فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 55

(55) لِیَکْفُرُواْ بِمَآ ءَاتَیْنَهُمْ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
ترجمه: تا آنچه را (از نعمت وبرطرف کردن سختی ها) به آنان داده ایم (بخاطر شرک ورزی) ناسپاسی کنند، پس کامیاب شوید که به زودی خواهید دانست (سزای کفران و شرک شما چیست؟)
نکته ها:
سیری در آیات گذشته تا اینجا، شیوه ی دعوت و تربیت الهی را نشان می دهد:
او خداوند یگانه است؛ (انما هو اله واحد)، مالک همه چیز است؛ (له ما فی السموات والارض)، مربّی است؛ (له الدین)، منعم است؛ (ما بکم من نعمة فمن اللَّه)، فریادرس است؛ (اذا مسکم الضُّر فالیه تجئرون)، پس آیا باز هم به سراغِ دیگران برویم؟
پیام ها:
1- پایان شرک، کفر به خدا و کفران نعمت های اوست. (یشرکون لیکفروا)
2- توجه به غیر خدا، کفران نعمت های اوست. (لیکفروا بما آتیناهم)
3- با آنکه مردم دائماً کفران می کنند، اما باز هم خداوند نعمت های خود را باز نمی دارد. (لیکفروا... فتمتعوا)
4- پایان کامیابی های کفرآلود، قهر الهی است. (فتمتعوا فسوف تعلمون)
نظیر آیه ی 30 سوره ابراهیم؛ (قل تمتّعوا فان مصیرکم الی النار)

سوره نحل آیه 56

(56) وَیَجْعَلُونَ لِمَا لَا یَعْلَمُونَ نَصِیباً مِّمَّا رَزَقْنَهُمْ تَاللَّهِ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا کُنتُمْ تَفْتَرُونَ
ترجمه: و(مشرکان) سهمی از آنچه را ما روزی آنان کرده ایم برای بت هایی قرار می دهند که هیچ نمی دانند. به خدا سوگند حتماً از آنچه افتراء می بندید بازخواست خواهید شد.

سوره نحل آیه 57

(57) وَیَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَنَتِ سُبْحَنَهُ وَلَهُم مَّا یَشْتَهُونَ
ترجمه: وبرای خداوند دختران را قرار می دهند، در حالی که او (از فرزند داشتن) منزّه است ولی برای خودشان آنچه را (از پسران) که علاقه دارند (قرار می دهند.)
نکته ها:
ممکن است این آیه اشاره به مضمون آیه 136 سوره انعام باشد که بت پرستان سهمی از کشاورزی و دامداری خود را، نصیب بت ها می دانستند، (و جعلوا للَّه مما ذَرا من الحرث و الانعام نصیباً فقالوا هذا للَّه بزعمهم و هذا لشرکائنا) احتمال دیگری که مرحوم علامه طباطبایی در این آیه پسندیده اند، آن است که مردم در نزول نعمت ها ورفع بلاها، نقشی برای خدا در نظر نمی گیرند و همه را از غیر او می بینند.
مشرکان، ملائکه را دختران خدا می دانستند، چنانکه در آیه 19 سوره ی زخرف می فرماید: (و جعلوا الملائکة الذین هم عباد الرحمن اناثاً) و در این عقیده ی آنها، سه انحراف بود:
الف: برای خدا فرزند قائل می شوند، در حالی که (لم یلد و لم یولد)
ب: ملائکه را دختر می پنداشتند، در حالیکه آنها دختر و پسر ندارند.
ج: آنها که خود دختر را مایه ننگ می دانستند، آنرا به خدا نسبت می دادند! (افاصفاکم ربکم بالبنین و اتخذ من الملائکة اناثا)**اسرا، 40.***
پیام ها:
1- هرچه داریم از اوست، برای غیر او سهمی قرار ندهیم که باید پاسخ گو باشیم. (و یجعلون لما لایعلمون نصیباً ... تاللَّه لتسئلنّ)
2- لطف مادی خداوند شامل منحرفان نیز می شود. (مما رزقناهم)
3- اسباب ظاهری و بشری که به آن دل بسته اید، خود خبری از راه رزق و نعمت یا رفع بلا ندارند. (یجعلون لما لایعلمون نصیباً)
4- حتی بخشی از نعمت ها را از غیر خدا دانستن شرک است. (نصیباً ممّا رزقناهم)