فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 85

(85) وَإِذَا رَءَا الَّذِینَ ظَلَمُواْ الْعَذَابَ فَلَا یُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلَا هُمَ یُنظَرُونَ
ترجمه: وچون کسانی که ستم کردند عذاب را ببینند، پس نه از آنان عذاب کم شود و نه مهلتشان داده شود.
نکته ها:
در آیه قبل خواندیم که در قیامت، نه اجازه ی توجیه دهند و نه امکان رضایت طلبی. و در این آیه می فرماید: قهر خداوند در آن روز، نه تخفیفی دارد و نه تأخیری.
پیام ها:
1- سرچشمه عذاب خداوند، ظلم خود بشر است. (رأ الذین ظلموا العذاب)
2- آگاهی از کیفر وچگونگی آن، عامل بازدارنده از گناه است. (اذا رأ الذین ظلموا...)
3- در قیامت، کیفر ستمگران، تخفیف وتأخیر ندارد. (الذین ظلموا...فلا یخفّف عنهم و...)

سوره نحل آیه 86

(86) وَإِذَا رَءَا الَّذِینَ أَشْرَکُواْ شُرَکآءَهُمْ قَالُواْ رَبَّنَا هَؤلَا ءِ شُرَکَآؤنَا الَّذِینَ کُنَّا نَدْعُواْ مِن دُونِکَ فَأَلْقَوْاْ إِلَیْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّکُمْ لَکَذِبُونَ
ترجمه: وچون کسانی که شرک ورزیدند، شرکای (پنداری) خود را (در قیامت) ببینند، گویند پروردگارا اینان شریکان (خیالی) ما بودند که ما به جای تو می خواندیم (ولی شرکا به سخن آمده) حرف آنان را به خودشان برگردانده (وپاسخشان دهند) که شما بدون شک دروغگویید.
نکته ها:
بر طبق روایات، در قیامت، مواقف مختلفی است؛ در بعضی مواقف مُهر بر لب خورده و دست و پا گواهی می دهند. در موقفی دیگر، نالها و استمدادها بلند است. در موقفی دیگر، انسان بدنبال آن است که گناه خود را به گردن دیگران بیندازد. مثلاً به شیطان می گوید: تو مرا به کفر و شرک وادار کردی ، و شیطان در پاسخ می گوید: من از روز اوّل با شرک شما مخالف بودم**(انی کفرت بما اشرکتمون من قبل) ابراهیم، 20.***. گاهی مقصر را بت ها می داند، ولی آنها نیز تبرّی می جویند**(و یوم القیامة یکفرون بشرککم) فاطر، 14.***. حتی خداوند به حضرت عیسی خطاب می کند: آیا تو به مردم گفتی که تو و مادرت را معبود قرار دهند؟ و عیسی در پاسخ می گوید: تو از هر شریکی منزهی،... این مردم به سراغ جنّ رفتند و هرگز من کسی را به سوی غیر تو دعوت نکرده ام**(قال سبحانک ما یکون لی ان اقول ما لیس لی بحق) مائده، 116.***. ودر آیه مورد بحث نیز، موجوداتی که شرکای خدا قرار گرفته شده اند، از مشرکان تبّری می جویند و آنها را تکذیب می کنند.
پیام ها:
1- خداوند شریک ندارد، مشرکان برای او شریک می پندارند. (شرکائهم) و نفرمود: «شرکاء اللَّه»
2- وحشت قیامت باعث می شود که انسان برای رهایی خود، بار را به دوش دیگران بیندازد. (هؤلاء شرکاؤنا)
3- معبودهای ساختگی نیز در قیامت، محشور می شوند. (هؤلاء شرکاؤنا الذین کنّا ندعوا)
4- در قیامت، برای دفاع از خود، بت ها نیز به سخن در آیند. (فالقوا الیهم القول...)
5- بت ها لیاقت خود را برای پرستش تکذیب می کنند وبه بت پرستان می گویند: شما در واقع خیالات خود را پرستش می کردید. (فالقوا الیهم القول انکم لکاذبون)

سوره نحل آیه 87

(87) وَأَلْقَوْاْ إِلَی اللَّهِ یَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا کَانُواْ یَفْتَرُونَ
ترجمه: در چنین روزی به پیشگاه خدا سرِ تسلیم افکنند و آنچه را به دروغ می بافتند، از آنان محو شود.
پیام ها:
1- اگر امروز تسلیم نشویم، فردا در قیامت تسلیم خواهیم شد، ولی چه سود؟ (والقوا الی اللَّه یومئذ السّلم)
2- تمام خیال بافی ها در قیامت، محو می شود. (آرزوی شفاعت و تقّرب و امید عزت و نصرت از غیر خدا، خیالی بیش نیست.) (ضلّ عنهم ما کانوا یفترون)