فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

افتتاح مجلس خبرگان، بررسی قانون اساسی

مجلس خبرگان (اول) در روز 28 مرداد 1358 با پیام امام خمینی (ره) که توسط آیت الله هاشمی رفسنجانی قرائت گردید، افتتاح شد.
متن پیام امام (ره) بدین شرح است** صحیفه نور - جلد 5 - چاپ دوم - 1371 - ص 310 - 311***:
بسم الله الرحمن الرحیم
(اکنون که با عنایت خداوند متعال و تأیید حضرت ولی الله اعظم - عجل الله فرجه - با یمن و برکت، مجلس رسیدگی پیش نویس قانون اساسی کار خود را شروع می کند، بجاست تذکراتی به ملت شریف و حضرات علمای عظام و سایر وکلای محترم بدهم:
1 - بر هیچ یک از آنان که از انقلاب اسلامی ایران اطلاع دارند، پوشیده نیست که انگیزه این انقلاب و رمز پیروزی آن اسلام بوده و ملت ما در سراسر کشور از مرکز تا دور افتاده ترین شهرها و قراء و قصبات با اهدای خون و فریاد الله اکبر جمهوری اسلامی را خواستار شدند و در رفراندم بیسابقه و اعجاب آور، با اکثریت قریب به اتفاق به جمهوری اسلامی رأی دادند و دولت های اسلامی و غیر اسلامی، رژیم و دولت ایران را به عنوان جمهوری اسلامی به رسمیت شناختند.
2 - با توجه به مراتب فوق، قانون اساسی و سایر قوانین در این جمهوری باید صد در صد براساس اسلام باشد و اگر یک ماده هم بر خلاف احکام اسلام باشد، تخلف از جمهوری و آرای اکثریت قریب به اتفاق ملت است. بر این اساس هر رأی یا طرحی که از طرف یک یا چند نماینده به مجلس داده شود که، مخالف اسلام باشد، مردود و مخالف مسیر ملت و جمهوری اسلامی است و اصولا نمایندگانی که بر این اساس انتخاب شده باشند، وکالت آنان محدود به حدود جمهوری اسلامی است و اظهار نظر و رسیدگی به پیشنهادی مخالف اسلام یا مخالف نظام جمهوری، خروج از حدود وکالت آنهاست.
3 - تشخیص مخالفت و موافقت با احکام اسلام منحصرا در صلاحیت فقهای عظام است که الحمدلله گروهی از آنان در مجلس وجود دارند و چون این یک امر تخصصی است، دخالت وکلای محترم دیگر در این اجتهاد و تشخیص احکام شرعی از کتاب و سنت، دخالت در تخصص دیگران بدون داشتن صلاحیت و تخصص لازم است. البته در میان نمایندگان، افراد فاضل و لایقی هستند که در رشته های حقوقی، اداری و سیاسی تخصص دارند و صاحبنظرند که از تخصصشان در همین جهات قوانین استفاده می شود و در صورت اختلاف متخصصان، نظر اکثریت متخصصان معتبر است.
4 - من با کمال تأکید توصیه می کنم که اگر بعضی از وکلای مجلس تمایل به مکاتب غرب یا شرق داشته یا تحت تأثیر افکار انحرافی باشند، تمایل خودشان را در قانون اساسی جمهوری اسلامی دخالت ندهند و مسیر انحرافی خود را از این قانون جدا کنند، زیرا صلاح و سعادت ملت ما در دوری از چنین مکتب هایی است که در محیط خودشان هم عقب زده شده و رو به شکست و زوال است.
از گفته ها و نوشته های بعضی از جناح ها به دست می آید: افرادی که صلاحیت تشخیص احکام و معارف اسلامی را ندارند، تحت تأثیر مکتب های انحرافی، آیات قرآن کریم و متون احادیث را به میل خود تفسیر کرده و با آن مکتب ها تطبیق می نمایند و توجه ندارند که مدارک فقه اسلامی براساسی مبتنی است که محتاج به درس، بحث و تحقیق طولانی دارد و با آن استدلال های مضحک، سطحی و بدون توجه به ادله، معارض و بررسی همه جانبه معارف بلند پایه و عمیق اسلامی را نمی توان به دست آورد و من انتظار دارم محیط مجلس خبرگان از چنین رویه ای به دور باشد.
5 - علمای اسلام حاضر در مجلس اگر ماده ای از پیش نویس قانون اساسی و یا پیشنهادهای وارده را مخالفت با اسلام دیدند، لازم است با صراحت اعلام دارند و از جنجال روزنامه ها و نویسندگان غربزده نهراسند، که اینان خود را شکست خورده می بینند و از مناقشات و خرده گیریها دست بردار نیستند.
6 - نمایندگان محترم مجلس خبرگان باید همه مساعی خویش را به کار برند تا قانون اساسی جامع و دارای خصوصیت زیر باشد:
الف - حفظ، حمایت حقوق و مصالح تمام قشرهای ملت، دور از تبعیض های ناروا.
ب - پیش بینی نیازها، منافع نسل های آینده، آنگونه که مدنظر شارع مقدس در معارف ابدی اسلام است.
ج - صراحت و روشنی مفاهیم قانون به نحوی که امکان تفسیر و تأویل غلط در مسیر هوس های دیکتاتورها و خودپرستان تاریخ در آن نباشد.
د - صلاحیت نمونه و راهنما قرار گرفتن برای نهضت های اسلامی دیگر که با الهام از انقلاب اسلامی ایران در صدد ایجاد جامعه اسلامی بر می آیند.
در خاتمه از خداوند متعال، توفیق و تأیید همگان را خواستارم و امیدوارم به برکت تلاش آقایان، قانون اساسی واقعا اسلامی و مترقی به تصویب برسد.)
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
روح الله الموسوی الخمینی
مجلس خبرگان در عصر همان روز آیت الله منتظری را به ریاست مجلس انتخاب و روز بعد، آیت الله منتظری ریاست مجلس خبرگان را به شهید مظلوم دکتر بهشتی واگذار کرد.
این شهید بزرگوار با مدیریت عالی و درایت تمام توانست جلسات متعددی را که جهت بررسی قانون اساسی تشکیل می شد اداره کند. و سرانجام مجلس خبرگان پس از سه ماه تلاش و فعالیت فوق العاده کار پر مسئولیت تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را در 24 آبان 1358 در 12 فصل و 175 اصل و با یک مقدمه و موخره تنظیم نمود و در تاریخ 12/9/1359 به تصویب نهایی ملت ایران رسید.

شهدای مجلس خبرگان:

در دوران بحرانی انقلاب، چندتن از نمایندگان خبرگان اول به دست منافقین به شهادت رسیدند که عبارتند از:
شهید آیت الله دکتر محمد حسینی بهشتی، آیت الله اسدالله مدنی، آیت الله سید عبدالحسین دستغیب، آیت الله محمد علی صدوقی، حجت الاسلام والمسلمین عبدالکریم هاشمی نژاد، حجت الاسلام محمد تقی بشارت، دکتر حسن آیت، دکتر محمد جواد باهنر، دکتر حسن عضدی
اسامی نمایندگان منتخب در مجلس خبرگان، بررسی قانون اساسی:
1 - تهران: آیات عظام سید محمود طالقانی، سید محمد حسینی بهشتی، حسینعلی منتظری، موسوی اردبیلی و آقایان سید ابوالحسن بنی صدر، دکتر علی گلزاده غفوری، دکتر عباس شیبانی، مهندس عزت الله سحابی، علی محمد عرب و خانم منیره گرجی
2 - گیلان: حجت الاسلام محمد مهدی ربانی املشی، دکتر سید عبدالله ضیائی، دکتر حسن عضدی
3 - یزد: آیت الله محمد علی صدوقی
4 - آذربایجانغربی: حجج الاسلام سید علی اکبر قریشی و محمد فوزی، و آقای عبدالرحمن قاسملو
5 - ایلام: شیخ عبدالرحمن حیدری
6 - بوشهر: سید محمد حسن نبوی
7 - زنجان: آیات عظام هادی باریک بین و سید اسماعیل موسوی زنجانی
8 - همدان: آیت الله سید اسدالله مدنی و سید کاظم اکرمی
9 - کهکیلویه و بویر احمد: حاج شیخ محمد تقی بشارت
10 - کرمان: دکتر محمد جواد باهنر، محمد جواد حجتی کرمانی
11 - سیستان و بلوچستان: مولوی عبدالعزیز ملازاده، حمیداله میرمرادی زهی
12 - کرمانشاهان: شیخ محمد یزدی، سید موسی موسوی
13 - لرستان: حجج الاسلام سید حسین طاهری خرم آبادی، سید محمد باقر طباطبایی سلطانی
14 - چهارمحال بختیاری: دکتر احمد نوربخش
15 - استان ساحلی: حجت الاسلام حاج میرزا محمد انواری
16 - اصفهان: حجت الاسلام سید جلال طاهری، سید علی اکبر پرورش، آیت الله حاج آقا حسین خادمی، دکتر حسن آیت
17 - کردستان: حجت الاسلام حسینعلی رحمانی، حجت الاسلام شیخ جواد فاتحی
18 - خوزستان: سید محمد کیاوش، آیت الله شیخ محمد کرمی، حجت الاسلام سید محمد علی موسوی جزایری، محمد رشیدیان
19 - مرکزی: آیت عظام شیخ مرتضی حائری، شیخ لطف اله صافی
20 - سمنان: آیت الله ابوالقاسم خزعلی
21 - فارس: آیت عظام شیخ عبدالرحیم ربانی، سید عبدالحسین دستغیب ناصر مکارم شیرازی و حجت الاسلام سید منیرالدین حسنی هاشمی
22 - مازندان: آیت الله جوادی آملی، حجت الاسلام عبدالکریم هاشمی نژاد، سید جعفر کریمی دیوکلایی، حبیب الله طاهری و آقا دکتر علی قائمی امیری
23 - خراسان: آیات عظام میرزا جواد ترخانی (تهرانی)، ابوالحسن مقدسی (شیرازی)، علی فلسفی تنکابنی، دکتر محمود روحانی، استاد جلال الدین فارسی، حجت الاسلام محمد حسین خامنه ای، حجت الاسلام علی مرادخانی ارنگه
24 - آذربایجانشرقی: آیات عظام جعفر سبحانی، سید محمد علی انگجی، سید جعفر اشراقی، مهندس رحمت اله مراغه ای، حجت الاسلام سید ابوالفضل موسوی، میرزا علی مشکینی
نمایندگان اقلیتها:
موبد رستم شهزادی (زرتشتیان)، سرگن بیت اوشانا (آشوری و کلدانی)، هرایر خالاتیان (ارامنه)، عزیز دانش راد (کلیمیان)

رویدادهای شهریور