فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 112

(112) وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْیَةً کَانَتْ ءَامِنَةً مُّطْمَئِنَّةً یَأْتِیهَا رِزْقُهَا رَغَداً مِّن کُلِّ مَکَانٍ فَکَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا کَانُواْ یَصْنَعُونَ
ترجمه: و خداوند (برای شما) قریه ای را مثال می زند که امن و آرام بود، روزیش از هر سو فراوان می رسید، اما (مردم آن قریه) نعمت های خدا را ناسپاسی کردند، پس خداوند به (سزای) آنچه انجام می دادند، پوشش فراگیر گرسنگی و ترس را بر آنان چشانید.
نکته ها:
تعبیر «لباس» در مورد گرسنگی و ترس، شاید بخاطر آن باشد که این دو همچون لباس، همه ی وجود و زندگی آنها را فراگرفته بود، چنانکه تعبیر «چشاندن» کنایه از نفوذِ آثار گرسنگی و ترس، در عمق وجود آنان است.
پیام ها:
1- تاریخ بشر، دارای ضابطه وقانون و برپایه سنت های الهی است. (ضرب اللَّه مثلاً)
2- از بیان مثال های قرآنی در مورد تاریخ واقوام گذشته، عبرت بگیریم. (ضرب اللَّه مثلاً)
3- امنیت و آرامش در رأس نعمت ها و زمینه ی توسعه در رزق و اقتصاد جامعه می باشد. (امنة مطمئنة یأتیها رزقها)
4- عذاب های دنیوی نسبت به عذاب های اخروی، نوعی چشیدن است نه نوشیدن. (فاذاقها اللَّه)
5- کفران نعمت در همین دنیا، عقاب دارد. (فکفرت ... فاذاقها اللَّه)
6- کفران نعمت باعث زوال آن است. (فکفرت بانعم اللَّه فاذاقها اللَّه لباس الجوع)
7- فقر اقتصادی و ناامنی اجتماعی، از نشانه های بی اعتنایی جامعه به اصول دینی است. (فکفرت ... فاذاقها اللَّه لباس الجوع و الخوف)
8- کفران نعمت هم عذاب جسمی دارد. (فقر و گرسنگی)، هم عذاب روحی و روانی (ترس و نا امنی) (فکفرت ... فاذاقها اللَّه لباس الجوع والخوف)

سوره نحل آیه 113

(113) وَلَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُولٌ مِّنْهُمْ فَکَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظَلِمُونَ
ترجمه: البته پیامبری از میان خودشان به سراغشان آمد، اما او را تکذیب کردند، پس ایشان را در حالی که ستمکار بودند، عذاب فراگرفت.
نکته ها:
این آیه در ادامه آیه ی قبل می فرماید: مردم ناسپاس نه تنها نعمت های مادی را کفران کردند، بلکه بزرگ ترین نعمت های معنوی، یعنی پیامبران الهی را تکذیب نمودند که در نتیجه قهر خداوند آنان را فراگرفت.

پیام ها:
1- پیامبران از میان مردم و مردمی بودند. کفار آنان را می شناختند، امّا لجاجت می کردند. (رسول منهم)
2- عذاب خداوند، پس از اتمام حجّت است. (جاءهم رسول ... فکذبوه فاخذهم العذاب)
3- تکذیب پیامبران، هم ظلم به خود، هم مکتب وهم رهبر است.(فکذبوه... هم ظالمون)

سوره نحل آیه 114

(114) فَکُلُواْ مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلَلًا طَیِّباً وَاشْکُرُواْ نِعْمَتَ اللَّهِ إِن کُنتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ
ترجمه: پس، از آن چیزهای حلال و پاکیزه ای که خداوند روزی شما کرده بخورید، و اگر تنها او را می پرستید نعمت خدا را شکرگزارید.
نکته ها:
اسلام خوردن چیزی را اجازه می دهد که هم طیّب باشد و هم حلال. چیزهایی مثل شراب و گوشت خوک ممنوع است، چون ذاتاً خبیث و ناپاک است. و چیزهایی که با پول غصبی خریداری شود، گرچه خودش طیّب باشد، ممنوع است چون حرام است.
اکنون که کفران نعمت ها و تکذیب انبیا سبب قهر و عذاب خداست، پس بجای کفران وکفر، از نعمت های حلال بهره گرفته وحلال وار بخورید وشکرگزار باشید.
پیام ها:
1- در اسلام ریاضت و رهبانیّت نیست. (فکلوا مما رزقکم اللَّه)
2- مصرف در چارچوب حلال مجاز است، نه هر چه بدست آمد. (فکلوا...حلالاً طیّباً)
3- دستورات دین مطابق فطرت است. خوردنی هایی که مطابق طبع انسان باشد، مجاز است. (فکلوا... طیّباً)
4- دینِ جامع، دستوراتش نیز جامعیّت دارد. هم طهارت ظاهری را شرط مصرف می داند، (طیّبا) هم طهارت باطنی و حقوقی را. (حلالاً)
5- روزی را نعمت وهدیه الهی بدانیم، نه محصولِ زرنگی خود. (رزقکم اللَّه... نعمت اللَّه)
6- خوردن برای خوردن نیست، برای انجام وظایف است. (فکلوا... واشکروا... تعبدون)
7- عبادت وبندگی بدون شکر نعمت ها نمی شود. (واشکروا نعمت اللَّه ان کنتم ایاه تعبدون)