فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 9

(9) وَعَلَی اللَّهِ قَصْدُ السَّبِیلِ وَمِنْهَا جَآئِرٌ وَلَوْ شَآءَ لَهَدَیکُمْ أَجْمَعِینَ
ترجمه: و بر خداست که راه میانه (و مستقیم را به مردم نشان دهد) و برخی از آن (راه ها) منحرف است و اگر خداوند بخواهد همه شما را (به اجبار) هدایت می کند. (ولی اجبار سودی ندارد و سنت و برنامه خداوند بر آزاد گذاشتن انسان ها است.)
نکته ها:
از اموری که خداوند بر خود لازم دانسته، ارشاد وهدایت مردم است. چنانکه می فرماید: (ان علینا للهدی)**لیل، 12.*** و در این آیه می فرماید: (علی اللَّه قصد السبیل)
کلمه ی «قصد» به معنای اعتدال و میانه روی است و مراد از «قصد السبیل» راه میانه، یعنی راه مستقیم است. چنانکه لقمان، فرزندش را چنین موعظه می کند؛ (واقصد فی مشیک)**لقمان، 19.*** در راه رفتن معتدل و میانه باش.
پیام ها:
1- در کنار نعمت های مادی (که در آیات قبل آمد)، به نعمت های معنوی که مهم ترین آنها هدایت است توجه کنیم. (و علی اللَّه قصد السبیل)
2- خداوند، تنها راه مستقیم را نشان می دهد، راههای انحرافی از سوی خود ماست. (و علی اللَّه قصد السبیل و منها جائر)
3- خداوند نخواسته تا مردم به اجبار ایمان بیاورند. پس انحرافِ گروهی از مردم نشانه ی غلبه ی آنان بر اراده ی خداوند و یا عجز پروردگار از هدایت آنان نیست. (لو شاء لهدیکم اجمعین)
4- خداوند انسان را در انتخاب راه آزاد گذارده است. (لو شاء لهدیکم اجمعین)

سوره نحل آیه 10

(10) هُوَ الَّذِی أَنزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً لَّکُم مِّنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِیهِ تُسِیمُونَ
ترجمه: اوست آنکه برای شما از آسمان آبی فرستاد که نوشیدنی شما از آن است و گیاهانی که (چهارپایان خود را) در آن می چرانید، (نیز) از آن است.
نکته ها:
کلمه «تسیمون» از «اِسامة» به معنای چراندن حیوانات در علف زار است و کلمه «شجر» در زبان عربی معنای عامی دارد که شامل هرگونه گیاهی، چه درخت و چه بوته می شود. چنانکه در آیه 146 صافات در موردِ کدو می فرماید: (شجرة من یقطین)، با آنکه کدو، بوته دارد نه درخت.
پیام ها:
1- نزول باران تصادفی نیست، با اراده ی خداوند است. (هو الذی انزل)
2- نزول باران بر اساس بهره مندی انسان ها است. (لکم)
3- از یک آب انسان، گیاه وحیوان بهره مند می شوند. (منه شراب و منه شجر...)

سوره نحل آیه 11

(11) یُنبِتُ لَکُم بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّیْتُونَ وَالنَّخِیلَ وَالْأَعْنَبَ وَمِن کُلِّ الَّثمَرَ تِ إِنَّ فِی ذَ لِکَ لَأَیَةً لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ
ترجمه: خداوند بوسیله آن آب برای شما کشتزار و زیتون و درختان خرما وانگور واز هر نوع میوه ای می رویاند. همانا در این امر برای آنان که می اندیشند نشانه ای روشن است.
نکته ها:
از میان انواع گیاهان و میوه ها، خداوند زیتون، خرما و انگور را در این آیه مطرح کرده است. متخصصان تغذیه می گویند: کمتر میوه ای است که به اندازه ی اینها برای بدن مفید و لازم باشد.**جلد هفتمِ کتاب «اولین دانشگاه وآخرین پیامبر» در بیان خواص انگور وخرما می باشد.*** قرآن در آیه 35 سوره نور، از زیتون به عنوان (شجرة مبارکة) یاد کرده و به روغن آن اشاره نموده است.
پیام ها:
1- رویاندن، کار خداست نه کشاورز. (ینبت لکم)
2- انواع گیاهان و درختان و میوه ها، برای انسان آفریده شده است. (لکم)
3- محصولات وثمرات، عبورگاهند نه توقف گاه، نشانه وعلامتِ راهند نه مقصد.(لآیة)
4- دیدن ودانستن کافی نیست، فکر کردن و تدبّر در هستی لازم است. (لقوم یتفکرون)