فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

مأموریت و طرح مانور

خط حد و محدوده منطقه عملیاتی رمضان از کوشک، در شمال، آغاز می شد و تا رودخانه اروند، در جنوب، امتداد داشت. در این محدوده، عملیات رمضان از چهار محور یا چهار قرارگاه عملیاتی به منظور انهدام نیروهای سپاه سوم دشمن و تأمین خط رودخانه اروند رود، طراحی شد.
قسمتی از مسأله عمده در مانور عملیات، ضرورت هماهنگی در پیشروی قرارگاهها از محورهای مختلف و حفظ جناحین بود، که اساساً تحقق آن، با اتکا به تلاشهای مهندسی، امکان پذیر بود.
از آنجا که در منطقه شرق اروند، عقبه دشمن فقط متکی به چهار پل در (نشوه) و (تنومه) بود، پیش بینی می شد که در صورت سرعت عمل و رعایت غافلگیری توأم با پیشروی مناسب، نیروهای زیادی از دشمن به اسارت درآیند و در عمل، چیزی نظیر واقعه شکستن حصر آبادان (عملیات ثامن الائمه)، تکرار شود. ضمناً سازمان رزم عملیات، متشکل از نیروهای ارتش و سپاه در نظر گرفته شد و در مجموع، عبارت بودند از: (10 تیپ باضافه) از سپاه و (2 لشکر و یک تیپ باضافه) از نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی.

شرح عملیات (مراحل اول تا پنجم)

عملیات رمضان طی پنج مرحله از تاریخ 23/4/61 با رمز یا صاحب الزمان ادرکنی در ساعت 30/21 آغاز شد و تا تاریخ 6/5/61 به مدت 15 روز به طول انجامید.

مرحله اول

در مرحله اول عملیات، سه قرارگاه از سه محور با دشمن درگیر شدند و در جناح شمالی، دو تیپ باضافه از سپاه و یک تیپ از ارتش، مأموریت یافتند این جناح عملیات را تأمین نمایند؛ لیکن به علت وجود موانع و استحکامات مثلثی شکل و میادین مین، نتوانستند با سرعت به تمامی اهداف مورد نظر دست یابند؛ لذا با نزدیک شدن روشنایی صبح، از ادامه پیشروی خودداری شد.
در محور میانی (شمال پاسگاه زید)، سه تیپ باضافه از سپاه و یک لشکر از نیروی زمینی ارتش شرکت داشتند، و علی رغم این که توانستند مقداری پیشروی کنند، لیکن به استحکامات مثلثی شکل دشمن نرسیدند.
در محور جنوبی (جنوب پاسگاه زید)، چهار تیپ باضافه از سپاه و دو تیپ از ارتش توانستند با سرعت چشمگیر و قابل ملاحظه ای تمامی مواضع دشمن را درهم بکوبند و تا عمق 30 کیلومتری پیشروی نمایند و خود را به نهر کتیبان، در شرق اروند، و کانال ماهیگیری برسانند، به طوری که توانستند به قرارگاه فرمانده لشکر 9 زرهی برسند و ماشین بنز فرماندهی را به غنیمت بگیرند قرارگاه را منهدم، و از آب کانال ماهیگیری و نهر کتیبان وضو سازند.
در این محور، نیروها بقدری به بصره نزدیک شده بودند که براحتی چراغهای شهر را مشاهده می کردند.
علی رغم موفقیت به دست آمده در این محور، جناح راست نیروهای خودی خالی ماند و پاکسازی کامل نیروها و موانع دشمن صورت نگرفت؛ لذا با روشن شدن هوا، دشمن، با یک لشکر زرهی فشار اصلی را معطوف آنجا کرد و در نتیجه از تأمین منطقه، ممانعت به عمل آورد.
طی مرحله اول عملیات، 85 تانک و نفربر و 12 توپ دشمن منهدم شد و 71 تانک و نفربر به غنیمت گرفته شد. علاوه بر این، 2700 تن از عناصر دشمن کشته و زخمی شدند و 850 تن به اسارت درآمدند.