنرهای خود را به رخ خواهرها و برادرهای کوچک تر خود بکشند. این کار به نفع خواننده، شنونده و به نفع شماست.
خواندن با صدای بلند، باعث فصاحت می شود و دایره لغات بچه ها را بهبود می بخشد و به آنها می آموزد که چگونه با حالت و لحن مناسب بخوانند. جلب رضایت شنوندگان کم سن و سال کار ساده ای نیست و کسی که می خواهد قصه را با موفقیت بخواند و به جایِ هُو با هورای شنوندگان مواجه شود، باید با احساس، با صدایی واضح و با لحن مناسب بخواند. اگر به طور موقت این نقش خود را به فرزند بزرگ ترتان محوّل کنید تجربه خوبی به دست می آورد و ممکن است انگیزه پیدا کند که این نقش را به خوبی اجرا کند.
هنگامی که روابطه نسبتاً صلح آمیز است، بچه های کوچک تر از صرف وقت با خواهران و برادران بزرگ تر خود سود می برند. وقتی کوچک ترها می بینند که خواندن چقدر مهم است می بینند که بزرگ ترها با موفقیت می خوانند. خود نیز برای خواندن انگیزه پیدا می کنند. اگر فرزند بزرگ تر خود را تشویق کنید کتاب های مورد علاقه خود را با صدای بلند بخواند بسیار مؤثر است. وقتی بچه ها برای بچه ها یک کتاب می خوانند، کمی بار از دوش شما برداشته می شود. شما همیشه فرصت ندارید که کارتان را کنار بگذارید و برای آنها کتاب بخوانید، شاید حتی فرصت نکنید مطالبی را که روی بسته بندی مواد غذایی نوشته شده است برای بچه ها بخوانید. اگر فرزند بزرگ ترتان سواد خواندن دارد، می تواند به شما کمک کند، دستور بازی ها را بخواند، معنی لغتی را در لغت نامه پیدا کند و قبل از خواب برای خواهر یا برادر کوچکش قصه بخواند.

7. با صدای بلند با همدیگر بخوانید

برنیس همیشه برای پسرش جروم با صدای بلند کتاب می خواند و ساعت کتاب خوانی شاعت مورد علاقه هر دوی آنهاست. اکنون که جروم در کلاس دوم دبستان است برنیس متوجه چیز جدیدی شده است: هنگامی که مادرش کلمات را با صدای بلند می خواند، اغلب اوقات جروم نیز لب های خود را حرکت می دهد و بدون صدا می خواند. گاهی نیز روی صفحه خم می شود و به بخشی جلوتر از آنچه برنیس می خواند توجه کند. برنیس گاهی مکث می کند واز جروم می پرسد که آیا علاقه دارد کهخودش برای مادرش بخواند، اما جرو همیشه می گوید نه و از مادرش می خواهد که خواندن را ادامه دهد.
وقتی بچه ها یاد گرفتند که به تنهایی بخوانند، باز هم باید به کار خود ادامه بدهیم و برای آنها با صدای بلند کتاب بخوانیم. البته می توانیم روال کار را تغییر دهیم. اکنون دیگر می توانیم کار خواندن را با فرزندمان تقسیم کنیم. برای این کار روش های زیادی وجود دارد که برخی از آنها را توضیح می دهیم. اگر فرزندتان در برابر این کار مقاومت کرد، از آن یک بازی بسازید. خواندن شعرها به صورت مشترک به طور طبیعی از هر چیز دیگری راحت تر است اما انواع دیگر قطعات ادبی را نیز می توان به صورت مشترک خواند.