فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 101

(101) وَإِذَا بَدَّلْنَآ ءَایَةً مَّکَانَ ءَایَةٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا یُنَزِّلُ قَالُواْ إِنَّمَآ أَنتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ
ترجمه: وهرگاه آیه ای را جایگزین آیه ای کنیم، در حالی که خداوند به آنچه نازل می کند داناتر است، (و می داند در چه شرایطی چه دستوری دهد) مخالفان گویند: همانا تو دروغ بافی، (چنین نیست) بلکه بیشترشان نمی دانند (که تغییر قانون بخاطر هوس، پشیمانی و ضعف و سردرگمی نیست، بلکه بر اساس مصلحت است).
نکته ها:
گاهی پزشک بخاطر تغییر حال بیمار، نسخه را تغییر می دهد و این نوع تغییر در آیات و احکام نیز هست که به آن نسخ می گویند. مخالفان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله همین که می دیدند دستوری عوض شد می گفتند: تو یارانت را مسخره کرده ای و هرروز قانون و دستوری را به دروغ می بافی و قانون قبل را لغو می کنی.
پیام ها:
1- دین دو نوع قانون دارد؛ ثابت ومتغیر و تغییر آن بدست خداست. (بدلّنا)
2- همه قوانین الهی در زمان و شراط خودش ارزش دارد. (آیةً مکان آیة)
3- مردم اسرارِ قوانین الهی را نمی دانند. (واللَّه اعلم ... اکثرهم لایعلمون)
4- تغییر قانون الهی، نشانه شک و پشیمانی و رشد علمی و تجربی یا ضعف در قانون گزاری نیست، بلکه نشانه تدبیر وحکمت وتوجه به شرایط است. (واللَّه اعلم)
5- دشمن از هر فرصتی سوءاستفاده کرده و هر چیزی را دستاویز قرار می دهد. (بدّلنا آیة مکان آیة قالوا...)
6- ریشه ی بعضی انتقادات و تهمت ها جهل است. (بل اکثرهم لایعلمون)

سوره نحل آیه 102

(102) قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّکَ بِالْحَقِّ لِیُثَبِّتَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ هُدیً وَبُشْرَی لِلْمُسْلِمِینَ
ترجمه: بگو آن (قرآن) را روح القدس (جبرئیل) از جانب پروردگارت به حق نازل کرده است، تا کسانی را که ایمان آورده اند ثابت قدم و استوار گرداند و برای مسلمانان (مایه ی) هدایت و بشارت باشد.
نکته ها:
مراد از «روح القدس» همان روح الامین و جبرئیل است که بخاطر پاکی از خطا و انحراف، روح القدس نامیده شده است.
پیام ها:
1- تهمت ها را باید پاسخ داد. (قل نزّله روح القدس) (پاسخ تهمت افترا در آیه قبل است)
2- آیات الهی به تدریج نازل شده است. (نزّله به معنای نزول تدریجی است)**درباره نزول قرآن هم جمله «انزلنا» بکار رفته است، نظیر آیه (انّا انزلناه فی لیلة القدر) و هم جمله «نزّله» و این بخاطر آن است که قرآن دو نزول دارد؛ یک بار دفعةً بر قلب پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در شب قدر نازل شده است و یکبار به تدریج در مدت بیست و سه سال.***
3- تمام محتوای قرآن و تغییر هر قانونی در شرائط خاص خود حق است.(بالحق)
4- نزول وحی از شئون ربوبیت و لازمه تربیت الهی است. (نزّله ... من ربّک)
5- نزول وحی در پایداری مسلمانان مؤثر است. (نزّله، لیثبّت)
6- توفیق پایداری و ابزار آن را از خدا بخواهیم. (نزّله ... لیثبّت)
7- آنچه به ایمان ارزش می دهد پایداری بر آن است. (لیثبّت)
8- شرط دریافت هدایت ها وبشارت ها، سلامت روحیه وتسلیم بودن است. (للمسلمین)

سوره نحل آیه 103

(103) وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ یَقُولُونَ إِنَّمَا یُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِّسَانُ الَّذِی یُلْحِدُونَ إِلَیْهِ أَعْجَمِیٌّ وَهَذَا لِسَانٌ عَرَبِیٌّ مُّبِینٌ
ترجمه: و البته ما می دانیم که مخالفان تو می گویند: جز این نیست که بشری آن (قرآن) را به او می آموزد. (اینگونه نیست، زیرا) زبان کسی را که (این قرآن را) به او نسبت می دهند غیر عربی ونارساست، در حالی که این (قرآن) زبان عربی روشن است.
نکته ها:
گویا در مکّه شخص غیر عربی زندگی می کرده وکفار به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تهمت می زدند که معارف قرآن را از او می آموزد و به خدا نسبت می دهد، در حالی که:
- چگونه دو نفر که زبان یکدیگر را نمی دانند بهم آموزش می دهند؟
- چگونه در آن زمان هیچ کس ادّعا نکرد که من معلم پیامبر هستم؟
- چگونه سخنانی که در مدت 23 سال و در شرایط گوناگون نازل شده بایکدیگر هیچ اختلافی ندارند؟
- چگونه خود معلم ادّعای پیامبری نکرد؟
- چگونه فریاد و مبارزه طلبی قرآن که اگر حتی یک سوره مثل آن بیاورید از حرفم برمی گردم را، کسی تاکنون پاسخ نداده است؟
- چگونه می توان در زمان جاهلیت سخنانی گفت که امروز دانشمندان به گوشه ای از اسرار آن هم نرسیده اند؟
- چگونه کتابی را که آن همه عرب های مخالف یک سوره اش را نیاوردند، یک غیر عرب همه آن را آورد و آموزش داد؟