فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 39

(39) یَصَحِبَیِ السِّجْنِ ءَأَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُونَ خَیْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَ حِدُ الْقَهَّارُ
ترجمه: ای دو یار زندانی من، آیا خدایان متعدد و گوناگون بهتر است یا خداوند یکتای مقتدر.
نکته ها:
انسان ها سه دسته اند: گروهی قالب پذیرند، مثل آب و هوا که از خود شکلی ندارند و در هر ظرفی به شکل همان ظرف در می آیند. گروهی نفوذ ناپذیر و مقاوم هستند، همچون آهن و فولاد که در برابر فشار بیرونی ایستادگی می کنند. اما گروهی امام و راهبرند که دیگران را به رنگ حق درمی آورند. یوسف نمونه ای از انسان های دسته سوّم است که در زندان نیز از مشرک، موحّد می سازد.
در قرآن کریم در جاهای مختلف، از روش مقایسه و پرسش استفاده شده است که به نمونه هایی از آن درباره خداوند اشاره می کنیم:
(هل من شرکائکم من یبدأ الخلق ثمّ یعیده )**یونس، 34.***؛ آیا از شرکایی که برای خدا گرفته اید کسی هست که بیافریند و سپس آنرا برگرداند؟
(هل من شرکائکم من یهدی الی الحق)**یونس، 35.***؛ آیا از شرکایی که برای خدا قرار داده اید کسی هست که به حق راهنمایی کند؟
(أغیر اللَّه اَبغی ربّاً و هو ربّ کلّ شی ء)**انعام، 164.***؛ آیا غیر خدای یکتا پروردگاری بپذیرم در حالی که او پروردگار همه چیز است؟
(ءَآللَّه خیرٌ امّا یشرکون)**نمل، 59.***؛ خدا بهتر است یا آنچه (او را) شریک می گردانید؟

پیام ها:
1- مردم را با محبت و عاطفه، صدا بزنید. (یاصاحبی)
2- از مکان ها وزمان های حساس برای تبلیغ استفاده کنید. (یاصاحبی السجن ءارباب متفرّقون..) (یوسف در زندان همینکه می بیند به تعبیر خواب او نیاز دارند، فرصت را غنیمت شمرده و تبلیغ می کند.)
3- پرسش ومقایسه یکی از راه های ارشاد وهدایت است.(ءارباب متفرّقون خیر...)

سوره یوسف آیه 40

(40) مَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِهِ إِلَّا أَسْمَآءً سَمَّیْتُتُموهَآ أَنتُمْ وَ ءَابَآؤُکُم مَّآ أَنزَلَ اللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَنٍ إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُواْ إِلَّا إِیَّاهُ ذَ لِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ
ترجمه: شما غیر از خداوند چیزی را عبادت نمی کنید مگر اسم هایی (بی مسمّا) که شما و پدرانتان نامگذاری کرده اید (و) خداوند هیچ دلیلی (برحقانیت) آن نفرستاده است. کسی جز خداوند حق فرمانروایی ندارد، او دستور داده که او را نپرستید. این دین پا بر جای و استوار است ولی اکثر مردم نمی دانند.
پیام ها:
1- معبودهایی غیر او واقعی نیستند، بلکه ساخته خیال شما و نیاکان شماست. (ماتعبدون الا اسماء سمّیتموها انتم و اباؤکم)
2- عقاید آدمی باید متکی بر دلیل وبرهان عقلی یا نقلی باشد. (من سلطان)
3- در برابر هیچ فرمانِ غیر الهی، کرنش نکیند. زیرا فرمان دادن تنها حق خداوند است. (ان الحکم الاّ للَّه)
4- هر قانونی جز قانون الهی، متزلزل است. (ذلک الدین القیّم)
5- جهل و نادانی، زمینه ساز پیدایش شرک است. (لا یعلمون)
6- بیشتر مردم جاهلند. (اکثر النّاس لا یعلمون) (یا جاهل بسیط که به جهل خود آگاه است یا جاهل مرکب که خیال می کند، می فهمد ولی در واقع نمی داند).
7- بسیاری از قدرت ها، سازمان ها، مؤسسات ، سمینارها، قطعنامه ها، ملاقات ها و حمایت ها و محکومیت ها و عناوین و القاب دیگر، اسمهای بی مسمّی و بت های مدرن روزگار ما هستند که خود ساخته ایم و به جای خدا، دنباله رو آنان شده ایم. (ما تعبدون ... اسماء سمّیتموها)

سوره یوسف آیه 41

(41) یَصَحِبَیِ السِّجْنِ أَمَّآ أَحَدُکُمَا فَیَسْقِی رَبَّهُ خَمْراً وَأَمَّا الْأَخَرُ فَیُصْلَبُ فَتَأْکُلُ الطَّیْرُ مِن رَّأْسِهِ قُضِیَ الْأَمْرُ الَّذِی فِیهِ تَسْتَفْتِیَانِ
ترجمه: ای دوستان زندانیم، امّا یکی از شما (آزاد می شود) و به ارباب خود شراب می نوشاند و دیگری به دار آویخته می شود (و آنقدر بالای دار می ماند) که پرندگان (با نوک خود) از سر او می خورند، امری که درباره آن از من نظر خواستید حتمی و قطعی است.
نکته ها:
کلمه ی «ربّ» به حاکم، مالک و ارباب نیز اطلاق می شود. مثل، «ربّ الدار» یعنی صاحب خانه. پس جمله ی «فیسقی ربّه خمراً» یعنی به ارباب خود شراب می دهد.
پیام ها:
1- بعضی از رؤیاها اگر چه از شخص غیر موّحد باشد، می تواند تعبیر مهمّی داشته باشد.(فیسقی ربّه خمراً)
2- کرامت افراد را رعایت کنید هر چند در خط فکری شما نباشند.(یا صاحبی)
3- تعبیر خواب یوسف پیش بینی و حدس نیست، بلکه خبر قطعی از جانب خداست. (قضی الامر)
4- نوبت مراعات شود.(اما احدکما...) (اوّل کسی که زودتر خوابش را گفته است)