فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

پذیرش مجدد عهدنامه 1975 الجزایر:

12 روز بعد از اشغال کویت، یعنی در 24 مرداد 1369 (14 اوت 1990) رادیو بغداد برنامه های عادی خود را قطع و نامه رئیس جمهوری عراق مبتنی بر پذیرفتن عهدنامه 1975 توسط دولت عراق را قرائت کرد. در این نامه خطاب به رئیس جمهور ایران آمده است:
(با این تصمیم ما، دیگر همه چیز روشن شده و به این ترتیب همه آنچه را که می خواستید و بر آن تکیه می کردید، تحقق می یابد و دیگر اقدامی جز مبادله اسرا باقی نمی ماند.)
به دنبال آن عقب نشینی نیروهای عراقی از خاک ایران آغاز شد به طوری که بعد از مدت 5 روز به مرزهای بین المللی عقب نشینی کردند. عراق 2363 کیلومتر مربع از اراضی ایران را در اشغال خود داشت. شهرهای مهران، قصرشیرین، خسروی، نفت شهر، سومار، مناطق باویسی، موسیان، کوشک، شلمچه، ارتفاعات کله قندی، کنجان چم، ارتفاعات قلاویزان، طلایه، فکه و شرهانی از جمله شهرها و مناطق تحت اشغال نیروهای عراقی بود. با این حال عراقیها برخی از مناطق را همچنان در اشغال خود نگاه داشتند. وسعت این مناطق حدود 600 کیلومتر مربع بود! آنها مدعی بودند که: به موجب معاهده 1975 ایران باید مناطق میمک، زین القدس و سیف سعد را به عراق واگذار می کرد، و شاه از واگذاری این مناطق به عراق خودداری کرده بود.
یکی از بهانه های عراق برای لغو عهدنامه 1975 و تجاوز به ایران در سپتامبر 1980 نیز همین مسأله بود. این مناطق در ابتدای جنگ به اشغال نیروهای عراقی درآمد. وسعت این مناطق بر اساس ادعای مقامات عراقی حدود 300 کیلومتر مربع می شود. در حالی که آنچه در اشغال عراقیها باقی مانده بود، دو برابر این رقم می باشد** دکتر اصغر جعفری ولدانی، بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق (تهران، دفتر مطالعات سیاسی بین المللی 1370) چاپ دوم ص 55 - 54***. به دنبال اعلام عقب نشینی نیروهای عراقی از اراضی ایران، هیأتی تحت عنوان (هیأت نظارت بر عقب نشینی و نصب علائم مرزی) تشکیل شد. وظیفه این هیأت نظارت بر عقب نشینی کامل نیروهای عراقی، پاکسازی میادین مین، تعیین محل و نصب میله های مرزی جدید بر اساس عهدنامه 1975 بود. به موجب عهدنامه مذکور 750 میله مرزی در طول 1250 کیلومتر مرزهای دو کشور نصب شده بود. در طول جنگ حدود 450 میله مرزی جابجا و یا تخریب شد و فقط 250 میله مرزی سالم بر جا ماند. مختصات این میله ها در ضمیمه پروتکل مربوط به علامت گذاری مجدد مرز زمینی بین ایران و عراق 1975 آورده شده است** وزارت دادگستری، مجموعه قوانین سال 1355، ص 150 - 103***.
به همین جهت بر اساس اسناد مذکور و نقشه های موجود، محل نصب این میله ها مشخص می باشد.

هفته نیروی انتظامی

27 تیر 1369

پس از قبول قطعنامه 598 و برقراری آتش بس میان ایران و عراق، مسأله ادغام نیروهای انتظامی از طرف وزارت کشور و نمایندگان مجلس به منظور برقراری هر چه بهتر امنیت در داخل کشور و مرزهای جمهوری اسلامی، جلوگیری از صرف هزینه های اضافی و همچنین تداخل وظایف، مسئولیتها و مأموریتهای مشابه، مطرح و به طور جدی دنبال و سرانجام پس از بحث و بررسیهای فراوان قانون ادغام نیروی انتظامی شامل 11 ماده و 10 تبصره در 27 تیرماه 1369 از تصویب مجلس گذشت و به تأیید شورای نگهبان رسید.
پس از گذشت 6 ماه از تصویب این قانون، ادغام نیروهای انتظامی سابق** قبل از طرح ادغام نیروهای انتظامی شامل شهربانی، ژاندارمری، کمیته انقلاب اسلامی، پلیس قضایی بود. ***آغاز شد و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در 12 فروردین 1370 با تأیید فرماندهی معظم کل قوا به منصه ظهور رسید.
بر اساس ماده 1 این قانون وزارت کشور موظف گردید، نیروهای انتظامی موجود آن زمان (شهربانی، کمیته و ژاندارمری) را حداکثر ظرف مدت یک سال ادغام نماید و سازمانی تحت عنوان نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تشکیل دهد.
ماده 2 این قانون می گوید:
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران سازمانی است مسلح در تابعیت فرماندهی کل قوا و وابسته به وزارت کشور که فرمانده آن از طرف فرمانده کل قوا منصوب می شود.
بنا بر ماده 3 قانون یاد شده، هدف از تشکیل نیروی انتظامی، استقرار نظم و امنیت، تأمین آسایش عمومی و فردی، نگهبانی و پاسداری از دستاوردهای انقلاب اسلامی در چارچوب این قانون در قلمرو کشور جمهوری اسلامی ایران است.
مأموریت و وظایف نیروی انتظامی بر اساس ماده 4 این قانون مشتمل بر 25 بند است که مهمترین آنها عبارتند از:
استقرار نظم و امنیت و تأمین آسایش عمومی و فردی.
مقابله و مبارزه قاطع و مستمر با هرگونه خرابکاری، تروریسم، شورش و عوامل حرکتهایی که مخل امنیت کشور باشد، با همکاری وزارت اطلاعات.
تأمین امنیت برای برگزاری اجتماعات، تشکل ها، راه پیماییها و فعالیتهای قانونی و مجاز و ممانعت و جلوگیری از هرگونه تشکل و راه پیمایی و اجتماع غیر مجاز و مقابله با اغتشاش، بی نظمی و فعالیتهای غیر مجاز.
اقدام لازم در زمینه کسب اخبار و اطلاعات در محدوده وظایف محوله و همکاری با سایر سازمانها و یگانهای اطلاعاتی کشور در حدود وظایف آنها. حراست از اماکن، تأسیسات، تجهیزات و تسهیلات طبقه بندی شده غیر نظامی و حفظ حریم آنها باستثنای موارد حساس و حیاتی به تشخیص شورای عالی امنیت ملی که به عهده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواهد بود.
مراقبت و کنترل مرزهای جمهوری اسلامی ایران، اجرای معاهدات و پروتکل های مصوبه مرزی و استیفای حقوق دولت و اتباع مرزنشین جمهوری اسلامی ایران در مرزها و محدوده انحصاری اقتصادی دریاها.
اجرای قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی و ... حفظ حریم راههای کشور.
اجرای قوانین و مقررات وظیفه عمومی و ...
بر اساس ماده 5 قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، سازمانهای حفاظت اطلاعات و عقیدتی سیاسی این نیرو از ادغام سازمانهای مشابه در نیروهای انتظامی سابق تشکیل گردید. در تبصره یک این ماده آمده است:
این سازمانها وظایف و مأموریتهای سازمانهای همنام خود را بر اساس قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران عهده دار خواهند بود.
حضرت آیت الله العظمی خامنه ای در حکم انتصاب رئیس سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی حجت الاسلام والمسلمین محمد علی رحمانی فرمودند:
هدایت دینی و توجیه سیاسی مسئولان و کارکنان آن نیرو سهم وافری در حسن عمل و رفتار شایسته آنان که در رابطه نزدیک با مردم می باشند، خواهد داشت و مایه حفظ پاکدامنی و صحت عمل آنان خواهد شد** حدیث ولایت - جلد هفتم - 1376 - ص 7***.
با نگاهی گذرا به رئوس فعالیتهای پرسنل نیروی انتظامی طی سالهای گذشته به میزان تلاش، فداکاری و ایثار این انسانهای نمونه و شریف در انجام وظایف محوله به این نیرو پی خواهیم برد، و از این رهگذر به نقش سرنوشت ساز آنان در استقرار امنیت و تأمین آسایش عمومی و به طور کلی حاکمیت نظام اسلامی بیش از پیش آگاه می شویم.
1 - تأمین امنیت عمومی شهرها و حفاظت از امنیت روستاها و مناطق دور افتاده کشور.
2 - مبارزه با عوامل بزهکار، جرم و ناامنی در جامعه.
3 - تأمین امور انتظامی دستگاه عظیم اداری کشور.
4 - مبارزه با قاچاق و مصرف مواد مخدر به عنوان ریشه دارترین توطئه فرهنگی - اجتماعی.
5 - نظم و هدایت امور ترافیک جاده ای به عنوان شریانهای حیاتی اقتصاد و ارتباطات کشور.
6 - انتظام بخشیدن به امور ترافیک و حمل و نقل شهری.
7 - حفاظت از مرزها در قالب پاسگاه ها و پادگانهای مرزی.
8 - انجام امور اجرایی مربوط به اتباع کشورهای خارجی در بعد انتظامی و کنترل عملکرد آنان در داخل کشور.
9 - عهده دار بودن امور انتظامی زندانها و دارالتأدیبها و همچنین ضابط بودن برای قوه قضائیه و مراجع اعمال قانون و حاکمیت آن در سراسر کشور
10 - همکاری با شبکه جهانی پلیس (اینترپول) در راستای اهداف این سازمان بین المللی در خصوص شناسایی و استرداد مجرمین طبق توافق نامه ها و کنوانسیون های بین المللی.
علاوه بر موارد فوق، برگزاری موفق مراحل متعدد همه پرسی ها و انتخابات در سراسر کشور در طی سالیان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با حمایت انتظامی، امنیتی و حراستی این نیرو تحقق یافته است، به نحوی که ایران اسلامی در زمینه برگزاری انتخابات سالم و آرام یکی از موفق ترین و با فرهنگ ترین کشورهای جهان بوده است.
از سوی دیگر از هنگام تجاوز عراق تا پذیرش قطعنامه 598، جبهه های نبرد شاهد حضور یگانهای متعددی از نیروی انتظامی بود که علی رغم شرح وظایف سازمانی مشخص خود، در جبهه های جنگ با متجاوزان بعثی صحنه هایی از ایثار و فداکاری را به منصه ظهور رساندند.
خیل شهدای کلیه نیروهای انتظامی کشور ضمن این که شاهدی بر این گفته است خود گویای مراتب ایمان، رشد، اعتقاد، وفاداری و تعهد آنان به اسلام، ولایت فقیه و جمهوری اسلامی است که خود مظهر تحقق اراده ملت مسلمان ایران است.