فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 16

(16) وَ جَآءُو أَبَاهُمْ عِشَآءً یَبْکُونَ
ترجمه: و (بعد از انجام نقشه خود) شب هنگام گریه کنان نزد پدرشان آمدند.
پیام ها:
1- گریه، همیشه نشانه صداقت نیست. به هر گریه ای اطمینان نکیند.(یبکون)**در قرآن چهار نوع گریه و اشک داریم؛
1- اشک شوق: گروهی از مسیحیان با شنیدن آیات قرآن اشک می ریختند. (تری اعینهم تفیض من الدمْع ممّا عرفوا من الحقّ) مائده، 83.
2- اشک حزن و حسرت : مسلمانان عاشق همینکه از رسول اکرم صلی الله علیه و آله می شنیدند که امکانات برای جبهه رفتن نیست گریه می کردند.(تفیض من الدمع حزناً الا یجدوا ما ینفقون) توبه، 92.
3- اشک خوف: همین که آیات الهی برای اولیا تلاوت می شد گریه کنان به سجده می افتادند، (خرّوا سُجدا وبُکیّاً) مریم، 58، (ویخِرّون للأذقان یبکون ویزیدهم خشوعاً) اسراء، 109.
4- اشک قلابی و ساختگی: همین آیه که برادران یوسف گریه کنان نزد یعقوب آمدند که گرگ یوسف را درید. (یبکون )***
2- توطئه گران از نقش احساسات و زمان، غفلت نمی کنند. (عشاءً)

سوره یوسف آیه 17

(17) قَالُواْ یَأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَ تَرَکْنَا یُوسُفَ عِنْدَ مَتَعِنَا فَأَکَلَهُ الذِّئْبُ وَ مَآ أَنتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَ لَوْ کُنَّا صَدِقِینَ
ترجمه: گفتند: ای پدر ما رفتیم که مسابقه دهیم و یوسف را نزد وسایل خود (تنها) گذاشتیم، پس گرگ او را خورد و البته تو سخن ما را هر چند راستگو باشیم باور نداری.
نکته ها:
برادران برای توجیه خطای خود، سه دروغ پی درپی گفتند: مسابقه رفته بودیم، یوسف را نزد وسایل گذاشتیم، گرگ او را خورد.
پیام ها:
1- خائن ترسو است ودروغگو از افشا شدن می ترسد.(ما أنت بمؤمن لنا ولو کنا صادقین)
2- مسابقه دادن، در میان پیروان ادیان سابق نیز بوده است. (نستبق)

سوره یوسف آیه 18

(18) وَجَآءُو عَلَی قَمِیصِهِ بِدَمٍ کَذِبٍ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَکُمْ أَنفُسُکُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِیلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَی مَا تَصِفُونَ
ترجمه: و پیراهن یوسف را آغشته به خونی دروغین (نزد پدر) آوردند. (پدر) گفت: چنین نیست بلکه نفسِتان کاری (بد) را برای شما آراسته است. پس (من را) صبری جمیل و نیکوست و خدا بر آنچه می گویید به کمک طلبیده می شود.
نکته ها:
سؤال: صبر بر مقدرات الهی زیباست ولی صبر بر ظلمی که در حق کودکی مظلوم روا شده است، چه زیبایی دارد که یعقوب می گوید: (فصبر جمیل)؟.
جواب: اولاً یعقوب از طریق وحی می دانست که یوسف زنده است. ثانیاً اگر یعقوب حرکتی می کرد که ظن و گمان آنها را بیافزاید، برادران بر سر چاه رفته، یوسف را از بین می بردند. ثالثاً نباید کاری کرد که راه توبه حتی بر ظالمان بکلی بسته شود.
پیام ها:
1- فریب مظلوم نمایی ها را نخورید. (یعقوب فریب پیراهن خون آلود واشک ها را نخورد بلکه گفت: امان از نفس شما) (بل سولت لکم انفسکم)
2- مراقب جوسازی ها باشید. (بدمٍ کذب)
3- بهترین نوع صبر آن است که علیرغم آنکه دل می سوزد و اشک جاری می شود، خدا فراموش نشود. (واللَّه المستعان)
4- در حوادث باید علاوه بر صبر وتوانایی درونی، از امدادهای الهی استمداد نمود. (فصبر جمیل واللَّه المستعان)
5- شیطان و نفس، گناه را نزد انسان زیبا جلوه می دهند و انجام آن را توجیه می کنند. (سوّلت لکم انفسکم)