فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

نماز جمعه از دیدگاه روایات و اخبار و کلمات بزرگان:** کتاب بحثی پیرامون نماز جمعه - تألیف سید ابوالفتح دعوتی - محسن گرگانی - انتشارات معارف اسلامی***

پیرامون نماز جمعه روایات زیادی وارد شده است که جهت نشان دادن اهمیت این فریضه الهی به بعضی از آنها اشاره می شود:
1 - پیامبر اسلام(ص) فرمودند:
خداوند، نماز جمعه را تا قیام قیامت بر شما فریضه واجبه قرار داده است.
همچنین در حدیث دیگری فرموده اند که:
راه افتادن و حرکت کردن به سوی نماز جمعه، حج توده های محروم این امت است.
2 - امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمودند:
در حالی که امام (جمعه) خطبه می خواند، کلامی نباید گفت و روی خود را به این سوی و آن سوی نباید کرد، مگر همان مقدار که در نماز فریضه جایز است.
3 - حضرت امام جعفر صادق(ع) به نقل از پدر بزرگوارشان فرمودند:** مجالس صدوق***
هر مسافری که به نماز جمعه حاضر شود و به جهت رغبت در امر نماز آن را بر پای دارد خداوند اجر و پاداش صد جمعه مقیم را به او می دهد.
4 - امام صادق علیه السلام فرمودند:** علل الشرایع جلد 2 صفحه 44***
در روز جمعه، سوره جمعه و منافقون را بخوان، زیرا که قرائت سوره های جمعه و منافقون در روز جمعه در نماز صبح و ظهر و عصر سنت و روش رسول الله(ص) است و سزاوار نیست که در روز جمعه، سوره ای غیر از این دو سوره در نماز خوانده شود.
5 - از امام صادق (علیه السلام) روایت است که فرمودند:** کتاب العروس***
خداوند مؤمنین را به وسیله سوره جمعه مورد اکرام و احترام قرار داد و بنابراین پیامبر خدا(ص) این سوره را در رکعت اول نماز جمعه مقرر داشت تا موجب بشارت و مژده مؤمنین باشد و همچنین پیامبر خدا سوره منافقون را در رکعت دوم نماز جمعه قرار داد تا مزید بر توبیخ و ملامت و سرزنش منافقان باشد و بنابراین ترک این دو سوره در نماز جمعه سزاوار نیست و هر کسی عمدا آن را ترک کند، نماز او نماز نیست، (یعنی نماز کامل نیست).
6 - از امام رضا علیه السلام منقول است که فرمودند:** عیون اخبارالرضا و علل الشرایع***
اگر کسی بگوید که چرا در نماز جمعه خطبه، مقرر شده است، در پاسخ گفته می شود: برای این که نماز جمعه محل اجتماع عموم مردم است و خداوند متعال خواسته است که بدین وسیله امام جمعه، سبب موعظه مردم شود و آنان را به اطاعت پروردگار تشویق کند و از معصیت بترساند و آنان را از خیر و ضررشان و از صلاح و فسادشان آگاه نماید.

اقامه اولین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران

روز جمعه، پنجم مرداد ماه سال 1358 (سوم مبارک رمضان 1399 قمری) اولین نماز جمعه در تهران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به امامت مرحوم آیت الله سید محمود طالقانی در دانشگاه تهران برگزار شد.
امام خمینی (ره) چند روز پیش از این تاریخ، این وظیفه را به ایشان تکلیف کردند و دستور برپایی و اقامه نماز جمعه را صادر فرمودند. واگذاری این تکلیف عظیم و سنگین توسط رهبر فرزانه انقلاب در حساس ترین برهه از زمان انقلاب بر عهده آیت الله طالقانی که همچون ابوذر، زبان گویایی برای بازگویی حقایق و رسوا نمودن دشمنان انقلاب داشت، امر خطیری بود. جالب این است که مکان اقامه نماز را یک مکان علمی یعنی دانشگاه تهران تعیین کردند که این نشان دهنده پیوند عمیق علم با عبادت و سیاست با دیانت است.
جمعیت انبوه و میلیونی که از نخستین ساعات بامداد از نقاط مختلف شهر تهران به دانشگاه و خیابانهای اطراف هجوم آورده بودند با مشاهده امام جمعه، تکبیرگویان به استقبال ایشان رفتند و لحظاتی بعد شعارها به اوج خود رسید و جمعیت با سردادن شعارهای انقلابی، حمایت خویش را از رهبری امام خمینی (ره) و نهضت الهی ایشان اعلام داشتند.
مرحوم آیت الله طالقانی، بمحض ورود به جایگاه، شروع به ایراد خطبه کردند و در خطبه اول، فلسفه اقامه نماز جمعه را تشریح نمودند و در خطبه دوم به بحث درباره مسایل سیاسی روز پرداختند.
آیت الله طالقانی در رابطه با نماز جمعه و تاریخچه آن گفتند:
(نماز جمعه مظهر کاملی است از وحدت توحیدی ملت مسلمان و در عین حال آگاهی و افشا کردن دسایس دشمنان و مطلع کردن همه مسلمانان به وظایفی که در مدت یک هفته در پیش دارند. نماز جمعه با توجه به آیه کریمه فاذا نودی الصلوة من یوم الجمعة فاسعوا الی ذکر الله... آغاز شد. وقتی حضرت محمد(ص) از مکه به مدینه هجرت فرمودند، در جنوب شهر یثرب که هنوز به نام مدینةالرسول نامگذاری نشده بود در روبروی مسجد قبا در روز جمعه نماز گزاردند. در اولین جمعه بعد از این نماز، حضرت محمد(ص) بین راه مسجد قبا و مدینه، اولین نماز جمعه را به شکلی که بعدها در اسلام مرسوم شد به جای آوردند. این اولین شکل صف توحیدی، صف اقامه و قسط، صف جهاد، و صف نماز جمعه و مظهر کاملی از صف توحیدی ملت اسلام و در عین حال آگاهی، تفسیر، هشیاری، افشاء کردن دسایس دشمن و مطلع کردن همه مسلمانها به وظایف و مسئولیتهایی - که لااقل در مدت یک هفته در پیش دارند - بود.)
(نماز جمعه صف عبادت و صف حق پرستی، صف قنوت، و وجدانهای بیدار خداپرستان در عین حال صف فرماندهی، صف جنگ و فرمانبری است.)
(آن صف مختصری که در ابتدای هجرت و در آغاز تأسیس مجتمع قسط و عدل اسلامی در بیابانهای مدینه تأسیس شد، گسترش پیدا کرد؛ ادامه یافت و شرق و غرب دنیا را فرا گرفت... .
فلسفه تعطیل شدن یا نیمه تعطیل شدن نماز جمعه در میان مسلمانها بین ما شیعیان همین است که صف نماز، صف جمعه یک صف سیاست و عبادت و اجتماع اسلامی است و باید با رهبری رهبریهایی که از مردم و خدا انتخاب شده اند این صفها تشکیل بشود و نماینده چنین رهبریهای الهی باشند. ولی بعد از آن که اسلام و موازین و احکام اسلام به صورت انحرافی در آمد، صف جمعه هم وابسته شد، به صف طاغوتها؛ شیعه در اقامه این جماعت و این اجتماع توقف کرد ولی امروز که طاغوتها و طاغوتیان سرنگون شده اند و رهبری، رهبری الهی است، امامت است، عدل است، قسط است باید ما و همه برادران در شهرها و قصبات و اطراف کشور همان طوری که امام خواسته اند این صف را تشکیل بدهند... .)
ایشان در خطبه دوم به مهمترین مسئله سیاسی روز که انتخابات مجلس خبرگان** اولین انتخابات مجلس خبرگان جهت بررسی و تدوین قانون اساسی در تاریخ 12/5/1358 برگزار شد.*** جهت تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بود، پرداختند و راهنماییها و تذکراتی را در این جهت ارائه فرمودند.
با آغاز اقامه نماز جمعه، گروهکهای مغرور و منافق که برای فریفتن مردم و برای واژگون نشان دادن مسائل و به انحراف کشیدن انقلاب، دست به تبلیغات بسیار عظیم و خطرناک و حساب شده زده بودند و سرمایه های عظیمی را در این مسیر به کار گرفته بودند تا با پخش شایعات و رواج اکاذیب در بین مردم، انقلاب اسلامی را به انحراف بکشانند و نابود نمایند، ناگهان با یک معجزه بزرگ الهی و اسلامی روبرو شدند و با برپایی نماز دشمن شکن جمعه تمامی نقشه های منافقان نقش بر آب شد و اینان که سالها چهره خود را در پوششی از صلاح و سداد مخفی کرده بودند، نتوانستند این امت را به گمراهی بیاندازند و اتحاد و اجتماع صفوف نمازگزاران نماز جمعه بود که سرانجام توطئه های حساب شده و ترتیب یافته منافقان را خنثی ساخت و حیله و تزویر آنان را در هم شکست. شیاطین و منافقان در همه جا راه یافتند اما در صفوف نماز جمعه هرگز راه نیافتند و در هر کجا عالمی آگاه و نماز جمعه ای با شکوه بود منافقان از آنجا رانده شدند و سرانجام از صفوف همین نماز جمعه ها بود که مشتهای گره کرده به سوی منافقان و احزاب و گروهکهای مغرور و مستکبر و از خدا بی خبر نشانه رفت و آنان را پراکنده، متواری و نابود ساخت و از همین سنگر الهی نماز جمعه بود که توده های آگاه حزب الله ضد انقلاب را مجبور به شکست کردند و نفرت و خشم و غضب خود را بر سر منافقان و معاندان باراندند.

عملیات مرصاد