فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 13

(13) وَمَا ذَرَأَ لَکُمْ فِی الْأَرْضِ مُخْتَلِفاً أَلْوَ نُهُ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَأَیَةً لِّقَوْمٍ یَذَّکَّرُونَ
ترجمه: و (همچنین) آنچه را در زمین با رنگ های گوناگون برای شما پدید آورد. البته در این آفریده ها برای پندگیران عبرت و نشانه ای روشن است.
پیام ها:
1- رنگ های مختلف و متنّوع را خداوند برای انسان آفریده است. (ذرأ لکم... مختلفاً الوانه)
2- تنوّع رنگ ها در هستی، نشانه ی قدرت و حکمتِ خداوند است. (لآیة)
محصولات کارخانه هرچه متنوع تر باشد، نشانه ی ابتکار وخلاقیتِ سازنده آن است
3- تفاوتِ رنگ ها، یکی از نعمت های الهی برای شناختِ افراد و محصولاتِ مشابه است. (لآیة لقوم یذّکّرون)

سوره نحل آیه 14

(14) وَهُوَ الَّذِی سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْکُلُواْ مِنْهُ لَحْماً طَرِیّاً وَتَسْتَخْرِجُواْ مِنْهُ حِلْیَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَی الْفُلْکَ مَوَاخِرَ فِیهِ وَلِتَبْتَغُواْ مِن فَضْلِهِ وَلَعْلَّکُمْ تَشْکُرُونَ
ترجمه: و اوست آنکه دریا را رام نمود تا از آن گوشت تازه بخورید و زیورهایی برای پوشیدن از آن بیرون آورید و می بینی که کشتی ها سینه دریا را شکافته (و پیش می روند، چنین کرد تا از کشتی ها، تجارت ها، ماهی گیری ها، غوّاصی ها وحمل ونقل ها که همه وسیله درآمد است، استفاده کنید) وبه سراغ فضل ولطف او روید وشاید سپاس گزار باشید.
نکته ها:
نقش دریا در زندگی انسان بسیار است. آبِ آن مایه بخار و ابر و باران است. عمقِ آن تأمین کننده ی غذای انسان با لذیذترین ماهی ها و سطح آن، ارزان ترین و گسترده ترین راه برای حمل ونقلِ کالا و مسافر است. و همه ی اینها، تنها به تدبیر و قدرت الهی است و بشر هیچ نقشی در آن ندارد.
کلمه «مواخر» جمع «مِأخرة» از «مَخر» به معنای شکافتن از چپ و راست است.
پیام ها:
1- دریاها نیز با آن همه عظمت و خروش، رام انسان و در خدمت او هستند. (سخّر البحر)
2- دریا، مهم ترین منبع تأمین گوشتِ تازه و سالم است. (لحماً طریّاً)
3- خداوند، نه فقط نیازهای اولیه چون آب و غذا، بلکه حتی زینتِ انسان را نیز تأمین نموده است. (حلیةً تلبسونها)
4- دریا، بهترین زینت های طبیعی را به انسان هدیه می کند. (حلیة تلبسونها)
5- قانون کلی در مورد حیوانات دریایی، حلال بودن است، مگر آنکه دلیل خاصی بر حرمت باشد. (لتاکلوا)
6- تازه بودنِ گوشت، یک ارزش است. (لحماً طریّاً)
7- گرچه تلاش برای غذا از انسان است، اما رزق از خداست. (لتبتغوا من فضله)
8- کامیابی ها باید هدفدار باشد. (لعلکم تشکرون)

سوره نحل آیه 15

(15) وَأَلْقَی فِی الْأَرْضِ رَوَسِیَ أَن تَمِیدَ بِکُمْ وَأَنْهَراً وَسُبُلاً لَّعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ
ترجمه: وخداوند در زمین کوههایی استوار افکند تا زمین شما را نلرزاند ونهرهایی و راههایی (قرار داد) تا راه یابید.
نکته ها:
کوهها مایه تعادل و آرامش زمین هستند. «مَیْد» به معنای حرکت به راست و چپ و اضطراب است. جمله ی «أن تمید بکم» یعنی کوهها سبب آرامش شما و جلوگیری از لرزش زمین هستند. چنانکه حضرت علی علیه السلام درباره کوهها می فرماید: خداوند، جنبش زمین را با سنگ های بزرگ و کوههای استوار، پایدار نمود.**نهج البلاغه، خطبه 91.*** بُن کوهها در جای جای آن فرو رفته و در سوراخهای آن خزیده است.
همانگونه که اضطرابِ زمین، نیاز به کوههای عمیق واستوار دارد، اضطرابِ ساکنان زمین نیز، نیاز به انسان های استوار وخدایی دارد، تا مایه آرامش جامعه شوند. چنانکه در روایات آمده: «جعلهم اللَّه ارکان الارض ان تمید باهلها»**نورالثقلین، ج 3، ص 44.*** خداوند اهل بیت پیامبر علیهم السلام را ارکانِ زمین قرار داد تا اهل زمین را از اضطراب نجات دهند.
کوهها، در زندگی انسان نقش عمده ای دارند. با ذخیره کردن برف های زمستانی در دامنه های خود، سرچشمه ی نهرها وجویبارهای بهاری می شوند وبا شکل های مختلفی که دارند همچون علامتِ راه، راهنمای مسافران قرار می گیرند و این نکته را وقتی می فهمیم که فرض کنیم کلّ زمین، مسطّح و صاف بود.
پیام ها:
1- کوهها، محصول یک تصادف کور نیست، بلکه بر اساس تدبیر حکیمانه است. (اَلقی)
2- کوهها چون ثابت و استوار هستند، می توانند مانع اضطراب و مایه آرامش زمین و ساکنانِ آن شوند. (رواسی ان تمید بکم) (آری کسی می تواند جلوی اضطرابِ جامعه را بگیرد که خود ثابت قدم و استوار باشد.)
3- کوهها، بر خلاف آنچه به نظر می رسد، مانع راه نیستند، بلکه راهنمای راه هستند. (سبلاً لعلکم تهتدون)
4- کوهها با سراشیبی دامنه های خود، سبب جریان آب در نهرها می شوند. (انهاراً)
5- کوهها هم مایه ی هدایت ظاهری اند وهم معنوی. (لعلکم تهتدون)
(کوهها بهترین علامت راه در بیابان است و همچنین بهترین راه خداشناسی و توجه به عظمت و قدرتِ خالق اند.)