فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 95

(95) قَالُواْ تَاللَّهِ إِنَّکَ لَفِی ضَلَلِکَ الْقَدِیمِ
ترجمه: (پسران یعقوب به پدر) گفتند: به خدا سوگند تو سخت در گمراهی دیرین خود هستی.
نکته ها:
در آیه 8 این سوره خواندیم که برادران در حق پدر خود گفتند: (انّ ابانا لفی ضلال مبین) پدرمان به خاطر علاقه بی جهت به یوسف وبرادرش، در گمراهی آشکار است. در این آیه (ضلالک القدیم) آمده، یعنی در مورد یوسف هنوز در آن خطای پیشین است.
افراد عادی نباید اولیای خدا را با مقدار فهم خود بسنجند و حکم کنند که این شدنی است یا نشدنی. حضرت علی علیه السلام می فرماید: «الناس اعداء ما جهلوا» مردم همینکه خودشان نمی دانند با هر دانایی مخالفت می کنند.
پیام ها:
1- کار نیکان را قیاس از خود مگیر. (نسبت گمراهی به پدر، ناشی از قیاس و سنجیدن درک او با فهم خود است) (انک لفی ضلالک القدیم)
2- یعقوب در طول دوران فراق یوسف به زنده بودن او اعتقاد داشت وآنرا برای اطرافیانش اظهار می کرد. (لفی ضلالک القدیم)

سوره یوسف آیه 96

(96) فَلَمَّآ أَن جَآءَ الْبَشِیرُ أَلْقَهُ علَی وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِیراً قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَکُمْ إِنِّی أَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
ترجمه: پس چون (آن برادری که حامل پیراهن یوسف بود) مژده رسان آمد، پیراهن را روی صورت یعقوب انداخت. پس یعقوب بینا گشت و گفت: آیا به شما نگفتم: همانا من از (عنایت) خداوند چیزی می دانم که شما نمی دانید.
نکته ها:
اگر مراد از سفید شدن چشم «وابیضت عیناه»؛ کم نور شدن باشد، «بصیراً» به معنای پر نور شدن است و دلالت بر این دارد که حزن و شادی در دید و قوه باصره ی انسان مؤثر است. امّا اگر مراد نابینایی مطلق باشد که از ظاهر آیه و (فارتدّ بصیراً) بر می آید، یک معجزه و توسّل است که قرآن آنرا اثبات می کند.
پیام ها:
1- سرچشمه علم انبیا، علم الهی است. (أعلم من اللَّه ما لاتعلمون)
2- انبیای الهی به وعده های خداوند، اطمینان دارند. (ألم أقل ...)
3- یعقوب بر خلاف فرزندانش، به زنده بودن یوسف و پایان پذیرفتن فراقش اطمینان داشت. (ألم أقل لکم)
4- اراده ی الهی بر قوانین طبیعی، حاکم است. (فارتدّ بصیراً)
5- لباس و تعلقات اولیای خدا، می تواند منشأ اثر باشد. (فارتدّ بصیراً)

سوره یوسف آیه 97

(97) قَالُواْ یَأَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا کُنَّا خَطِئِینَ
ترجمه: (فرزندان) گفتند: ای پدر! برای گناهانمان (از خداوند) طلب آمرزش کن که براستی ما خطاکار بودیم.
نکته ها:
فرزندان یعقوب موحّد بودند وبه مقام والای پدرشان آگاه بودند؛ (یا ابانا استغفر لنا) آنچه به عنوان «ضلال» به پدر نسبت داده اند، مراد گمراهی در عقیده نیست، بلکه گمراهی در تشخیص و علاقمندی او به یوسف بود.
پیام ها:
1- برای آمرزش گناهان، توسل به اولیای خدا جایز است. (یا ابانا استغفر لنا)