فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 74

(74) فَلَا تَضْرِبُواْ لِلَّهِ الْأَمْثَالَ إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُون
ترجمه: پس بت ها را امثال ومانند خدا نشمارید. همانا خداوند می داند و شما نمی داند.
نکته ها:
مشرکان خداوند را همچون سلطان وشاه، و بت ها را وزیران او می پنداشتند. این آیه از اینگونه تشبیهات نهی می کند.
قاآنی شاعر می گوید:
ای همه هستی زتو پیدا شده - خاک ضعیف از تو توانا شده
زیر نشینت همه ی کائنات - ما به تو قائم، چه تو قائم به ذات
هستیِ تو هستیِ پیوند، نه - تو به کس و کس به تو مانند، نه
پیام ها:
1- معبود باید هم رازق باشد و هم قادر، ولی شرکائی که شما برای خدا گرفته اید هیچکدام را ندارند. (یعبدون ...مالایملک)
2- بت ها ومعبودها، نه الآن رازقند ونه می توانند در آینده رازق باشند. (لایستطیعون)
3- معبودهای خیالی شما، نه قدرت ریزش باران از آسمان دارند و نه قدرت رویاندن گیاه در زمین. (رزقا من السموات والارض)
4- معبودهای ساختگی، نه تنها قادر بر کارهای بزرگ نیستند، حتی قادر به کوچک ترین کارها هم نیستند. (رزقاً ...شیئاً)
5- سرچشمه تشبیهات در مورد خدا، جهل است. (فلا تضربوالِلّه الامثال... انتم لاتعلمون)

سوره نحل آیه 75

(75) ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْداً مَّمْلُوکاً لَّا یَقْدِرُ عَلَی شَیْ ءٍ وَمَن رَّزَقْنَهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ یُنفِقُ مِنْهُ سِرّاً وَجَهْراً هَلْ یَسْتَوُنَ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ
ترجمه: خداوند، برده مملوکی را مثل می زند که بر هیچ چیز توانایی ندارد وکسی که (آزاد است و) ما به او رزق نیکو از جانب خود داده ایم، پس او مخفیانه و آشکارا از آن رزق انفاق می کند. آیا (این دو نفر) برابرند؟ (اگر نزد شما دو انسان توانا و ناتوان برابر نیستند، پس چگونه سنگ و چوب را با خداوند برابر می دانید) ستایش مخصوص خداست، امّا بیشترشان نمی دانند.

سوره نحل آیه 76

(76) وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَّجُلَیْنِ أَحَدُهُمَآ أَبْکَمُ لَا یَقْدِرُ عَلَی شَیْ ءٍ وَهُوَ کَلٌّ عَلَی مَوْلَهُ أَیْنََما یُوَجِّههُّ لَا یَأْتِ بِخَیْرٍ هَلْ یَسْتَوِی هُوَ وَمَن یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلَی صِرَطٍ مُّسْتَقِیمٍ
ترجمه: وخداوند دو مرد را مثال می زند که یکی از آن دو گُنگ است که بر هیچ چیز توانایی ندارد و سربار مولای خویش است، بگونه ای که هر کجا او را می فرستد، هیچ سودی با خود نمی آورد، آیا او با کسی که به عدالت فرمان می دهد و خود بر راه مستقیم می رود برابر است؟.
پیام ها:
1- شما که دو انسان (مولی و عبد) را یکسان نمی دانید، چگونه خالق و مخلوق را مساوی می دانید. (هل یستوی)
2- با سؤال ومثال، وجدان را بیدار ومردم را به فکر وادارید. (ضرب اللَّه مثلاً... هل یستون)
3- ریشه ی شرک مردم، جهل است. (بل اکثرهم لایعلمون)
4- آزادی یک نعمت الهی است (لایقدر علی شی ء - ینفق منه سرّاً و جهراً)
5- رزق حسن زمانی زیباست که همراه با انفاق باشد. (رزقا حسنا فهو ینفق منه) و زبان گویا زمانی ارزش دارد که همراه با امر به عدالت باشد. (من یأمر بالعدل)
6- انفاق سرّی از انفاق عَلَنی، بهتر است. (کلمه ی «سرّ» قبل از «جهر» آمده است)
7- زبان، کلید روزی است. (ابکم لایقدر علی شی ء، کلُّ علی مولاه ... لایأت بخیر)
8- امر به معروف زمانی اثر دارد که آمر نیز در راه درست باشد. (یأمر بالعدل و هو علی صراط مستقیم)
9- افراد مالک نیز از خود چیزی ندارند ودر سایه رزق الهی به نوایی رسیده اند. (در آیه به جای اینکه در برابر «مملوک» کلمه ی «مالک» قرار گیرد، «رزقناه» آمده است)