فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

2 - مقطع دوم: دفع تجاوز عراق

با عزل بنی صدر، شرایط در جبهه های نبرد متحول گردید، به گونه ای که عملیات نسبتا بزرگی، در همان شب عزل وی در جبهه های جنوب با رمز فرماندهی کل قوا خمینی روح خدا انجام گرفت که به پیروزی منجر شد. این پیروزی سرآغاز طراحی عملیاتهای مشترک ارتش و سپاه با پشتیبانی نیروهای مردمی گردید. از طرف دیگر آمریکا با از دست دادن مهره مؤثر خود یعنی بنی صدر، گروههای سیاسی مخالف انقلاب را وادار کرد که علیه نظام اسلامی ایران وارد جنگ مسلحانه شوند. این حرکت نیروهای مخالف که به طور عمده در دانشگاه تهران تجلی یافته بود منجر به صدور فرمان انقلاب فرهنگی در دانشگاهها از سوی امام (ره) گردید؛ و با خلع بنی صدر، و انتخاب شهیدان رجایی و باهنر ایران از نظر سیاسی یکپارچه گردید.
تحت چنین شرایطی، استکبار جهانی دستور حذف رهبران سیاسی مکتبی ایران را صادر کرد؛ و پس از آن بود که مردم جهان شاهد ترور بهترین یاران وفادار امام (ره) شدند؛ اما این شهادتها منجر به استقامت هر چه بیشتر اقشار مختلف مردم و نیز رسوا گشتن چهره منافقین و لیبرالها گردید.
تنها پس از گذشت یک ماه از شهادت شهیدان رجایی و باهنر، بزرگترین عملیات مشترک ارتش و سپاه تحت عنوان ثامن الائمه آغاز شد. پیروزیهای پی در پی منجر به تقویت روح وحدت ملی در کشور گردید و عملا حضور ضد انقلاب در ایجاد درگیریها کاهش یافت و در پی آن ثبات ساختار سیاسی و اقتصادی جلوه گر شد. در این اثنا رزمندگان اسلام به طراحی عملیات بزرگ دیگری در اولین شب سال 1361 با نام فتح المبین **تاریخ دقیق این عملیات 2/1/1361 می باشد که به اشتباه در جلد اول این کتاب در صفحه 41 - 2/1/1360 تایپ شده است.*** دست زدند. متعاقب این عملیات اولین گردانهای تانک، توپخانه و پدافند هوایی و مهندسی از غنائم به دست آمده شکل گرفت.
عراق در پی شکستهای متوالی، داعیه صلح خواهی و آتش بس را سر داد در حالیکه منتظر حرکت رزمندگان در یک تهاجم بزرگ برای فتح خرمشهر بود. سپاهیان اسلام با یک تدبیر ماهرانه و توکل بر خدا از چند محور کارون و جاده اهواز - خرمشهر عملیات خود را طی سه مرحله آغاز و سرانجام در سوم خرداد سال 1361 وارد خرمشهر شدند. حرکت رزمندگان در این منطقه منجر به پاکسازی کامل مناطق جنوبی از نیروهای عراقی گردید.
بدین ترتیب با فتح خرمشهر دوره دوم جنگ که در طی آن آمریکا به صورت مستقیم وارد صحنه نبرد گردید، آغاز شد.

ب: دوره دوم

1 - مقطع اول: تعقیب و تنبیه متجاوز

دوره اول جنگ، در حالی پایان پذیرفت که اغلب ضعفهای ناشی از بحران انقلاب در یک بسیج مردمی برطرف گردید، و ساختار نظامی ایران شکل خود را به خوبی بازیافت.
دشمن که توانایی انقلاب اسلامی را درک کرده بود در پی چاره ای برای گریز از این مهلکه بود؛ لذا رئیس جمهور عراق دو هفته پس از بازپس گیری خرمشهر توسط رزمندگان اسلام به کلیه نیروهای خود دستور عقب نشینی به مرزهای بین المللی را داد، و در همین حال به دعوت از مجامع بین المللی پرداخت در حالی که هدف اصلی، تقویت بنیه نظامی ارتش عراق بود.
در همین راستا، اسرائیل به تهاجمی همه جانبه به منظور تصرف لبنان دست زد.
این اقدام همزمان با طرح سه شرط اساسی ایران به منظور خاتمه دادن به جنگ بود. این شرطها عبارت بودند از: خروج نیروهای اشغالگر، تعیین و تنبیه متجاوز و پرداخت غرامت.
در بین شرایط بالا، تنبیه متجاوز شرطی بود که استکبار حاضر به پذیرش آن نبود.
به همین منظور با طرح مساله حمله اسرائیل، عراق شعار صلح خواهی را با شعار اتحاد علیه اسرائیل در هم آمیخت و تلاش کرد ایران را در مقابل کشورهای اسلامی قرار دهد و با استفاده از این فرصت به تحکیم مواضع خود بپردازد. در این میان نیروهای ایرانی از طریق مرز سوریه سعی کردند به تجاوز اسرائیل پاسخی دندان شکن دهند. امام خمینی (ره) با هوشیاری تمام و طرح شعار (راه قدس از کربلا می گذرد) توجه نیروهای رزمنده را به جبهه های داخلی معطوف گرداند.
به همین منظور عملیات رمضان، در سال 1361 طراحی شد تا هدف تنبیه متجاوز به صورت عملی جلوه گر شود. اگر چه این عملیات دستاورد مهم نظامی در پی نداشت، لیکن عزم راسخ مردم ایران را متجلی نمود.
در این مقطع از جنگ، تلاش عراق تنها معطوف به ایجاد استحکامات در مرزها و آمادگی مقابله با نیروهای ایرانی بود.
هر چند در طی این مدت عملیاتهای پراکنده کوچک و بزرگی صورت گرفت، اما هیچ یک جای پای بزرگی برای نیروهای ایرانی نگشود. ناگفته نماند که در این مقطع عناصر جاسوسی دشمن و تجهیزات ماهواره ای استکبار جهانی یکی از عوامل مؤثر بود، به همین جهت فرماندهی جنگ تصمیم گرفت به طراحی عملیاتی دست نزند که از دید دستگاههای جاسوسی دشمن پنهان بماند. نتیجه چنین عملیاتی** عملیات خیبر 3/12/1362*** تصرف جزایر مجنون بود که می توان پس از فتح خرمشهر آن را بزرگترین دستاورد سیاسی، اقتصادی و نظامی دانست. پس از این عملیات و اتمام مأموریت، نیروهای ایرانی از منطقه خارج شدند و تا فاصله زمانی یکسال عملیات بزرگی اجرا نشد.
در اواخر سال 1363 عملیات بدر به وقوع پیوست و پس از این عملیات نیروهای ایران تهاجمات ایذایی و پراکنده بسیاری انجام دادند که منجر به اشتغال دشمن از یک سو و فراهم کردن زمینه به منظور طراحی عملیات بزرگ بعدی گردید.
عملیات والفجر 8 که در 20/11/1364 صورت گرفت، تصرف بندر فاو عراق را در پی داشت و منجر به ایجاد مرز زمینی ایران و کویت شد. این ضربه آن چنان هولناک بود که عراق با تمام استعداد زرهی و هوایی خود طی 70 روز تلاش کرد بخشهای تصرف شده را بازپس گیرد، لیکن به دلیل اهمیت استراتژیک این منطقه علی رغم حمایتهای بین المللی اعم از ارائه سلاحهای شیمیایی و هواپیماهای پیشرفته، کاری از پیش نبرد. بدین ترتیب دستورالعمل تهاجم دوباره، تحت عنوان دفاع متحرک برای ارتش عراق صادر گردید.