فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 102

(102) قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّکَ بِالْحَقِّ لِیُثَبِّتَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ هُدیً وَبُشْرَی لِلْمُسْلِمِینَ
ترجمه: بگو آن (قرآن) را روح القدس (جبرئیل) از جانب پروردگارت به حق نازل کرده است، تا کسانی را که ایمان آورده اند ثابت قدم و استوار گرداند و برای مسلمانان (مایه ی) هدایت و بشارت باشد.
نکته ها:
مراد از «روح القدس» همان روح الامین و جبرئیل است که بخاطر پاکی از خطا و انحراف، روح القدس نامیده شده است.
پیام ها:
1- تهمت ها را باید پاسخ داد. (قل نزّله روح القدس) (پاسخ تهمت افترا در آیه قبل است)
2- آیات الهی به تدریج نازل شده است. (نزّله به معنای نزول تدریجی است)**درباره نزول قرآن هم جمله «انزلنا» بکار رفته است، نظیر آیه (انّا انزلناه فی لیلة القدر) و هم جمله «نزّله» و این بخاطر آن است که قرآن دو نزول دارد؛ یک بار دفعةً بر قلب پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در شب قدر نازل شده است و یکبار به تدریج در مدت بیست و سه سال.***
3- تمام محتوای قرآن و تغییر هر قانونی در شرائط خاص خود حق است.(بالحق)
4- نزول وحی از شئون ربوبیت و لازمه تربیت الهی است. (نزّله ... من ربّک)
5- نزول وحی در پایداری مسلمانان مؤثر است. (نزّله، لیثبّت)
6- توفیق پایداری و ابزار آن را از خدا بخواهیم. (نزّله ... لیثبّت)
7- آنچه به ایمان ارزش می دهد پایداری بر آن است. (لیثبّت)
8- شرط دریافت هدایت ها وبشارت ها، سلامت روحیه وتسلیم بودن است. (للمسلمین)

سوره نحل آیه 103

(103) وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ یَقُولُونَ إِنَّمَا یُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِّسَانُ الَّذِی یُلْحِدُونَ إِلَیْهِ أَعْجَمِیٌّ وَهَذَا لِسَانٌ عَرَبِیٌّ مُّبِینٌ
ترجمه: و البته ما می دانیم که مخالفان تو می گویند: جز این نیست که بشری آن (قرآن) را به او می آموزد. (اینگونه نیست، زیرا) زبان کسی را که (این قرآن را) به او نسبت می دهند غیر عربی ونارساست، در حالی که این (قرآن) زبان عربی روشن است.
نکته ها:
گویا در مکّه شخص غیر عربی زندگی می کرده وکفار به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تهمت می زدند که معارف قرآن را از او می آموزد و به خدا نسبت می دهد، در حالی که:
- چگونه دو نفر که زبان یکدیگر را نمی دانند بهم آموزش می دهند؟
- چگونه در آن زمان هیچ کس ادّعا نکرد که من معلم پیامبر هستم؟
- چگونه سخنانی که در مدت 23 سال و در شرایط گوناگون نازل شده بایکدیگر هیچ اختلافی ندارند؟
- چگونه خود معلم ادّعای پیامبری نکرد؟
- چگونه فریاد و مبارزه طلبی قرآن که اگر حتی یک سوره مثل آن بیاورید از حرفم برمی گردم را، کسی تاکنون پاسخ نداده است؟
- چگونه می توان در زمان جاهلیت سخنانی گفت که امروز دانشمندان به گوشه ای از اسرار آن هم نرسیده اند؟
- چگونه کتابی را که آن همه عرب های مخالف یک سوره اش را نیاوردند، یک غیر عرب همه آن را آورد و آموزش داد؟

سوره نحل آیه 104

(104) إِنَّ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بَِایَتِ اللَّهِ لَا یَهْدِیهِمُ اللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ
ترجمه: همانا کسانی که به آیات خداوند ایمان نمی آورند، خداوند آنان را هدایت نمی کند و برایشان عذابی دردناک است.
نکته ها:
شاید این آیه در تداوم پاسخ آیه قبل باشد که اگر مراد از آموزش دادن به پیامبر اسلام آموزشِ زبان است، آن شخص معلّم که عرب نیست، چگونه به پیامبر عرب آموزش می دهد؟ ولی اگر مراد محتوی قرآن است، پس بدانید که خداوند گروه بی دین را هدایت نمی کند، یعنی آن معلّمی که ایمان به آیات الهی ندارد، راهی به آن همه معارف بلند و حقه ی پروردگار ندارد چه برسد به اینکه به دیگری آموزش دهد.**تفسیر المیزان.***
و ممکن است این آیه اعلام خطر به کسانی باشد که برای پیامبر معلمّی می تراشند که خداوند این افراد را هدایت نخواهد کرد.