فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 126

(126) وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُواْ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَیْرٌ لِّلصَّبِرِینَ
ترجمه: و اگر عقوبت می کنید، چنان عقوبت کنید که شما را بدان عقوبت کردند و البته اگر صبر و شکیبایی کنید قطعاً صبر برای صابران بهتر است.
نکته ها:
به گفته روایات همین که حضرت حمزه در جنگ اُحد شهید و قطعه قطعه شد پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: اگر ما بر کفار غالب شویم آنها را مُثله (قطعه قطعه) خواهیم کرد. در این هنگام این آیه نازل شد که در صورت انتقام عدالت و صبر را از دست ندهید، حضرت فرمود: صبر می کنم صبر می کنم.
آری برای معرّفی اسلام باید جنگ اُحد را در کنار فتح مکه و عفو رسول اللَّه در کنار هم مقایسه کنیم.
پیام ها:
1- حتی نسبت به دشمنان و شکنجه کنندگان، عدل و انصاف را مراعات بکنید. (بمثل ما عوقبتم)
2- مقابله به مثل، حق طبیعی و الهی است. (فعاقبوا)
3- در صبر لذّتی است که در انتقام نیست. (و لئن صبرتم لهو خیرٌ )
4- آنجا که هیجان و ناباوری در کار است، وعده های خود را با تأکید مطرح کنید. (در «لَهو خیر» تاکیدی است که در «فهو خیر» نیست)
5- جنگ هم قانون و اخلاق دارد. (بمثل ما عوقبتم ، و لئن صبرتم ...)
6- قانون به تنهایی کارساز نیست، اخلاق لازم است. (بمثل ما عوقبتم) قانون است و (لئن صبرتم) اخلاق است.
7- فکر نکیند که صبر شما به سود مخالفان است، بلکه به سود خودتان می باشد. (روزی می رسد که برگ سبز پیروزی به دست شما می افتد، و وجدان مخالفان بیدار شده و دنیا صحنه های برخورد میان شما را می بیند، به عظمت و بزرگی شماو... پی می برد.) (فهو خیر للصّابرین)

سوره نحل آیه 127

(127) وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُکَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَیْهِمْ وَلَا تَکُ فِی ضَیْقٍ مِّمَّا یَمْکُرُونَ
ترجمه: (و ای پیامبر) صبر پیشه کن وصبر تو جز (به یاری وتوفیق) خداوند نیست و بر آنان اندوه مخور، و از آنچه مَکر وتدبیرهای خصمانه ای که می کنند، دلتنگ و در فشار مباش.

سوره نحل آیه 128

(128) إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَواْ وَّالَّذِینَ هُم مُّحْسِنُونَ
ترجمه: زیرا که خداوند با کسانی است که تقوی پیشه کردند و(با) کسانی (است) که آنان نیکوکارند.
نکته ها:
دعوت از طریق حکمت و موعظه و جدال نیکو کار بسیار دشواری است، زیرا گروهی لجاجت کرده و دعوت را نمی پذیرند و گروهی علاوه بر آن توطئه و کارشکنی می کنند و گروهی دست به براندازی می زنند و برای رسیدن به اهداف شوم خود از حربه هایی همچون تهمت، مسخره، تهدید، رقیب تراشی و محاصره اقتصادی، جنگ و هرگونه شکنجه و آزار استفاده می کنند. لذا این دو آیه یک نوع تسلّی و دلداری و رهنمودی است که پیامبر اکرم در دعوت خود به بن بست کشیده نشود.
به گفته تفسیر نمونه در این سوره نعمت های زیادی برای تحریک روحیه شکرگزاری بیان شد که ما تمام چهل نعمت را می بریم:
1- آسمان: (خلق السموات)
2- زمین: (والارض)
3- چهارپایان: (والانعام)
4- پوشش: (لکم فیها دف ءٌ)
5- منافع حیوانات: (و منافع)
6- گوشت: (منها تأکلون)
7- جمال وزیبایی: (فیها جمال)
8- حمل ونقل: (تحمل اثقالکم)
9- هدایت: (علی اللَّه قصد السبیل)
10- آب: (منها شراب)
11- مراتع: (فیه تسیمون)
12- میوه ها: (و من کل الّثمرات)
13- شب وروز: (سخرلکم الیل والنّهار)
14- خورشید وماه: (والشّمس والقمر)
15- ستاره: (والنّجوم)
16- نعمت ها وموجودات رنگارنک زمینی: (ذرأ لکم ما فی الارض مختلفاً الوانه)
17- دریا و جواهرات دریایی: (سخر البحر ... تستخرجوا منه حلیة)
18- حرکت کشتی: (تری الفلک مواخر)
19- کوهها: (والقی فی الارض رواسی)
20- نهرها: (وانهاراً)
21- راه ها: (و سُبلاً)
22- علائم طبیعی: (و علاماتٍ)
23- راهیابی از طریق ستارگان: (و بالنجم هم یهتدون)
24- سرسبزی زمین: (فاحیی به الارض بعد موتها)
25- شیر خالص: (لبناً خالصاً)
26- فرآورده های میوه ها: (تتخذون منه سکراً و رزقاً حسناً)
27- عسل: (فیه شفاء)
28- همسر: (من انفسکم ازواجاً)
29- فرزندان و نوه ها: (من ازواجکم بنین و حفدة)
30- رزق: (رزقکم من الطّیبات)
31- گوش: (جعل لکم السّمع)
32- چشم: (والابصار)
33- عقل و روح: (والافئدة)
34- مسکن ثابت: (من بیوتکم سکناً)
35- مسکن سیّار: (جعل لکم من جلود الانعام بیوتاً)
36- انواع پوشاک: (من اصوافها و اوبارها و اشعارها اثاثاً و متاعاً)
37- نعمت سایه: (جعل لکم مما خلق ظلالاً)
38- پناهگاه مطمئن در کوه ها: (من الجبال اَکناناً)
39- نعمت لباسی که انسان از گرما و سرما حفظ کند: (سرابیل تقیکم ...)
40- نعمت زره و لباس رزم: (تقیکم بأسکم)
ناگفته پیداست که هدف خداوند از نام بردن، منّت گذاشتن یا کسب وجهه یا تأمین غرائز نیست که او منزه است، بلکه برای ایجاد روحیه شکر و تفکّر و تسلیم و تذکّر است. (لعلّکم تشکرون) آیه، 14. (لعلّکم تهتدون) آیه، 15. (لعلّهم یتفکّرون) آیه، 44. (لعلّکم تسلمون) آیه، 81. (لعلّکم تذکّرون) آیه، 90.
پیام ها:
1- صبر (و هر توفیق دیگری) از ناحیه اوست. (و ما صبرک الاّ باللَّه)
2- مبلّغ باید صبور باشد. (ادع الی سبیل ربّک بالحکمة ... واصبر)
3- صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمیند بر اثر صبر نوبت ظفر آید. (واصبروا ...انّ اللَّه مع الذین اتّقوا)
4- ایمان به امدادهای الهی سبب سعه صدر و صبر می شود. (واصبر ... ان اللَّه مع الذین)
5- تقوی و احسان وسیله جلب حمایت های الهی است. (انّ اللَّه مع الذین اتقوا والذین ... محسنون)



بازنویسی: محمود متوسل پایان اردیبهشت 78
تایپ : زهرا قرائتی پایان تیرماه
صفحه بندی: علی محمد متوسلی