فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 111

(111) لَقَدْ کَانَ فِی قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُوْلِی الْأَلْبَبِ مَا کَانَ حَدِیثاً یُفْتَرَی وَلَکِن تَصْدِیقَ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَتَفْصِیلَ کُلِّ شَیْ ءٍ وَ هُدیً وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ
ترجمه: به راستی در سرگذشت آنان برای خردمندان عبرتی است. (این) سخنی نیست که به دروغ ساخته شده باشد. بلکه تصدیق کننده ی آن (کتاب آسمانی) است که پیش از آن آمده و روشنگر هر چیز و (مایه) هدایت و رحمت برای گروهی است که ایمان می آورند.
نکته ها:
«عبرت» و «تعبیر» به معنی عبور است، عبور از صحنه ای به صحنه ای دیگر. «تعبیر خواب» عبور از رؤیا به واقعیات. و «عبرت» یعنی عبور از دیدنی ها و شنیدنی ها به نادیدنی ها و ناشنیدنی ها.
«قصصهم» شاید اشاره به داستان تمام انبیا باشد و شاید مراد، داستان یوسف، یعقوب، برادران، عزیز مصر وحوادث تلخ وشیرینی باشد که در این سوره آمده بود.
پیام ها:
1- شرط امتیاز در داستان ها پندآموزی آنهاست. در ابتدای سوره فرمود: (نحن نقص احسن القصص) و در آخر فرمود: (لقد کان فی قصصهم عبرة)
2- داستان های قرآن بیان واقعیت های عینی و عبرت آموز است. (یافتنی است نه بافتنی) (ما کان حدیثاً یفتری)
3- گفتار راست و واقعی تأثیر عمیق دارد. (عبرة... ما کان حدیثاً یفتری)
4- تنها خردمندان از داستان ها پند و عبرت می گیرند. (لاولی الالباب)
5- قرآن با کتب آسمانی دیگر همسو است. (تصدیق الذی ...)
6- قرآن تمام نیازهای انسان را مطرح می کند. (و تفصیل کلّ شی ءٍ)
7- قرآن هدایت محض است و آمیخته با هیچ ضلالتی نیست. (هدیً)
8- تنها اهل ایمان از هدایت ورحمت قرآن بهره می برند. (هدیً ورحمةً لقوم یؤمنون)
9- نکته سنجی و درس گرفتن عقل لازم دارد (اولوا الالباب) ولی دریافت نور و رحمت الهی ایمان نیز لازم دارد. (لقوم یؤمنون)
10- عبرت آموزی از قصص قرآن، مخصوص یک زمان نیست. (لاولی الالباب)

سیمای سوره ی نحل

شانزدهمین سوره ی قرآن کریم، که 128 آیه دارد، بدلیل اشاره به خلقتِ زنبور عسل، «نحل» نام گرفته است.
با آنکه قرآن، کتابِ تشریع است، ولی نام بسیاری از سوره های آن بر اساس تکوین است، همچون «نَجْم ستاره»، «شَمْس خورشید»، «فیل»، «عنکبوت» و «نحل». این نام ها، رمز آن است که همه موجودات هستی، چه در آسمان و چه در زمین، چه کوچک و چه بزرگ، همه نزد قدرت او یکسانند و کتابِ شریعت، بر اساس کتابِ طبیعت، بنا نهاده شده و این دو کتاب، از یک مبدأ نشأت گرفته اند.
یکی از نام های این سوره، سوره ی نعمت هاست، زیرا بالغ بر پنجاه نعمت در آن آمده است.
در این سوره، از نعمت های الهی، دلایل توحید و معاد، احکام جهاد، تهدید مشرکان، نهی از ظلم و فحشا، پیمان شکنی و بدعت ها و وسوسه های شیطانی، مطالبی به میان آمده است.
مطابق نظر مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، از شأن نزول های آیات این سوره، فهمیده می شود که چهل آیه اوّل آن، مربوط به اواخر دوران مکّه. و هشتاد و هشت آیه دیگر آن، مربوط به اوایل زمان هجرت به مدینه است.




بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِیِمْ
به نام خداوند بخشنده ی مهربان.

سوره نحل آیه 1

(1) أَتَی أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ سُبْحَنَهُ وَتَعَلَی عَمَّا یُشْرِکُونَ
ترجمه: فرمان (قهر) خدا آمد پس در آن شتاب نکنید. او منزه وبرتر از هرچیزی است که با او شریک می سازند.