فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد دوم)

علی بری دیزجی , علی اصغر کریمی شرفشاده , مجید صفائی , محمد نبی ابراهیمی , وحید صفائی

تأسیس سازمان تبلیغات اسلامی

1 تیر 1360

ولتکن منکم امة یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون** سوره آل عمران آیه 104
ترجمه: و باید از شما مسلمانان برخی (که دانا و باتقوی ترند) خلق را به خیر و صلاح دعوت کنند و مردم را به نیکوکاری امر کرده از بدکاری نهی کنند و اینان که به حقیقت واسطه هدایت خلق هستند در دو عالم در کمال پیروزبختی و رستگاری خواهند بود.***
(ما) معتقدیم این مجموعه ای که امروز به عنوان سازمان تبلیغات اسلامی گرد هم آمده اند، بالاترین و مهمترین و منسجم ترین مجموعه ای هستند که در طول تاریخ تبلیغاتمان داشته ایم.
چهره نورانی اسلام را برای جهانیان روشن نمایید که اگر این چهره با آن جمال جمیل که قرآن و سنت در همه ابعاد به آن دعوت کرده اند، از زیر نقاب مخالفان اسلام و کج فهمی های دوستان خودنمایی نماید، اسلام جهانگیر خواهد شد.
مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی)
رشد، شکوفایی و توسعه فرهنگها به تناسب و گستره اوجی است که از حصارها، محدودیتها و مرزهای جغرافیایی می گیرند. یک مکتب و ایدئولوژی به همان میزان می تواند از قدرت و قدمت بیشتری بهره مند باشد که بتواند در میدان حضور، با ملل و مردم بیشتری از جوامع بشری ارتباط برقرار کند. امروزه گرچه حقانیت مکاتب و فرهنگها را با میزان گستره جغرافیایی، حضور آنها در میان ملل و اقوام مختلف نمی توان محک زد، اما یک مکتب و ایدئولوژی، اگر برای ایجاد چنین ارتباط و موقعیتی جهش و اوج نداشته باشد، مسلماً در همان خاستگاه خود، در برابر امواج تهاجم فرهنگهای بیگانه دچار نابودی تدریجی خواهد شد. بر همین اساس مقوله تبلیغ و پیام رسانی در متن و شأن رسالت انبیا و پیروان صالح آنان به مثابه یک اصل و ضرورت اجتناب ناپذیر عینیت پیدا کرده است تا مشعل هدایت در جوامع بشری جاودان و تحقق عنایت خلقت آفرینش تأمین شود.
تبلیغات، به معنای مجموعه اعمال گفتاری، نوشتاری، رفتاری و تصویری است که به منظور نفوذ و تأثیرگذاری در شخصیت، افکار، عقاید و احساسات مخاطبان سازماندهی می شود و برای جهت بخشیدن به آنان در راستای هدف و مقصدی مشخص، هویت پیدا می کند. تبلیغات در بینش و فرهنگ اسلامی از جایگاه رفیع و ویژه ای برخوردار است. امام راحل (ره) تبلیغات را از اصول بسیار مهم اسلام عزیز معرفی نموده اند. این اصل و ضرورت مهم، همان شناساندن خوبیها و تشویق به انجام آنها و ترسیم بدیها و نشان دادن راه گریز و منع از آنهاست.

تاریخچه تبلیغ:

تاریخ، یعنی بعد زمانی تبلیغ را نمی توان از تاریخ حیات انسان تفکیک کرد. تبلیغات با نقطه آغازین خلقت انسان و هبوط آدم بر زمین پیوند دارد، چرا که انسان از یکسو دارای فکر و اعتقاد است و از سوی دیگر مصالح حیاتی ویژه ای دارد که این دو اشکال گوناگون شخصیت مادی و معنوی او را تشکیل می دهند. بعلاوه میل به نفوذ و عشق به بقای شخصیت و دفاع از مصالح فردی و اجتماعی از فطرتهایی است که از خصیصه (حب ذات) سرچشمه می گیرد. با توجه به این مقدمه کوتاه، طبیعی است که انسان برای منتقل کردن تفکرات و معتقدات، یعنی: بخشی از وجود خویش و دیگر ایده ها و سمبل ها که با مصالح زندگیش گره خورده است تلاش کند و در راه گسترش آنها که نهاد (شخصیت ادبی) اوست از هر وسیله ممکن یاری جوید. این همان تبلیغ است، یعنی رساندن و منتقل کردن افکار، عقاید و بازگو کردن ایده ها برای دیگران و سعی در گسترش آنها و جاودانه ساختن خود از این طریق.
به عبارت دیگر، تبلیغ از حیات فکری و ادبی و مصالح حیاتی انسان سرچشمه گرفته و از آن جدا شدنی نیست و علی رغم تحول و تطور وسایل ارتباطی و خبر رسانی و تبلیغ که در روند زمان نشیب و فراز فراوان داشته و دارد. اصل تبلیغ با اهدافی گوناگون ثابت و همیشگی است.
از این خصیصه عمومی که بگذریم، پای معتقدات مذهبی در مسأله تبلیغ به نحو دیگری به میان می آید، چرا که در دین، رساندن پیام الهی به عنوان یک تکلیف مطرح است و بر این اساس و با توجه به این که دین و عقاید مذهبی نیز همواره ملازم با انسانها بوده اند، نتیجه می گیریم که تبلیغ در چارچوبه ادیان و مذاهب، پا به پای سیرتکاملی اندیشه ها و معتقدات انسانی بخشی از فعالیتهای مذهبی را به خود اختصاص داده است. علی (علیه السلام) درباره عهد و میثاق الهی با فرزند آدم، در ابلاغ رسالت خداوندی می فرماید** خطبه اول نهج البلاغه، صبحی صالح***:
(خداوند سبحان از فرزندان آدم پیامبرانی را برگزید و از آنان بر وحی و تبلیغ رسالت، پیمان گرفت تا رسم امانت نگهدارند. آنگاه که بیشتر مردم عهد خدا را دگرگون ساخته و حق او را نادیده انگاشته و شریکان به او نسبت دادند. و شیاطین با نیرنگ راه پرستش حق را بر آنان بستند، پس خدا رسولان خود را به سوی آنان گسیل داشت و پیام آوران خود را پیاپی فرستاد تا از مردم پایبندی به فطرت را بخواهند و نعمتهای فراموش شده خدا را به یادشان آورند و با تبلیغ حجت را بر آنها تمام کنند و گنجینه های عقل ها را برانگیزند و آیات قدرت خداوندی را به آنها نشان دهند.)
این گفتار ارزشمند، رسالت الهی پیام آوران خدا را در طول تاریخ حیات انسان و آنگاه که انسانها به راه انحراف کشیده می شدند، شیاطین انس و جن، راه را بر بنی آدم قطع می کردند، بیان می دارد و تأکید می کند که رسالت تبلیغ حقیقی است، همپای فطرت و همدوش با احکام عقل و همجهت الهی و رمز رشد و تعالی کاروان انسانی در گستره زمان و بستر خاک... .