فهرست کتاب


پنجاه روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه

کتی ای. زاهلر سارا رئیسی

3.با صدای بلند بخوانید

(لوک) که تازه خواندن یاد گرفته بود، هنگام خواندن کتاب داشتان خود، سر این جمله گیر کرد: (آن را به من بده، دادش روباه.) او همه کلمات را می توانست بخواند اما معنی جمله را نمی فهمید. فکر می کرد شاید جمله باید این طور نوشته می شد: (آن را به دادش من بده، روباه.) یا (آن را به دادش روباه من بده) لوک هنوز علائم نقطه گذاری را خوب نمی فهمید و کلمات را تک تک و با لحن یکسان می خواند و به همین دلیل نمی توانست معنی این جمله خاص را بفهمد.
لوک بعدها از پدرش خواست که داستان را با صدای بلند بخواند. پدرش قصه را با لحن مناسب خواند تا به جمله اسرار آمیز رسید و سپس قصه را تمام کرد. لوک تک تک کلمات داستان را فهمید.
درک مطلب بچه ها هنگام خواندن، به طور طبیعی از توانایی آنها هنگام برقراری ارتباط کلامی کمتر است. بچه ها هنگامی که مدرسه را شروع می کنند صدها کلمه را می فهمند اما فقط چند کلمه را می توانند بخوانند یا بخش کنند. این اختلاف زمانی از بین می رود که بچه ها در خواندن مهارت به دست بیاورند و کلماتی را که قبلاً به صورت شفاهی استفاده می کردند، به طور مرتب به صورت نوشتاری ببینند.
علاوه بر آن سطح توانایی بچه ها در خواندن، از سطح علایق آنها نیز پایین تر است. بچه های کلاس اول قادر به درک مطالبی بسیار پیچیده تر از )بابا آب داد) هستند. اما چون هنگام خواندن مهارت کافی برای درک مطلب نوشتاری پیچیده ندارند، دچار محدودیت می شوند.
یکی از مهم ترین کارهایی که می توانید در طول عمرتان برای بچه ها انجام بدهید این است که با صدای بلند برایشان کتاب بخوانید. این کار را می توانید کمی بعد از تولد آنها شروع کنید و تا پیش دبستانی و سال ها بعد نیز ادامه بدهید. هنگامی که با صدای بلند برای بچه ها کتاب می خوانید، فرصت خوبی پیدا می کنید که نوشته ها را با هم تجربه کنید. با این کار فرزندانتان به زبان توجّه می کنند و مهارت های ضروری درک مطلب آنها که در مدرسه و در سال های بعد به آن نیاز دارند، پرورش می یابد.
برای موفقیت تحصیلی بچه ها، درک مطلب، پرورش دایره ی لغات و قدرت تشخیص لغات آنها با میزانی که والدین با صدای بلند برایشان کتاب می خوانند رابطه ی مستقیم دارد. مهم تر از آن این که وقتی با صدای بلند کتاب می خوانند رابطه ی مستقیم دارد. مهم تر از آن این که وقتی با صدای بلند کتاب می خوانید به بچه ها می فهمانید که برای کتاب ارزش و اهمیت قائلید و کتاب خواندن بخش مهمی از تعاملات خانوادگی شما را تشکیل می دهد.

چگونه با صدای بلند بخوانید

* با حالت و لحن مناسب بخوانید.
برای هر یک از شخصیّت ها از یک صدای خاص استفاده کنید. از علائم نقطه گذاری کمک بگیرید تا لحن خواندنتان را عوض کنید یا برای افزایش تأثیر خواندنتان مکث کنید.
* با علاقه بخوانید و با متن درگیر شوید.
اگر به طرح داستان یا مشکلات شخصیت های آن علاقه مند شده اید به زبان بیاورید تا فرزندانتان بدانند. اگر اتفاقات هیجان انگیز است با لحنی هیجان زده بخوانید، اگر ترسناک است با لحنی بخوانید که نشان ترس است.
* از سؤال های جدید و هوشمندانه استفاده کنید.
قبل از این که ورق بزنید، از بچه ها بپرسید که به نظرشان چه اتفاقی خواهد افتاد. از آنها بخواهید نام شخصیت هایی را که در تصاویر دیده می شوند، بگویند. (برای مطالب بیشتر درباره خواندن جدی و هوشمندانه مراجعه کنید به روش 34.)
* تماس چشمی برقرار کنید.
شما بازیگر هستید و فرزندتان تماشاچی. سرتان را بالا بیاورید و به حالت چهره فرزندتان توجه کنید. همراه او بخندید و برای اظهار نظر درباره روند داستان مکث کنید.
اگر درباره مهارت یا صدایتان هنگام خواندن، درباره توانایی تان برای انتخابِ کتاب یا میزان وقتی که می توانید برای این کار بگذارید نگرانی دارد، آن را برطرف کنید. خواندن با صدای بلند مهم تر از این است که بتوانید از آن چشم پوشی کنید و هیچ وقت برای شروع این کار دیر نیست.

4.روزنامه را خانوادگی بخوانید

پدرم همیشه اصرار دارد که قسمت طنزهای کاریکاتوری روزنامه باعث شد تا ما خواندن یاد بگیریم. وقتی ما سه خواهر و برادر خیلی کوچک بودیم، او این قسمت ها را برایمان می خواند و وقتی من به کلاس اول رسیدم، پدرم بهانه می آورد که وقت ندارد و پیشنهاد می کرد خودمان بخوانیم. انگیزه ی خواندن در درون ما تقویت شد: ما واقعاً دلمان می خواست بدانیم که در این تصاویر خوش آب رنگ چه می گذرد. پس از مدتی من می توانستم برای خواهر و برادر کوچک ترم بخوانم و بالاخره نیز هر سه می توانستیم بر سر این صفحات با هم بجنگیم و آنها را جدا از هم بخوانیم.
اگر فرصت کمی دارید که با فرزندانتان و برای آنها بخوانید، روزنامه می تواند منجی شما باشد. سطح بیشتر روزنامه ها طوری است که بچه های بین کلاس سوم دبستان و اول راهنمایی می توانند آنها را بفهمند، و بیشتر روزنامه ها شامل سبک ها و انواع ادبی گوناگونی است. پس هر یک از اعضای خانواده می تواند مطلبی را که باب طبع خود باشد در آنها پیدا کنند.
روزنامه هایی که صفحات ویژه ی کودکان و نوجوانان یا ویژه نامه کودکان و نوجوانان چاپ می کنند از همه بهتر است چون مطالب آن هم مناسب فرزندان دبستانی شماست و هم مناسب فرزند نوجوانتان. پس وقتی از راه می رسید همین طور روزنامه را نیندازید و بروید. هدف شما مشارکت خانوادگی است پس بگذارید فرزندانتان شما را در حال روزنامه خواندن ببینند.
اگر می توانید یک قدم جلوتر نیز بروید و برخی از مطالبی را که خواندید با آنها در میان بگذارید. از فرزند ده - دوازده ساله تان بپرسید درباره ی فیلم های جدید چه چیزی خوانده است و از فرزند نوجوانتان بخواهید مهم ترین اخبار ورزشی را برایتان بازگو کند. از فرزند دبستانی خود بپرسید کدام یک از مطالب طنز روزنامه از همه خنده دارتر بود. خودتان نیز می توانید به نامه های جالبی که خوانندگان نوشته اند، یا به هر مطلب جالب دیگری اشاره کنید. ضرورتی ندارد که هنگام مطالعه سکوت را رعایت کنید و خواندن روزنامه می تواند فعالیت پر سر و صدایی باشد. هنگامی که به صورت فردی می خوانید، با صدای بلند نیز اظهار نظر کنید و بدین ترتیب فرزندان خود را تشویق کنید که به صورت جدی بخوانند (مراجعه کنید به روش 34)، این مهارت به آنها کمک می کند که آنچه را می خوانند به خاطر بسپارند و آن را خوب درک کنند.