فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 24

(24) وَإِذَا قِیلَ لَهُم مَّاذَآ أَنزَلَ رَبُّکُمْ قَالُواْ أَسَطِیرُ الْأَوَّلِینَ
ترجمه: وهرگاه به آنان گفته شد: پروردگارتان چه نازل کرده؟ گفتند افسانه های پیشینیان.
نکته ها:
کلمه «اساطیر» یا جمعِ «اُسطوره» به معنای حکایات و افسانه های خرافی است که به صورت مکتوب درآمده باشد، و یا جمع «اَسطار» به معنای سطرهایی که از روی کتب پیشین، نسخه برداری شده باشد. در قرآن این کلمه، نُه بار از زبان کفّار نقل شده که در همه ی موارد همراه کلمه ی «اوّلین» است، یعنی آنها می گفتند: این حرفها تازگی ندارد، بلکه همان بافته های پیشینیان است.
بعضی جامعه شناسان امروز نیز مذهب را زاییده جهل و خرافه می دانند، که شاید این حرف، بخاطر بعضی خرافاتی باشد که در میان اصولِ اصیلِ ادیان الهی، جای گرفته و در واقع ربطی به مذهب ندارد.
پیام ها:
1- فرستادن پیامبران و کتب آسمانی، از شئون ربوبیِ خداوند برای هدایت و تربیت مردم است. (انزل ربّکم)
2- خوی افراد مستکبر، تحقیر کردن است، گاهی تحقیر مکتب، گاهی رهبر و گاهی امّت. (انّ اللَّه لایحب المستکبرین و اذا قیل لهم...)
3- با آنکه تنها بخشی از قرآن، داستان است نه همه ی آن، ولی همان داستان ها هم مربوط به اقوام و پیامبرانی است که مردم زمان پیامبر از بیشتر آنها بی خبر بودند. پس چگونه می توان به قرآن نسبت داد: (اساطیر الاولین)؟

سوره نحل آیه 25

(25) لِیَحْمِلُواْ أَوْزَارَهُمْ کَامِلَةً یَوْمَ الْقِیَمَةِ وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِینَ یُضِلُّونَهُم بِغَیْرِ عِلْمٍ أَلَا سَآءَ مَا یَزِرُونَ
ترجمه: آنان باید در روز قیامت هم بار گناهان خود را به تمامی به دوش کشند و هم بخشی از بار گناهانِ کسانی که بدون علم آنان را گمراه می نمایند بدانید که چه بد باری را برمی دارند.
نکته ها:
این آیه در مورد رهبران کفر است که در دنیا با تبلیغات دروغین خود سبب گمراهی مردم می شوند، لذا در قیامت، هم گناه کفر خود را به دوش می کشند و هم گناه کسانی را که باعث انحراف آنها شده اند. چنانکه در روایات می خوانیم: هر کس راه کجی را ترسیم کند، در کیفر تمام منحرفان شریک است و هر کس راه خوبی را ترسیم کند، پاداش پویندگان آن راه را نیز به او می دهند بدون آنکه از سهم او چیزی کم شود.
پیام ها:
1- رهبران کفر و ضلالت، از هیچ تخفیفی در کیفر برخوردار نیستند. (اوزارهم کاملة)
2- کسی که دیگران را به گناه دعوت کند، در کیفر آنان نیز شریک است. (من اوزار الذین یضلّونهم)
3- رهبران کفر، سهم گناه خود را بطور کامل، اما سهم گناه پیروان را به مقداری که در آن نقش داشته اند بر عهده دارند. (کاملة ... و من اوزار)
4- ریشه ی بسیاری انحراف ها، جهل است و دشمن از جهل مردم برای انحراف آنها استفاده می کند. (یضلّونهم بغیر علم)
5- جهل، عذر نیست وعذاب را برنمی دارد. (اوزار الذین یضلّونهم بغیر علم)
6- گناه، بار است و چه بد باری. (ساء ما یزرون)

سوره نحل آیه 26

(26) قَدْ مَکَرَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَأَتَی اللَّهُ بُنْیَنَهُم مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَیْهِمُ السَّقْفُ مِن فَوْقِهِمْ وَأَتَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَیْثُ لَا یَشْعُرُونَ
ترجمه: همانا کسانی که قبل از ایشان بودند (نیز) مکر ورزیدند، پس قهر خداوند به سراغ پایه های بنای آنان آمد، پس سقف از بالای سرشان بر آنان فرو ریخت و از آنجا که اندیشه اش را نمی کردند، عذاب الهی آمد.
نکته ها:
این آیه هم تهدیدی است برای توطئه گران، و هم تسلّی خاطر پیامبر است.
پیام ها:
1- توطئه در برابر حق، همواره بوده است. (قد مکر الذّین من قبلهم)
2- آنجا که اساس دین در خطر باشد، خداوند خود وارد عمل می شود. (فاتی اللَّه)
3- مخالفان دین و مکتب بدانند که خداوند طرفِ آنهاست. (فاتی اللَّه بنیانهم)
4- هر کجا بنیان دین در خطر افتد، (در آیات قبل، کفار، وحی را اساطیر معرفی می کردند) برخورد نیز باید بینانی باشد. (فاتی اللَّه بنیانهم)
5- برخورد با دشمن باید بنیانی باشد نه سطحی و ظاهری، تا همه ی تشکیلات فکری و سازمانی آنها از بین رود. (فاتی اللَّه بنیانهم ... فخرّ علیهم السّقف)
6- کیفرهای الهی مخصوص آخرت نیست. (فاتی اللَّه بنیانهم)
7- گاهی بنای محکم، بجای حفاظت از جان انسان، گور خود انسان می شود. (فخرّ علیهم السقف)
8- زمان و مکان قهر خدا، قابل پیش بینی نیست. (من حیث لایشعرون)