فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 77

(77) قَالُواْ إِن یَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَّهُ مِن قَبْلُ فَأَسَرَّهَا یُوسُفُ فِی نَفْسِهِ وَلَمْ یُبْدِهَا لَهُمْ قَالَ أَنتُمْ شَرٌّ مَّکَاناً وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ
ترجمه: (برادران) گفتند: اگر او سرقت کند (جای تعجب نیست، زیرا) پیش از این نیز برادر او دزدی کرده بود. یوسف (این تهمت را) در دل خود پنهان داشت و (با آنکه ناراحت شده بود) به روی آنان نیاورد. (ولی) گفت: موقعیت شما بدتر (از او)ست و خداوند به آنچه توصیف می کنید داناتر است.
پیام ها:
1- متهم یا انکار می کند ومی گوید ما دزد نیستیم؛ (ماکنا سارقین) یا توجیه می کند که دزدی او تازگی ندارد برادرش نیز دزد بوده است.(فقد سرق اخ له من قبل)
2- حسود حتی بعد از دهها سال ضربه می زند.(فقد سرق اخ له من قبل)
3- اخلاق برادر در برادر اثر می گذارد.(اخ له) اخلاق مادر در فرزند اثر دارد. (بنیامین و یوسف از یک مادر بودند)
4- آنجا که صفا نیست، اتّهام به افراد زود پذیرفته می شود.(ان یسرق فقد...) (بیرون آمدن پیمانه از بار او دلیل بر سرقت نیست ولی برادران چون علاقه ای به بنیامین نداشتند کلمه سرقت را بکار گرفته و مسئله را مسلّم پنداشتند.)
5- آنجا که صفا نیست، خلاف جزیی را کلی قلمداد می کنند. («یسرق» به جای «سرق» یعنی او همیشه اینکاره بوده است)
6- برای رسیدن به هدف باید نیشهایی را تحمل کرد.(سرق اخ له)
7- گاهی برای حفظ آبروی خود به دیگران تهمت می زنند.(سرق اخ له من قبل)
8- جوانمردی و سعه صدر رمز رهبری است.(اسرّها یوسف فی نفسه)
9- افشاگری همیشه ارزش نیست.(و لم یبدها لهم)
10- تحقیر یکی از شیوه های نهی ازمنکر است.(انتم شرّ مکاناً)

سوره یوسف آیه 78

(78) قَالُواْ یَأَیُّهَا الْعَزِیزُ إِنَّ لَهُ أَباً شَیْخاً کَبِیراً فَخُذْ أَحَدَنَا مَکَانَهُ إِنَّا نَرَیکَ مِنَ الْمُحْسِنِینَ
ترجمه: (برادران) گفتند: ای عزیز، همانا برای او پدری است پیر و سالخورده، پس یکی از ما را به جای او بگیر (و او را رها کن) همانا ترا از نیکوکاران می بینیم.
نکته ها:
وقتی برادران یوسف دیدند نگاهداشتن بنیامین قطعی شد، با توجه به تعهدی که به پدر سپرده بودند و سابقه ای که درباره یوسف نزد پدر داشتند، و احساس کردند برگشتن بدون بنیامین بسیار تلخ است، تقاضای خود را با روان شناسی خاصی مطرح نمودند وشروع به التماس کردند و با بیان های عاطفی و محرک همچون، تو عزیز و قدرتمندی، تو از نیکوکارانی، او پدری پیر و سالخورده دارد، هر کدام از ما را خواستی به جای او بگیر، درصدد جلب بخشش او بر آمدند.
پیام ها:
1- مقدرات الهی هر سنگدل و ستمگری را روزی به خاک مذلّت می نشاند. (آهنگ التماس در جمله؛ (یا ایها العزیز....)
2- یوسف حتی در زمان اقتدارش نیکوکار ودر رفتار ومنش او نمایان بود. (نریک من المحسنین)

سوره یوسف آیه 79

(79) قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَعَنَا عِندَهُ إِنَّا إِذاً لَّظَلِمُونَ
ترجمه: (یوسف) گفت: پناه به خدا از اینکه کسی را به جز آنکه متاعمان را نزد او یافته ایم، بگیریم. زیرا که در اینصورت حتماً ستمگر خواهیم بود.
نکته ها:
دقت در کلمات یوسف علیه السلام نشان از این دارد که نمی خواهد بنیامین را سارق معرفی کند، نمی گوید: «وجدناه سارقاً» بلکه می گوید: «وجدنا متاعنا عنده» یعنی متاع در بار او بود نه آنکه قطعاً او سارق است.
اگر یوسف برادر دیگری را به جای بنیامین نگه می داشت طرح به هم می خورد و برادران هم با او به عنوان یک دزد برخورد می کردند و انواع آزار و اذیتها را روا می داشتند و آنکس هم که به جای بنیامین می ماند احساس می کرد به ناحق گرفتار شده است.
پیام ها:
1- مراعات مقرّرات بر هر کس لازم است و قانون شکنی حتی برای عزیز مصر نیز ممنوع است. (معاذ اللَّه)
2- قانون شکنی ظلم است. (نباید به درخواست این و آن مقرّرات را شکست) (معاذ اللَّه ان ناخذ)
3- بی گناه نباید به جای گناهکار کیفر ببیند، هر چند خودش به اینکار رضایت داشته باشد. (معاذ اللَّه)