فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره نحل آیه 6

(6) وَلَکُمْ فِیهَا جَمَالٌ حِینَ تُرِیحُونَ وَحِینَ تَسْرَحُونَ
ترجمه: و برای شما در چهارپایان، (شب هنگام) که از چراگاه برمی گردانید و (بامدادان) که به چراگاه می فرستید، شکوه و جلوه ای است.
نکته ها:
«تسرحون» از «سرح» به معنای فرستادن دام به چراگاه، و «تریحون» از «رَوح» به معنای هنگام بازگشت چارپایان به آغل است.
منافع حیوانات برای انسان بسیار است. شیر و گوشت آن برای خوراک، پوست و پشم آن برای کفش و لباس، پُشتِ آن برای بار، پای آن برای شخم و حتی فضولات آن برای کود، و با این همه برکات، زحمت آن برای انسان بسیار اندک است.
در روایات، بهترین کار پس از زراعت، دامداری عنوان شده است، البته به شرط آن که همراه با پرداخت زکات و توجه به محرومان باشد.
پیام ها:
1- چهارپایان، (مثل دیگر موجودات) برای انسان آفریده شده اند. (والانعام خَلَقَها لکم)
2- توجه به نعمت ها، عشق به آفریدگار وروح بندگی را در انسان زنده می کند. (والانعام خلقها لکم)
3- گیاه خواری ،ارزش نیست. خداوند خوردن گوشتِ حیوانات را یکی از منافع آنها می شمرد. (و منها تأکلون)
4- جمالِ جامعه به استقلال، خودکفایی، تولید وتوسعه ی دامداری است.(جمالٌ حین...)
5- جمال و زینت، یکی از نیازهای طبیعی فرد و جامعه است. (لکم فیها جمال)
6- جمالِ جامعه، در حرکت و تلاش است، نه رکود و خمود، آنهم حرکتِ جمعی نه تک روی! (فیها جمال حین تریحون)
7- جمال، در خدمتِ مردم بودن است، نه فقط فکر سیر کردنِ شکم خود. جمال، تحتِ امرِ چوپان عاقل بودن است، نه رها ویله بودن. (جمال حین تریحون و...)

سوره نحل آیه 7

(7) وَتَحْمِلُ أَثْقَالَکُمْ إِلَی بَلَدٍ لَّمْ تَکُونُواْ بَلِغیهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنفُسِ إِنَّ رَبَّکُمْ لَرَءُوفٌ رَّحِیمٌ
ترجمه: و چهارپایان بارهای سنگین شما را به شهری می برند که جز به رنج تن نمی توانستید به آن برسید. همانا پروردگار شما رؤف و مهربان است.
پیام ها:
1- چارپایان، نه فقط خود انسان، بلکه بار او را نیز حمل می کنند. (تحمل اثقالکم)
2- با آنکه چارپایان، قوی ترند، امّا به قدرت الهی، رام انسان هستند. (تحمل اثقالکم)
3- چارپایان، مایه ی رفاه بشر در زندگی هستند. (الاّ بشقّ الانفس)
برای آنکه ارزش نعمت ظاهر شود، فرض کنیم اگر این حیوانات نبودند، چه می شد؟
4- نعمت های الهی بر بشر، بر اساس لطف و رحمت اوست، نه آنکه ما از او طلبی داشته باشیم. (انّ ربکم لرؤف رحیم)

سوره نحل آیه 8

(8) وَالْخَیْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِیرَ لِتَرْکَبُوهَا وَزِینَةً وَیَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُونَ
ترجمه: و اسبان و استران و الاغ ها را آفرید تا بر آنها سوار شوید و برای شما تجملّی باشد و چیزهایی را می آفریند که نمی دانید.
نکته ها:
کلمه ی «خیل» به معنای تکبّر است و در اینجا مراد از آن، «اسب» است، گویا در اسب سواری نوعی، احساس بزرگی و تکبّر به انسان دست می دهد.
کلمه ی «بغال» به معنای «قاطر» است که از جفت شدن اسب و الاغ به وجود می آید و کلمه ی «حمیر» جمعِ «حمار» به معنای اُلاغ است.
پیام ها:
1- حمل و نقل بار و مسافر، از نیازهای اولیه بشر است که خداوند حیواناتی را برای این کار آفریده است. (والخیل والبغال و الحمیر لترکبوها)
2- سوارشدن بر مرکب، مایه رفاه و آسایش و نوعی زینت و جمال نیز محسوب می شود. (لترکبوها و زینة)
3- زینت، یکی از نیازهای فطری بشر است. (زینة)
4- مَرکب باید در درجه اوّل برای سواری باشد و در مرحله دوم مایه زینت. (لترکبوها و زینة) (بر خلاف برخی افراد، که فقط برای تجمّل و تشریفات، در فکر تهیه وسیله نقلیه هستند، نه آنکه واقعاً نیازی به آن داشته باشند.)
5- دست خداوند در آفرینش باز است. (و یخلق ما لاتعلمون)
6- وسایل نقلیه امروزی، چه ماشین، چه قطار و چه هواپیما، در واقع مخلوقِ خدا هستند نه بشر. (و یخلق ما لاتعلمون)