فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 72

(72) وَاللَّهُ جَعَلَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَجاً وَجَعَلَ لَکُم مِّنْ أَزْوَجِکُم بَنِینَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَکُم مِّنَ الطَّیِّبَتِ أَفَبِالْبَطِلِ یُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ یَکْفُرُونَ
ترجمه: و خداوند از جنس خودتان همسرانی برایتان قرار داد و از همسرانتان برای شما فرزندان و نوادگانی قرار داد و از پاکیزه ها شما را روزی داد، پس آیا (باز هم) به باطل ایمان می آورند و به نعمت الهی کفر می ورزند؟.
نکته ها:
در تفسیر طبری می خوانیم که کلمه ی «حفدة» به داماد، فرزند، نواده و حتی اعوان و خدمه و فرزندی که همسر از شوهر دیگر داشته، گفته می شود، در تفسیر المیزان آمده که «حفدة» جمع «حافد» به معنای سرعت در عمل است و چون نزدیکان، سریع تر به کمک والدین می شتابند، به آنها حفده گفته می شود.
سؤال : چرا در این آیه نام پسران آمده، ولی نام دختران نیامده است؟
پاسخ: ممکن است مراد از «بنون» پسران و دختران هر دو باشند، و ممکن است دختران مصداق طیبات باشند که در آیه آمده است، چنانکه در آیه ی 26 سوره ی نور می فرماید: (الطیبات للطیبین) و ممکن است با وجود کلمه ی «حفدة» که به معنای نوه ی دختری است، نیازی به نام دختر نباشد.
پیام ها:
1- همسر و فرزند، از نعمت های الهی است. (همسر وسیله آرامش و فرزند مایه امید است) (واللَّه جعل لکم... ازواجاً ...بنین)
2- از الطاف و حکمت های الهی، سنخیت میان زن و شوهر است. (جعل لکم من انفسکم)
3- ازدواج، یک برنامه ی مدبرانه الهی است. (واللَّه جعل ...ازواجاً)
4- خداوند، هم نیازهای روحی و روانی را تأمین می کند. (من انفسکم ازواجاً... بنین و حفدة) و هم نیازهای مادی را. (رزقکم من الطیبات)
5- از الطاف حکیمانه الهی، دل پسند بودن رزق اوست. (رزقکم من الطیبات)
6- ترک ازدواج و جلوگیری از فرزند و تحریم حلال های الهی، باطل گرایی و کفران نعمت است. (افبالباطل یؤمنون و بنعمة اللَّه هم یکفرون)
7- با وجود همسر و رزق حلال، زنا و حرام خواری، کفران نعمت الهی است. (بنعمة اللَّه هم یکفرون)
8- انسان میل به ماندگار شدن خود، یا یادگارهای خود دارد. (جعل لکم من ازواجکم بنین و حفدة)
9- ابتدا با بیان نعمت ها و الطاف، مخاطب خود را آماده کنید، سپس از او انتقاد کنید. (جعل لکم من انفسکم... ازواجکم... و رزقکم ... أفبالباطل یؤمنون)

سوره نحل آیه 73

(73) وَیَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا یَمْلِکُ لَهُمْ رِزْقاً مِّنَ السَّمَوَتِ وَ الْأَرْضِ شَیْئاً وَلَا یَسْتَطِیعُونَ
ترجمه: وبه جای خداوند بت هائی را می پرستند که برای آنان مالک هیچگونه رزقی از آسمان ها و زمین نیستند و نمی توانند (روزی دهند.)

سوره نحل آیه 74

(74) فَلَا تَضْرِبُواْ لِلَّهِ الْأَمْثَالَ إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُون
ترجمه: پس بت ها را امثال ومانند خدا نشمارید. همانا خداوند می داند و شما نمی داند.
نکته ها:
مشرکان خداوند را همچون سلطان وشاه، و بت ها را وزیران او می پنداشتند. این آیه از اینگونه تشبیهات نهی می کند.
قاآنی شاعر می گوید:
ای همه هستی زتو پیدا شده - خاک ضعیف از تو توانا شده
زیر نشینت همه ی کائنات - ما به تو قائم، چه تو قائم به ذات
هستیِ تو هستیِ پیوند، نه - تو به کس و کس به تو مانند، نه
پیام ها:
1- معبود باید هم رازق باشد و هم قادر، ولی شرکائی که شما برای خدا گرفته اید هیچکدام را ندارند. (یعبدون ...مالایملک)
2- بت ها ومعبودها، نه الآن رازقند ونه می توانند در آینده رازق باشند. (لایستطیعون)
3- معبودهای خیالی شما، نه قدرت ریزش باران از آسمان دارند و نه قدرت رویاندن گیاه در زمین. (رزقا من السموات والارض)
4- معبودهای ساختگی، نه تنها قادر بر کارهای بزرگ نیستند، حتی قادر به کوچک ترین کارها هم نیستند. (رزقاً ...شیئاً)
5- سرچشمه تشبیهات در مورد خدا، جهل است. (فلا تضربوالِلّه الامثال... انتم لاتعلمون)