فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 7

(7) وَتَحْمِلُ أَثْقَالَکُمْ إِلَی بَلَدٍ لَّمْ تَکُونُواْ بَلِغیهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنفُسِ إِنَّ رَبَّکُمْ لَرَءُوفٌ رَّحِیمٌ
ترجمه: و چهارپایان بارهای سنگین شما را به شهری می برند که جز به رنج تن نمی توانستید به آن برسید. همانا پروردگار شما رؤف و مهربان است.
پیام ها:
1- چارپایان، نه فقط خود انسان، بلکه بار او را نیز حمل می کنند. (تحمل اثقالکم)
2- با آنکه چارپایان، قوی ترند، امّا به قدرت الهی، رام انسان هستند. (تحمل اثقالکم)
3- چارپایان، مایه ی رفاه بشر در زندگی هستند. (الاّ بشقّ الانفس)
برای آنکه ارزش نعمت ظاهر شود، فرض کنیم اگر این حیوانات نبودند، چه می شد؟
4- نعمت های الهی بر بشر، بر اساس لطف و رحمت اوست، نه آنکه ما از او طلبی داشته باشیم. (انّ ربکم لرؤف رحیم)

سوره نحل آیه 8

(8) وَالْخَیْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِیرَ لِتَرْکَبُوهَا وَزِینَةً وَیَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُونَ
ترجمه: و اسبان و استران و الاغ ها را آفرید تا بر آنها سوار شوید و برای شما تجملّی باشد و چیزهایی را می آفریند که نمی دانید.
نکته ها:
کلمه ی «خیل» به معنای تکبّر است و در اینجا مراد از آن، «اسب» است، گویا در اسب سواری نوعی، احساس بزرگی و تکبّر به انسان دست می دهد.
کلمه ی «بغال» به معنای «قاطر» است که از جفت شدن اسب و الاغ به وجود می آید و کلمه ی «حمیر» جمعِ «حمار» به معنای اُلاغ است.
پیام ها:
1- حمل و نقل بار و مسافر، از نیازهای اولیه بشر است که خداوند حیواناتی را برای این کار آفریده است. (والخیل والبغال و الحمیر لترکبوها)
2- سوارشدن بر مرکب، مایه رفاه و آسایش و نوعی زینت و جمال نیز محسوب می شود. (لترکبوها و زینة)
3- زینت، یکی از نیازهای فطری بشر است. (زینة)
4- مَرکب باید در درجه اوّل برای سواری باشد و در مرحله دوم مایه زینت. (لترکبوها و زینة) (بر خلاف برخی افراد، که فقط برای تجمّل و تشریفات، در فکر تهیه وسیله نقلیه هستند، نه آنکه واقعاً نیازی به آن داشته باشند.)
5- دست خداوند در آفرینش باز است. (و یخلق ما لاتعلمون)
6- وسایل نقلیه امروزی، چه ماشین، چه قطار و چه هواپیما، در واقع مخلوقِ خدا هستند نه بشر. (و یخلق ما لاتعلمون)

سوره نحل آیه 9

(9) وَعَلَی اللَّهِ قَصْدُ السَّبِیلِ وَمِنْهَا جَآئِرٌ وَلَوْ شَآءَ لَهَدَیکُمْ أَجْمَعِینَ
ترجمه: و بر خداست که راه میانه (و مستقیم را به مردم نشان دهد) و برخی از آن (راه ها) منحرف است و اگر خداوند بخواهد همه شما را (به اجبار) هدایت می کند. (ولی اجبار سودی ندارد و سنت و برنامه خداوند بر آزاد گذاشتن انسان ها است.)
نکته ها:
از اموری که خداوند بر خود لازم دانسته، ارشاد وهدایت مردم است. چنانکه می فرماید: (ان علینا للهدی)**لیل، 12.*** و در این آیه می فرماید: (علی اللَّه قصد السبیل)
کلمه ی «قصد» به معنای اعتدال و میانه روی است و مراد از «قصد السبیل» راه میانه، یعنی راه مستقیم است. چنانکه لقمان، فرزندش را چنین موعظه می کند؛ (واقصد فی مشیک)**لقمان، 19.*** در راه رفتن معتدل و میانه باش.
پیام ها:
1- در کنار نعمت های مادی (که در آیات قبل آمد)، به نعمت های معنوی که مهم ترین آنها هدایت است توجه کنیم. (و علی اللَّه قصد السبیل)
2- خداوند، تنها راه مستقیم را نشان می دهد، راههای انحرافی از سوی خود ماست. (و علی اللَّه قصد السبیل و منها جائر)
3- خداوند نخواسته تا مردم به اجبار ایمان بیاورند. پس انحرافِ گروهی از مردم نشانه ی غلبه ی آنان بر اراده ی خداوند و یا عجز پروردگار از هدایت آنان نیست. (لو شاء لهدیکم اجمعین)
4- خداوند انسان را در انتخاب راه آزاد گذارده است. (لو شاء لهدیکم اجمعین)