فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 8

حاج شیخ محسن قرائتی

سوره نور آیه 57

(57) لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ کَفَرُواْ مُعْجِزِینَ فِی الْأَرْضِ وَمَأْوَیَهُمُ النَّارُ وَلَبِئْسَ الْمَصِیرُ
هرگز گمان مبر که کفّار مارا در زمین عاجز و درمانده می کنند. جایگاه آنان آتش است و به راستی که سرانجام بدی است.
نکته ها:
امام صادق علیه السلام با تلاوت این آیه فرمود: زکات فطره مصداق زکات در آیه و واجب است.**بحار، ج 93، ص 104.***
شاید آیه پاسخ سؤالی باشد که بعد از آیه قبل مطرح می شود که با آن همه کفر و نفاق و امکاناتی که مخالفین دارند، چگونه خداوند به مؤمنین وعده حاکمیّت بر زمین را می دهد؟ این آیه می فرماید: (ولا تحسبنّ الّذین کفروا معجزین فی الارض) تردید نکن، زیرا مخالفین نمی توانند در هیچ کجای زمین اراده و راه خداوند را مختل و عاجز نمایند. بر خلاف میل و پندار نادرست دشمنان، روزی حکومت امام زمان علیه السلام محقّق خواهد شد.**تفسیر المیزان.***
پیام ها:
1- نماز و زکات و اطاعت از رهبر الهی، نمونه بارز ایمان و عمل صالحی است که در آیه قبل وعده ی حاکمیّت به آنان داده شد. (وعد اللّه الّذین آمنوا... اقیموا الصلوة و...)
2- در اسلام، مسائل عبادی (اقیموا الصلوة) و مسائل مالی (آتوا الزکوة) و مسائل سیاسی و حکومتی (اطعیوا الرسول) از یکدیگر جدا نیستند.
3- وعده های الهی (که در آیه قبل بود)، سبب تن پروری نشود! (اقیموا... آتوا الزکوة...)
4- شرط رسیدن به رحمت الهی، پیروی از خدا و رسول است. (لعلّکم ترحمون)
5 - کفّار، اگر چه ابرقدرت باشند، امّا در مبارزه با دین خدا شکست خواهند خورد. (لاتحسبنّ الّذین کفروا معجزین...)

سوره نور آیه 58

(58) یَأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لِیَسْتَئْذِنکُمُ الَّذِینَ مَلَکَتْ أَیْمَنُکُمْ وَالَّذِینَ لَمْ یَبْلُغُواْ الْحُلُمَ مِنکُمْ ثَلَثَ مَرَّ تٍ مِّن قَبْلِ صَلَوةِ الْفَجْرِ وَحِینَ تَضَعُونَ ثِیَابَکُم مِّنَ الظَّهِیرَةِ وَمِن بَعْدِ صَلَوةِ الْعِشَآءِ ثَلَثُ عَوْرَتٍ لَّکُمْ لَیْسَ عَلَیْکُمْ وَلَا عَلَیْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّ فُونَ عَلَیْکُم بَعْضُکُمْ عَلَی بَعْضٍ کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمُ الْأَیَتِ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ
ای کسانی که ایمان آورده اید! باید بردگانی که مالکشان هستید و کسانی از شما که به سنّ بلوغ و احتلام نرسیده اند در سه وقت از شما (برای ورود به اتاق) اجازه بگیرند: پیش از نماز صبح و نیمروز، هنگامی که لباس از تن بیرون می کنید، و بعد از نماز عشا. این سه وقت هنگام خلوت شماست، در غیر این سه وقت بر شما و بر آنان گناهی نیست که بدون اذن وارد شوند، زیرا آنان پیوسته با شما در رفت و آمد هستند و بعضی بر بعضی واردمی شوند. خداوند آیات خود را این گونه برای شما بیان می کند و خداوند عالم و حکیم است.
نکته ها:
اگر بار دیگر از اوّل سوره نگاهی به آیات آن بکنیم خواهیم دید که سیاست پیشگیری از فحشا در آیات نهفته است، مثلاً زن و مرد زناکار را در برابر چشم دیگران تنبیه کنید، (آیه 1) ازدواج آنان را محدود کنید، (آیه 3) اگر بدون چهار شاهد نسبت ناروا داده شد، هشتاد تازیانه بزنید، (آیه 4) کسانی که به همسر پیامبر تهمت زدندعذاب عظیم خواهند داشت، (آیه 11) اگر تهمتی را شنیدید برخورد کنید، (آیه 12) هرکس اشاعه فحشا را دوست بدارد، عذاب الیم خواهد داشت، (آیه 19) بدنبال گام های شیطان نروید، (آیه 21) کسانی که به زنان پاکدامن تهمت بزنند عذاب عظیم خواهند داشت، (آیه 23) سخن زشت از افراد خبیث است نه شما، (آیه 26) سرزده به خانه دیگران نروید و اگر گفتند برگردید شما نیز بپذیرید و برگردید، (آیه 27- 28) مردان و زنان چشم خود را از نامحرم پیش کشند و خیره نشوند، (آیه 30-31) زنان زیور خود را نشان ندهند و پایکوبی نکنند و برای ازدواج افراد بی همسر قیام کنید و از فقر نترسید، (آیه 32) و در این آیه می فرماید: در ساعاتی که انسان با همسرش خلوت می کند حتّی فرزندان و بردگان سرزده وارد نشوند. آری تمام این دستورات برای جلوگیری از فحشا و بلوغ زودرس و حفظ حریم و حیا و آبرو است.
پیام ها:
1- مسئول آموزش احکام دین به فرزندان، والدین مؤمن هستند. (یا ایّها الّذین آمنوا لیستأذنکم)
2- محل خواب والدین باید جدا و دور از چشم فرزندان باشد، وگرنه نیاز به اذن نبود. (لیستأذنکم)
3- کودکی و بردگی بهانه ای برای شکست حریم دیگران نیست. (لیستأذنکم)
4- مرد باید در طول شبانه روز، ساعاتی را به همسر خود اختصاص دهد وفرزندان مزاحم نشوند. (لیستأذنکم)
5 - کودکان نیز تکلیف دارند. (لیستأذنکم ... الّذین لم یبلغوا الحُلُم)
6- اسلام دین زندگی است و از جامعیّت کاملی برخوردار است. هم برای مسائل جزئی مانند ورود کودک به اتاق والدین (که در همین آیه آمده است) و هم برای مسایل مهم مانند تشکیل حکومت جهانی (که در آیه 55 آمده است) طرح و برنامه دارد.
7- کودکان باید پاکدامنی را از محیط خانه بیاموزند. (لیستأذنکم)
8 - تربیت و آموختن آداب اسلامی را قبل از بلوغ کودکان شروع کنیم. (الّذین لم یبلغوا الحُلُم)
9- در خانه، باید لباس کار و لباس بیرون را کنار گذاشت. (تضعون ثیابکم)
10- استراحت، بعد از ظهر و در میان ساعات کار، مفید و مناسب است. (تضعون ثیابکم من الظهیرة)
11- تنظیم وقت، در زندگی مسلمانان باید بر اساس اوقات نماز صورت گیرد. (قبل صلوة الفجر - بعد صلوة العشاء)
12- تمام احکام الهی بر اساس حکمت است. (علیم حکیم)

سوره نور آیه 59

(59) وَإِذَا بَلَغَ الْأَطْفَلُ مِنکُمُ الْحُلُمَ فَلْیَسْتَئْذِنُواْ کَمَا اسْتَئْذَنَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمْ ءَایَتِهِ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ
و هر گاه کودکان شما به حد بلوغ رسیدند، پس باید همانند بزرگسالانی که قبلاً بالغ شده اند، (در همه وقت) اجازه (ورود) بگیرند. خداوند این گونه آیات خود را برای شما بیان می کند و خداوند دانا و حکیم است.
نکته ها:
کلمه ی «حُلُم» و «احتلام» به معنای جنب شدن در خواب است که یکی از نشانه های بلوغ می باشد. البتّه نشانه های بلوغ برای دختران و پسران متفاوت است که در رساله های مراجع تقلید آمده است.
پیام ها:
1- احتلام، مرز رسیدن به بلوغ شرعی است. (و اذا بلغ)
2- بزرگان و اطرافیان، برای نوجوانان الگو هستند. (کما استأذن الّذین من قبلهم)
3- با اعمال خود، فرزندان را تربیت کنید. (کما استأذن)
4- در تربیت فرزندان، از الگوهای زنده استفاده کنید. (کما استأذن ...)
5 - دستوراتی که خداوند برای حفظ عفت صادر کرده، آگاهانه وحکیمانه است. (علیم حکیم)