فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 87

(87) وَأَلْقَوْاْ إِلَی اللَّهِ یَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا کَانُواْ یَفْتَرُونَ
ترجمه: در چنین روزی به پیشگاه خدا سرِ تسلیم افکنند و آنچه را به دروغ می بافتند، از آنان محو شود.
پیام ها:
1- اگر امروز تسلیم نشویم، فردا در قیامت تسلیم خواهیم شد، ولی چه سود؟ (والقوا الی اللَّه یومئذ السّلم)
2- تمام خیال بافی ها در قیامت، محو می شود. (آرزوی شفاعت و تقّرب و امید عزت و نصرت از غیر خدا، خیالی بیش نیست.) (ضلّ عنهم ما کانوا یفترون)

سوره نحل آیه 88

(88) الَّذِینَ کَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِیلِ اللَّهِ زِدْنَهُمْ عَذَاباً فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا کَانُواْ یُفْسِدُونَ
ترجمه: کسانی که کافر شدند و (مردم را) از راه خدا بازداشتند، به سزای فساد مداومشان عذابی بر عذابشان افزودیم.
نکته ها:
عکس العمل مردم در برابر راه خدا متفاوت، گاهی مثبت و گاهی منفی است و هرکدام دارای درجات و مراحلی می باشد؛
الف: برخوردهای مثبت:
- گروهی در انتظار فهم راه خدا وپیمودن آن هستند. (عسی ربی ان یهدینی سواءالسبیل)**قصص، 22.***
- گروهی به خاطر خدا هجرت می کنند. (و من یهاجر فی سبیل اللَّه)**نساء، 100.***
- گروهی به خاطر در راه خدا بودن محاصره می شوند. (احصروا فی سبیل اللَّه)**بقره، 273.***
- گروهی در راه خدا آزار را تحمل می کنند. (اوذوا فی سبیلی)**آل عمران، 195.***
- گروهی منادی دعوت دیگران به راه خدا می شوند. (ادع الی سبیل ربّک)**نحل، 125. 2. آل عمران، 146. 3. نساء، 76.***
- گروهی در راه خدا هرگز سست نمی شوند. (فما وهنوا لما اصابهم فی سبیل اللَّه)*****
- گروهی در راه خدا می جنگند. (یقاتلون فی سبیل اللَّه)*****
- گروهی کشته می شوند. (قتلوا فی سبیل اللَّه)**آل عمران، 169. 5. اعراف، 30. 6و7. اعراف، 45.***
ب: برخوردهای منفی:
- گروهی خیال می کنند در راه خدا هستند. (یحسبون انهم مهتدون)*****
- گروهی راه خدا را کج می خواهند. (یبغونها عوجا)*****
- گروهی راه خدا را بر دیگران می بندند. (صدّوا عن سبیل اللَّه)*****
- گروهی برای بستن راه خدا پولها خرج می کنند. (ینفقون اموالهم لیصدوا عن سبیل اللَّه)**انفال، 36.***
پیام ها:
1- کفر مقدمه ی فساد است. (کفروا و صدوا ... یفسدون) همانگونه که ایمان مقدمه عمل صالح است. (آمنوا و عملوا الصالحات) (که در آیات متعدد آمده است)
2- حساب رهبران کفر که با قلم و بیان و امکانات، راه خدا را می بندند، از حساب افراد عادی جداست. (زدناهم عذاباً فوق العذاب)
3- مفسد فی الارض تنها کسانی که امنیت جامعه را بهم می زنند نیستند، بلکه هر فرد یا گروهی که به هر شکلی، مانع رشد معنوی جامعه شود، مفسد است. (الذین کفروا و صدّوا ... بما کانوا یفسدون)

سوره نحل آیه 89

(89) وَیَوْمَ نَبْعَثُ فِی کُلِّ أُمَّةٍ شَهِیداً عَلَیْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِکَ شَهِیداً عَلَی هَؤُلَآءِ وَنَزَّلْنَا عَلَیْکَ الْکِتَبَ تِبْیَناً لِّکُلِّ شَیْ ءٍ وَ هُدیً وَرَحْمَةً وَبُشْرَی لِلْمُسْلِمِینَ
ترجمه: و(یاد کن) روزی را که در هر امّتی، شاهدی بر آنان از خودشان برانگیزیم و تو را بر آنان گواه آوریم و بر تو این کتاب را نازل کردیم که روشنگر هر چیز است و مایه ی هدایت و رحمت و بشارت برای مسلمانان است.
نکته ها:
در پنج آیه قبل نیز به مسأله گواه بر امّت ها اشاره شد و این جزء عقاید قطعی ماست که در قیامت، هر امّتی شاهد و گواهی دارند و پیامبر اسلام شاهد بر این امّت و گواهان سایر امت هاست. نکته مهم آن است که گواهی اولیای خدا باید از روی حسّ و دیدن و علم باشد و آنها از هرگونه خطا و کذب معصوم باشند تا گواهی آنها در آن روز حسّاس بر همه ی مردم، یک نوع اتمام حجت باشد. و ناگفته پیداست کسی که بر اعمال حاضر و غایب و ظاهر و باطن مردم، آگاه باشد و سخن او در قیامت مورد پذیرش امّت و خداوند باشد، جز انبیا و امامان معصوم، که با امدادهای غیبی، بر رفتار و کردار و گفتار و نیّات مردم، آگاهند، کس دیگری نخواهد بود.
در تفسیر صافی از امام صادق علیه السلام نقل شده که آن حضرت فرمود: بخدا قسم ما هر چه را در آسمان ها و زمین و آنچه را میان آنهاست و هر چه در بهشت و دوزخ است، می دانیم. سپس امام این آیه را سه بار پی درپی تلاوت فرمودند.**و3. تفسیر کنزالدقائق.***
امام باقر علیه السلام فرمود: هر چه را که امت به آن نیاز داشته، در قرآن آمده است و هر سخنی که از من شنیدید اگر سند قرآنی اش را بخواهید، خواهم گفت.*****
حضرت علی علیه السلام فرمود: خبر شما و تاریخ گذشتگان و آیندگان و آسمان و زمین در قرآن آمده است.*****
امام رضا علیه السلام در جلسه ای به رؤسای ادیان فرمود: از معجزات پیامبر اسلام آن است که یتیمی فقیر و چوپانی درس نخوانده، کتابی داشته باشد که «تبیان کلّ شی» باشد و اخبار گذشته و آینده تا قیامت در آن ثبت شده باشد.
امام صادق علیه السلام فرمود: هر مسأله ای که مورد اختلاف دو نفر باشد در کتاب خدا، اصلی که آنرا حلّ کند وجود دارد، گرچه عقل مردم به آن نرسد.**تفسیر نورالثقلین.***
قرآن بیان هر چیز است، اما هر کس نمی فهمد چنانکه حضرت علی علیه السلام می فرماید: در قرآن، برای عوام عبارتِ ظاهری، برای خواص اشاراتِ رمزی، برای اولیای خدا، لطائف الهی و برای انبیا، حقایق است.**تفسیر فرقان.***
تبیان همه چیز بودن، یا مستقیم است یا بواسطه ی آیاتی که در آن اصولی مطرح شده و آن اصول برای ما کارساز است. نظیر آیه؛ (ما آتاکم الرسول فخذوه و ما نهاکم عنه فانتهوا)**حشر، 7.*** آنچه را پیامبر برای شما آورده بگیرید و از آنچه شما را نهی کرده دور شوید و نظیر آیه؛ (لتبین للناس ما نزّل الیهم)**نحل، 44.***
پیام ها:
1- نظارت دائمی اولیای خدا بر اعمال ما، یکی از مسلّمات قرآنی است. (شهیداً علیهم)
2- گواهان در قیامت، سلسله مراتب دارند. برای هر امّتی، امامِ آن شاهد است و پیامبر اسلام، شاهد بر همه ی گواهان است. (جئنا بک علی هؤلاء شهیداً)
3- هم پیامبر اسلام بر همه پیامبران شاهد است و هم کتابش، تبیان کلّ شی ء است. (نزلنا علیک الکتاب تبیانا لکل شی ء)
4- قرآن کتابی جامع برای بیان همه نیازهای جامعه است. (تبیاناً لکلّ شی ء)