فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 84

(84) وَتَوَلَّی عَنْهُمْ وَقَالَ یَأَسَفَی عَلَی یُوسُفَ وَابْیَضَّتْ عَیْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ کَظِیمٌ
ترجمه: یعقوب از برادران روی گرداند و گفت: ای دریغا بر یوسف، پس اندوه خود را فرو می خورد (تا آنکه) دو چشمش از اندوه سفید (و نابینا) شد.
نکته ها:
کلمه «اسف» به معنای حزن و اندوه همراه با غضب است. یعقوب بر چشم گریه، و بر زبان «یا اسفا» و در دل حزن داشت.
در روایتی از امام باقر علیه السلام نقل شده است که فرمود: پدرم علی بن الحسین علیهماالسلام بیست سال بعد از حادثه کربلا به هر مناسبتی گریه می کرد. سؤال کردند چرا این همه گریه می کنید؟ فرمود: یعقوب یازده پسر داشت یکی غائب شد، با اینکه زنده بود، از گریه چشمانش را از دست داد، ولی من در برابر چشمان خود دیدم پدر و برادرها و هفده نفر از خاندان نبوت شهید شدند، چگونه گریه نکنم؟
پیام ها:
1- حسد ورزی، یک عمر تحقیر به همراه دارد. (و تولّی عنهم)
2- آنها می خواستند با حذف یوسف خود محبوب پدر شوند؛ «یخل لکم وجه ابیکم» ولی حسادت، قهر پدر را شامل حال آنها کرد. (تولی عنهم)
3- غصه و گریه، گاهی موجب نابینایی می شود. (و ابیضّت عیناه من الحزن)
4- گریه و غم، منافاتی با کظم و صبر ندارد. (یااسفی، کظیم، صبرٌ جمیل)
5- یعقوب می دانست که ظلم بر فرزند دیگر نشده بلکه ظلم به یوسف شده است. (وا اسفا علی یوسف)
6- ندبه و گریه و سوز و عشق، نیاز به شناخت دارد. (یعقوب آشنا به یوسف است که از سوز نابینا می شود.)
7- اهمیت مصائب، بر محور شخصیت افراد است. (ظلم به یوسف با ظلم به دیگران فرق دارد، نام یوسف برده می شود نه دو برادر دیگر)
8- گریه و غم و اندوه در فراق عزیزان جایز است. (وابیضت عیناه من الحزن)

سوره یوسف آیه 85

(85) قَالُواْ تَاللَّهِ تَفْتَؤُاْ تَذْکُرُ یُوسُفَ حَتَّی تَکُونَ حَرَضَاً أَوْ تَکُونَ مِنَ الْهَلِکِینَ
ترجمه: (فرزندان یعقوب به پدرشان) گفتند: به خدا سوگند تو پیوسته یوسف را یاد می کنی تا آنکه بیمار و لاغر شوی و (یا مشرف به مرگ و) از بین بروی.
نکته ها:
کلمه «حَرَض» به شخصی گویند که عشق یا حزن او را فرسوده کرده باشد.
پیام ها:
1- یوسف ها همواره باید در یادها باشند. (تفتؤا تذکر یوسف) (اولیای خدا در دعای ندبه یوسف زمان را صدا می زنند و گریه می کنند.)
2- عشق های مقدس و آه های ملکوتی ارزش دارد. (تذکر یوسف حتی تکون حرضاً) (یاد اولیای خدا، یادکرد خداست.)**یعقوب سوزی دارد که افراد عادی آنرا درک نمی کنند. (به روضه و مصیبت خرده نگیریم)***
3- مسایل روحی وروانی در جسم اثر می گذارد. (حرضاً اوتکون من الهالکین) (فراق می تواند انسان را بشکند و یا بکشد تا چه رسد به داغ و مصیبت)
4- حساب عاطفه پدری از علاقه های عادی جداست. (تکون من الهالکین)

سوره یوسف آیه 86

(86) قَالَ إِنَّمَآ أَشْکُواْ بَثِّی وَحُزْنِی إِلَی اللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
ترجمه: (یعقوب) گفت: من ناله آشکار و حزن (پنهان) خود را فقط به خدا شکایت می برم و از (عنایت و لطف) خداوند چیزی را می دانم که شما نمی دانید.
نکته ها:
«بثّ» به حزن شدید گفته می شود که گویا شدت آن باعث شده که دارنده اش نتواند آنرا بیان کند.
پیام ها:
1- موحّد درد دل خود را تنها با خداوند در میان می گذارد. (انّما اشکوا... الی اللَّه)
2- آنچه مذموم است سکوتی است که بر قلب واعصاب فشار می آورد و سلامت انسان را به خطر می اندازد و یا ناله وفریاد در برابر مردم است که موقعیت انسان را پایین می آورد. امّا شکایت بردن به خدا مانعی ندارد. (اشکوا...الی اللَّه)
3- در گفتگو با خدا لذّتی است که افراد عادی نمی فهمند.(اشکوا... الی اللَّه) **. دست حاجت چون بری، نزد خداوندی بر
که کریم است و رحیم است و غفور است و ودود.
نعمتش نامتناهی کرمش بی پایان
هیچ خواننده از این در نرود بی مقصود.***
4- افراد ظاهربین از کنار حوادث به راحتی می گذرند ولی انسان های ژرف نگر آثار و حوادث را تا قیامت می بینند. (اعلم من اللَّه ...)
5- یعقوب به زنده بودن یوسف و سرآمدن فراغش و به حقایقی درباره ی خدا و صفات او آگاه بود که بر دیگران پوشیده بود. (اعلم من اللَّه ما لاتعلمون)