فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

روز اهدای خون

9 مرداد 1353

آرزوی بشر در طول قرنها برای درمان بیماریها سبب شد تا بتدریج، پایه دانشی نوین به نام انتقال خون در علم پزشکی گذاشته شود. در بیشتر موارد، تنها راه نجات مصدومان یا بیماران تزریق خون است. تا به امروز هیچ ماده ای تحت هیچ شرایطی نتوانسته، جایگزین این مایع حیاتبخش و منحصر به فرد شود و پژوهشگران تاکنون تنها به گوشه ای از اسرار این پدیده شگفت انگیز دست یافته اند.
با اندکی دقت و در نظر داشتن عواملی چون ازدیاد جمعیت، توسعه شهرها، صنعتی شدن کشور، افزایش میزان حوادث، گسترش و تنوع خدمات بهداشتی و درمانی، لزوم ایجاد و تجهیز مراکز جدید درمانی و بهداشتی و نیز امکان انجام عملهای جراحی تخصصی و پیوند اعضا در داخل کشور، اهمیت مسئله انتقال خون بخوبی آشکار می شود، و از سویی باید به یاد داشت که انسان تنها مولد و مصرف کننده خون خویش و گاهی هم نیازمند به یکی از مشتقات آن است.

شناخت خون:

بدون تردید خون دارای چنان ظرفیتها و قابلیتهایی است که انسان هیچ گاه نمی تواند ادعا کند که به تمام ویژگیها و مختصات این ماده پر رمز و راز واقف شده است. خون در حرکتی پیوسته و بدون وقفه، مسیری در حدود 121 هزار کیلومتر را در بدن آدمی می پیماید تا به جریان زندگی دوام بخشد. چنین مسیری طولانی تراز مجموع خطوط هوایی کلیه شرکتهای هواپیمایی جهان است.
خون بافت زنده ای است که در آمد و شد دایمی خود به شصت میلیارد سلول بدن سرکشی می کند و ضمن جمع آوری مواد زاید آنها، موارد لازم برای ادامه حیات و فعالیت را در اختیار سلولها قرار می دهد.
بر خلاف تصور، خونی که در رگهای آدمی جاری است، یکنواخت بدون تغییر و تحول نیست و بدین لحاظ است که خون را بافت زنده می شناسند. برای نمونه: به فاصله یک مژه بر هم زدن حدود یک میلیون و دویست هزار از سلولهای قرمز به پایان عمر صد و بیست روزه خود می رسند و در همین زمان مغز استخوان به همان تعداد سلول قرمز تولید و وارد جریان خود می سازد.
استخوانها در طول زندگی انسان، حدود پانصد کیلوگرم سلول قرمز تولید می کنند و هر سلول تا پایان عمر خود هفتاد و پنج هزار بار از قلب به نقاط مختلف بدن سفر می کند. در وهله نخست، قلب همانند تلمبه، خون را به اندامها و بافتها می رساند. جاری شدن خون در رگها به صورت موجهای متناوب و مجزا می باشد و بدین ترتیب وظیفه تنظیم حرکت خون به شاهرگها واگذار شده است. در چنین شرایطی خون به تمام بدن می رسد. فشار خون در انتهای مسیر به صفر می رسد و به همین دلیل ورزش موجب تسریع گردش خون می گردد.