فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 8

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره فرقان آیه 5

(5) وَقَالُواْ أَسَطِیرُ الْأَوَّلِینَ اکْتَتَبَهَا فَهِیَ تُمْلَی عَلَیْهِ بُکْرَةً وَأَصِیلاً
و (کفّار) گفتند: (قرآن) افسانه های پیشینیان است که او برای خود نسخه ای نوشته و هر صبح و شام بر او دیکته می شود.

سوره فرقان آیه 6

(6) قُلْ أَنزَلَهُ الَّذِی یَعْلَمُ السِّرَّ فِی السَّمَوَتِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ کَانَ غَفُوراً رَّحِیماً
بگو: (این قرآن را) کسی فرستاد که اسرار را در آسمان ها و زمین می داند، قطعاً او آمرزنده و مهربان است.
نکته ها:
کفّار، هم به محتوای قرآن اشکال می کردند که نوآوری ندارد، بلکه افسانه های قدیمی است، «اساطیر الاوّلین» و هم شخص پیامبر را زیر سؤال می بردند که رونویسی کرده است، «اِکتَتَبها» و هم یارانی خیالی برای پیامبر در نظر می گرفتند، «تُملی علیه».
مراد از نوشتن اساطیر، یا این است که آنها معتقد بودند کسانی برای آن حضرت می نوشتند ویا می گفتند: پیامبر سواد دارد واُمّی بودن او را نفی می کردند.
در این آیه آمده است: «یعلم السرّ»، ولی علم خداوند به ظاهر را نفرموده است. آری کسی که اسرار و حقایق پنهان را می داند، آگاهی او بر حقایق آشکار مسلّم است.
پیام ها:
1- در بیان مطالب مخالفان، امانت را مراعات کنید. (قالوا اساطیر الاوّلین)
2- به یاوه گویان پاسخ دهید. (قل)
3- قرآن، از سرچشمه ی علم بی نهایت است، نه افسانه. (انزله الّذی یعلم)
4- قرآن ساخته دست بشر نیست، بلکه فرستاده ی کسی است که به تمام اسرار عالم علم دارد. (انزله الّذی یعلم السرّ...)
5 - قرآن حاوی دستوراتی اسرارآمیز است. (انزله الّذی یعلم السرّ...)
6- علم خداوند نسبت به حقایق پنهان و آشکار، یکسان است. (یعلم السرّ)
7- در آسمان ها اسراری است که دست بشر به آن نمی رسد. (السرّ فی السموات)
8 - راه توبه حتّی برای کفّاری که قرآن را افسانه و پیامبر را دروغ پرداز می خوانند، باز است. (انّه کان غفورا رحیما)
9- بخشش تنها کافی نیست، لطف و رحمت نیز لازم است. (غفورا رحیما)

سوره فرقان آیه 7

(7) وَقَالُواْ مَالِ هَذَا الرَّسُولِ یَأْکُلُ الطَّعَامَ وَیَمْشِی فِی الْأَسْوَاقِ لَوْلَا أُنزِلَ إِلَیْهِ مَلَکٌ فَیَکُونَ مَعَهُ نَذِیراً
(کفّار) گفتند : این چه پیامبری است که غذا می خورد و در بازارها راه می رود؟ چرا فرشته ای به سوی او نازل نشده است تا همراه او بیم دهنده باشد (و ادّعای او را تأیید کند)؟
نکته ها:
کفّار از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله انتقاد کردند که چرا غذا می خورد و راه می رود، آیه ی بیستم همین سوره پاسخ می دهد که همه ی پیامبران پیشین نیز غذا می خوردند و در بازارها راه می رفتند.
پیام ها:
1- برخی از مردم، کمال را عیب و نقص می بینند. (ما لهذا الرسول) (زندگی عادّی و حضور در میان مردم، برای رهبر کمال است.)
2- دعوت به خدا منافاتی با کامیابی از دنیا ندارد. (یأکل - یمشی)
3- رهبر نباید از جامعه جدا باشد. کسی که اهل رفت و آمد با مردم است، بهتر می تواند آنها را ارشاد کند. (یمشی فی الاسواق)
4- انبیا آن چه احتیاج داشتند، شخصاً می خریدند. (یمشی فی الاسواق)