فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

9 تیر 1365

به دنبال عملیات غافلگیرکننده والفجر 8 و تصرف شهر استراتژیک فاو توسط رزمندگان اسلام و بهم خوردن توازن سیاسی - نظامی به نفع جمهوری اسلامی، رژیم عراق شیوه ای جدید برگزید و در صدد فعال شدن در جبهه های زمینی و تبدیل موضع دفاعی به حالت تهاجمی برآمد، و این استراتژی را بعد از اشغال مهران استراتژی جدیدی موسوم به استراتژی دفاع متحرک **ترجمه دقیق فارسی آن (استراتژی دفاع فعال) می باشد. ***نامگذاری کرد.
حرکت جدید دشمن که بعد از بازپس گیری منطقه والفجر 9 (منطقه چوارتا) از تاریخ 16/12/64 شروع شد، در تاریخ 27/2/65 با اشغال مجدد مهران به اوج خود رسید و با ضربه سختی که در جریان آزادسازی مهران و ارتفاعات استراتژیک آن منطقه متحمل شد، پایان یافت.
از هنگام شروع تهاجمات جدید ارتش عراق، وحدت و همدلی نیروهای رزمنده جمهوری اسلامی ایران به شکل زیبایی جلوه گر شده و برادران ارتشی و سپاهی و بسیج مردمی پابه پای هم در مقابل تهاجمات دشمن به مقاومتی دلیرانه دست زدند.

حمله عراق به مهران:

ساعت یک بامداد 27/2/65، عراق در منطقه مهران دست به تهاجم زد و این شهر و حومه آن و برخی از ارتفاعات منطقه را تصرف کرد. در این زمان ارتش جمهوری اسلامی ایران، با نیرویی به استعداد 6 گردان پیاده و 2 گردان زرهی، مسئولیت خطوط پدافندی خودی را در این منطقه به عهده داشت و نیروهای سپاه نیز به دلیل اشتغالات فراوان در خطوط مختلف عملیاتی، پشتیبانی از این منطقه را به طور کامل بر عهده نگرفته بود.
در مجموع دشمن در طول 10 روز جنگ و پیشروی، 9 تیپ پیاده و زرهی و مکانیزه و یک گردان کماندویی را وارد عمل کرد و با پشت سر گذاشتن شهر مهران و تصرف ارتفاعات قلعه آویزان و تا پشت جاده کمربندی مهران، یعنی بیش از 20 کیلومتری عمق خاک ایران، پیشروی کرد و موضع گرفت.
دشمن بعثی با تبلیغات گسترده ای سعی نمود که اشغال مهران را همسان پیروزی فاو قلمداد کند. از این رو اعلام کرد که تنها در مقابل عقب نشینی جمهوری اسلامی از عراق و مشخصاً فاو، مهران را باز پس خواهد داد!

ضرورت انجام عملیات:

پس از اشغال مهران، برخی شواهد نشان می داد که با وجودی که دشمن در حملات قبل از آن (فکه، شرهانی، زبیدات و حاج عمران) و تا حدودی در مهران ناموفق بوده است، از حملات زمینی خود دست بر نداشته و همچنان در محورهایی خود را آماده تک می کند و به نظر می رسید چنانچه نیروهای خودی به دشمن زمان می دادند، قصر شیرین و سپس سومار نیز مانند مهران، در اختیار دشمن قرار می گرفت؛ در این صورت ادامه این وضعیت ممکن بود علاوه بر از دست دادن نقاط استراتژیک و بعضی شهرهای مرزی، بر روی روحیه نیروهای خودی نیز اثر سوء بگذارد که بالطبع تبعات سیاسی هم برای نظام به دنبال داشت. در مقابل، تصرف هر نقطه شبیه مهران، باعث تقویت روحیه دشمن می شد و درجات و مدالهای متعددی بر دوش و سینه نظامیان صدام آویخته می شد** صدام در جریان اعطای مدال به فرمانده لشکر 17 پس از تصرف مهران گفته بود: (از این پس ما باید یک کارخانه مدالسازی درست کنیم.)***. علاوه بر ضرورت سیاسی - نظامی انجام عملیات علیه تهاجمات دشمن، امام (ره) نیز مکرراً درباره مهران سؤال می کردند. به طوری که در دو نوبت به مسئولین جنگ فرموده بودند:
(پس مهران چه شد؟)