فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 111

(111) یَوْمَ تَأْتِی کُلُّ نَفْسٍ تُجَدِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّی کُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ
ترجمه: روزی بیاید که هر کس تنها به جدال و دفاع از خویشتن بپردازد وبه هرکس آنچه را انجام داده جزای کامل داده می شود و آنان مورد ظلم قرار نمی گیرند.
نکته ها:
صحنه ی قیامت به قدری خطرناک است که گنهکار برای نجات خود، هر لحظه چیزی می گوید؛ گاهی می گوید: (واللَّه ربّنا ما کنّا مشرکین)**انعام، 123. ***به خدا سوگند ما مشرک نبودیم، گاهی می گوید: (هؤلاء اضلّونا)**اعراف، 38. ***اینها ما را گمراه کردند، و گاهی می گوید: (لولا انتم لکنّا مؤمنین)**سبا، 31. ***اگر شما نبودید ما مؤمن بودیم.
پیام ها:
1- قیامت، فراگیر است و همه ی انسانها در آن روز حاضر می شوند. (کلّ نفسٍ)
2- انسان در قیامت همه چیز و همه کس را فراموش می کند و فقط در فکر نجات خود است. (تجادل عن نفسها)
3- اعمال ما در دنیا محو نمی شود، بلکه عمل وآثارش باقی می ماند. (توفّی... ما عملت)
4- کیفر قیامت، نتیجه عمل خود انسان است نه ظلم یا انتقام. (ما عملت وهم لایظلمون)

سوره نحل آیه 112

(112) وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْیَةً کَانَتْ ءَامِنَةً مُّطْمَئِنَّةً یَأْتِیهَا رِزْقُهَا رَغَداً مِّن کُلِّ مَکَانٍ فَکَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا کَانُواْ یَصْنَعُونَ
ترجمه: و خداوند (برای شما) قریه ای را مثال می زند که امن و آرام بود، روزیش از هر سو فراوان می رسید، اما (مردم آن قریه) نعمت های خدا را ناسپاسی کردند، پس خداوند به (سزای) آنچه انجام می دادند، پوشش فراگیر گرسنگی و ترس را بر آنان چشانید.
نکته ها:
تعبیر «لباس» در مورد گرسنگی و ترس، شاید بخاطر آن باشد که این دو همچون لباس، همه ی وجود و زندگی آنها را فراگرفته بود، چنانکه تعبیر «چشاندن» کنایه از نفوذِ آثار گرسنگی و ترس، در عمق وجود آنان است.
پیام ها:
1- تاریخ بشر، دارای ضابطه وقانون و برپایه سنت های الهی است. (ضرب اللَّه مثلاً)
2- از بیان مثال های قرآنی در مورد تاریخ واقوام گذشته، عبرت بگیریم. (ضرب اللَّه مثلاً)
3- امنیت و آرامش در رأس نعمت ها و زمینه ی توسعه در رزق و اقتصاد جامعه می باشد. (امنة مطمئنة یأتیها رزقها)
4- عذاب های دنیوی نسبت به عذاب های اخروی، نوعی چشیدن است نه نوشیدن. (فاذاقها اللَّه)
5- کفران نعمت در همین دنیا، عقاب دارد. (فکفرت ... فاذاقها اللَّه)
6- کفران نعمت باعث زوال آن است. (فکفرت بانعم اللَّه فاذاقها اللَّه لباس الجوع)
7- فقر اقتصادی و ناامنی اجتماعی، از نشانه های بی اعتنایی جامعه به اصول دینی است. (فکفرت ... فاذاقها اللَّه لباس الجوع و الخوف)
8- کفران نعمت هم عذاب جسمی دارد. (فقر و گرسنگی)، هم عذاب روحی و روانی (ترس و نا امنی) (فکفرت ... فاذاقها اللَّه لباس الجوع والخوف)

سوره نحل آیه 113

(113) وَلَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُولٌ مِّنْهُمْ فَکَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظَلِمُونَ
ترجمه: البته پیامبری از میان خودشان به سراغشان آمد، اما او را تکذیب کردند، پس ایشان را در حالی که ستمکار بودند، عذاب فراگرفت.
نکته ها:
این آیه در ادامه آیه ی قبل می فرماید: مردم ناسپاس نه تنها نعمت های مادی را کفران کردند، بلکه بزرگ ترین نعمت های معنوی، یعنی پیامبران الهی را تکذیب نمودند که در نتیجه قهر خداوند آنان را فراگرفت.

پیام ها:
1- پیامبران از میان مردم و مردمی بودند. کفار آنان را می شناختند، امّا لجاجت می کردند. (رسول منهم)
2- عذاب خداوند، پس از اتمام حجّت است. (جاءهم رسول ... فکذبوه فاخذهم العذاب)
3- تکذیب پیامبران، هم ظلم به خود، هم مکتب وهم رهبر است.(فکذبوه... هم ظالمون)