فهرست کتاب


تفسیر نمونه، جلد23

آیت الله مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلاء و دانشمندان

1 - ویژگیهای قرآن مجید

از چهار توصیفی که در آیات فوق درباره قرآن ذکر شده چنین می توان نتیجه گرفت که عظمت قرآن از یکسو به خاطر عظمت محتوای آن، و از سوی دیگر عمق معانی، و از سوی سوم قداستی است که جز پاکان و نیکان به آن راه نمی یابند، و از سوی چهارم جنبه تربیتی فوق العاده ای دارد چرا که از سوی رب العالمین نازل شده است، و هر یک از این چهار موضوع نیاز به بحثهای مفصلی دارد که در ذیل آیات مناسب بیان کرده ایم.

2- قرآن و طهارت

در آیات فوق خواندیم که قرآن را جز پاکان مس نمی کنند، و گفتیم این آیه هم به مس ظاهری تفسیر شده هم معنوی و تضادی با هم ندارند، و در مفهوم کلی آیه جمعند.

در قسمت اول در روایات اهل بیت از ابوالحسن امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام) نقل شده: المصحف لا تمسه علی غیر طهر، و لا جنبا، و لا تمس خطه و لا تعلقه، ان الله تعالی یقول: لا یمسه الا المطهرون: ((قرآن را بدون وضو مس نکن، و نه در حال جنابت، و دست بر خط آن در این حال مگذار، و آنرا حمایل نکن، چرا که خداوند متعال فرموده: جز پاکان آنرا مس نمی کنند)).**وسائل الشیعه جلد 1 صفحه 269 حدیث 3 (طبق این حدیث نفی در آیه فوق کنایه از نهی است).***

همین معنی در حدیث دیگری از امام باقر (علیه السلام) با مختصر تفاوتی نقل شده است.**وسائل الشیعه جلد 1 صفحه 270 حدیث 5.***

@@تفسیر نمونه جلد 23 صفحه 272@@@

و در منابع اهل سنت نیز آمده است از جمله از طرق مختلف نقل شده که پیغمبر (صلی اللّه علیه و آله) فرمود لایمس القرآن الاطاهر: ((قرآن را جز افراد پاک نباید مس کند)).**این حدیث در (درالمنثور) از عبدالله بن عمر، و معاذ بن جبل، و ابن حزم انصاری از پیغمبر گرامی اسلام(ص) نقل شده (جلد 6 صفحه 162).***

و در مورد مس معنوی نیز از ابن عباس از پیغمبر گرامی اسلام (صلی اللّه علیه و آله) نقل شده که فرمود: ((انه لقرآن کریم فی کتاب مکنون)) قال: عند الله فی صحف مطهره لایمسه الاالمطهرون قال: المقربون: ((این قرآن کریمی است که در کتاب پنهان (لوح محفوظ) قرار دارد، فرمود نزد خداوند در صفحات پاکیزه ای است و جز پاکان آنرا مس نمی کند، فرمود یعنی مقربان))!.**(درالمنثور) جلد 6 صفحه 162.***

این مطلب از طریق عقل نیز قابل استدلال است، زیرا گرچه قرآن مجید برای هدایت عموم است اما می دانیم افراد زیادی بودند که قرآن را از لبهای مبارک پیامبر (صلی اللّه علیه و آله) می شنیدند و این آب زلال حقیقت را در سرچشمه وحی می دیدند اما چون آلوده به تعصب و عناد و لجاجت بودند کمترین بهره ای از آن نگرفتند، اما کسانی که اندکی خود را پاک کردند و با روح حقیقت جوئی و تحقیق به سراغ آن آمدند هدایت یافتند بنابراین هر قدر پاکی و تقوای انسان بیشتر شود به مفاهیم عمیقتر و بیشتری از قرآن مجید دست می یابد، به این ترتیب آیه در هر دو بعد جسمی و روحانی صادق است ناگفته پیداست که شخص پیامبر (صلی اللّه علیه و آله) و ائمه معصومین و ملائکه مقربین روشنترین مصداق مقربانند و حقایق قرآن را از همه بهتر درک می کنند.

@@تفسیر نمونه جلد 23 صفحه 273@@@

آیه 83-87

آیه و ترجمه

فَلَوْ لا إِذَا بَلَغَتِ الحُْلْقُومَ(83)

وَ أَنتُمْ حِینَئذٍ تَنظرُونَ(84)

وَ نحْنُ أَقْرَب إِلَیْهِ مِنکُمْ وَ لَکِن لا تُبْصِرُونَ(85)

فَلَوْ لا إِن کُنتُمْ غَیرَ مَدِینِینَ(86)

تَرْجِعُونهَا إِن کُنتُمْ صدِقِینَ(87)

ترجمه:

83 - پس چرا هنگامی که جان به گلوگاه می رسد (توانائی بازگرداندن آن را ندارید)؟!

84 - و شما در این حال نظاره می کنید (و کاری از دستتان ساخته نیست).

85 - و ما به او نزدیکتریم از شما ولی نمی بینید.

86 - اگر هرگز در برابر اعمالتان جزا داده نمی شوید،

87 - پس او را بازگردانید اگر راست می گوئید.

تفسیر: