فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 57

(57) وَیَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَنَتِ سُبْحَنَهُ وَلَهُم مَّا یَشْتَهُونَ
ترجمه: وبرای خداوند دختران را قرار می دهند، در حالی که او (از فرزند داشتن) منزّه است ولی برای خودشان آنچه را (از پسران) که علاقه دارند (قرار می دهند.)
نکته ها:
ممکن است این آیه اشاره به مضمون آیه 136 سوره انعام باشد که بت پرستان سهمی از کشاورزی و دامداری خود را، نصیب بت ها می دانستند، (و جعلوا للَّه مما ذَرا من الحرث و الانعام نصیباً فقالوا هذا للَّه بزعمهم و هذا لشرکائنا) احتمال دیگری که مرحوم علامه طباطبایی در این آیه پسندیده اند، آن است که مردم در نزول نعمت ها ورفع بلاها، نقشی برای خدا در نظر نمی گیرند و همه را از غیر او می بینند.
مشرکان، ملائکه را دختران خدا می دانستند، چنانکه در آیه 19 سوره ی زخرف می فرماید: (و جعلوا الملائکة الذین هم عباد الرحمن اناثاً) و در این عقیده ی آنها، سه انحراف بود:
الف: برای خدا فرزند قائل می شوند، در حالی که (لم یلد و لم یولد)
ب: ملائکه را دختر می پنداشتند، در حالیکه آنها دختر و پسر ندارند.
ج: آنها که خود دختر را مایه ننگ می دانستند، آنرا به خدا نسبت می دادند! (افاصفاکم ربکم بالبنین و اتخذ من الملائکة اناثا)**اسرا، 40.***
پیام ها:
1- هرچه داریم از اوست، برای غیر او سهمی قرار ندهیم که باید پاسخ گو باشیم. (و یجعلون لما لایعلمون نصیباً ... تاللَّه لتسئلنّ)
2- لطف مادی خداوند شامل منحرفان نیز می شود. (مما رزقناهم)
3- اسباب ظاهری و بشری که به آن دل بسته اید، خود خبری از راه رزق و نعمت یا رفع بلا ندارند. (یجعلون لما لایعلمون نصیباً)
4- حتی بخشی از نعمت ها را از غیر خدا دانستن شرک است. (نصیباً ممّا رزقناهم)

سوره نحل آیه 58

(58) وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِالْأُنثَی ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدّاً وَهُوَ کَظِیمٌ
ترجمه: و هرگاه یکی از آن مشرکان به دختر دارشدن بشارت داده شود، صورتش از غصّه سیاه می شود، در حالی که خشم خود را فرو می برد.

سوره نحل آیه 59

(59) یَتَوَرَی مِنَ الْقَوْمِ مِن سُوءِ مَا بُشِّرَ بِهِ أَیُمْسِکُهُ عَلَی هُونٍ أَمْ یَدُسُّهُ فِی التُّرَابِ أَلَا سَآءَ مَا یَحْکُمُونَ
ترجمه: بخاطر بشارت تلخی که به او داده شده، از میان مردم متواری می شود (درمانده است که) آیا این دختر را همراه با ننگ و خفت نگاه دارد یا او را در خاک پنهان کند. بدانید که چه بد قضاوت می کنند.
نکته ها:
دلیل تنفر اعراب جاهل از دختر، امور زیر بوده است:
الف: دختر نقش اقتصادی وتولیدی نداشته وبار زندگی بوده است.
ب: در جنگ که سرنوشت قبیله به آن بوده، دختر قدرت جنگیدن ودفاع نداشته است.
ج: در جنگ ها، دختران به اسارت رفته و مورد تجاوز دشمن قرار می گرفتند.
بر خلاف تفکر جاهلی، اسلام برای دختر، ارزش زیادی قائل شده است که به گوشه ای از آن اشاره می کنیم:
پیامبر اسلام می فرماید: «نعم الولد البنات»**بحار، ج 104، ص 94. ***دختران چه فرزندان خوبی هستند. خداوند نیز نسل پیامبر را از دخترش فاطمه زهرا قرار داده است.
امام صادق علیه السلام به مردی که از تولد دخترش ناراحت بود فرمود: آیا تو بهتر می دانی یا خدا؟ گفت: خدا، امام فرمود: خداوند نیز آنچه را برای تو بهتر بوده انتخاب کرده و به تو دختر داده است.**وسائل، ج 15، ص 103.***
پیام ها:
1- تحقیر وپست شمردنِ دختر، فکر جاهلی وخرافی است. (اذا بُشّر... بالانثی ظل وجهه)
2- با آنکه اصلِ تولد فرزند، بشارت است، اما خرافات، بشارت را مایه ذلّت می شمرد. (بُشّر ... ظلّ وجهه)
3- فرو خوردن خشم وغضبی که همراه آن سیاه شدن و برافروخته شدن چهره باشد، چه ارزشی دارد؟ (ظل وجهه مسوداً و هو کظیم) (آنهم خشمی که بر اثر یک عقیده ی خرافی باشد)
4- خرافات و عقاید باطل، مایه ی تهدید خانواده هاست. (ظل وجهه... یتواری من القوم)
5- گاهی بزرگترین جنایت ها، زیر پوشش مقدس ترین شعارها صورت می گیرد. (أیُمسکه علی هون ام یدسّه فی التراب) (به نام حفظ آبرو، فرزندش را زنده بگور می کند)
6- ادیان آسمانی عقاید خرافی را در مورد دختر وزن، محکوم می کنند. (ساء مایحکمون)