فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 6

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره یوسف آیه 9

(9) اقْتُلُواْ یُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً یَخْلُ لَکُمْ وَجْهُ أَبِیکُمْ وَ تَکُونُواْ مِن بَعْدِهِ قَوْماً صَلِحِینَ
ترجمه: (برادران به یکدیگر گفتند) یوسف را بکشید یا او را به سرزمینی دور بیافکنید تا توجّه پدرتان مخصوص شما شود و پس از انجام طرح (با توبه) گروهی شایسته باشید.
نکته ها:
انسان در برخورد با نعمت، چهار حالت دارد: حسادت، بُخل، ایثار، غبطه.
اگر فکر کرد؛ حال که ما فلان نعمت را نداریم، دیگران هم نداشته باشند، حسادت است. اگر گفت: فقط ما برخوردار از این نعمت باشیم ولی دیگران نه، این بُخل است. اگر گفت: دیگران از نعمت برخوردار باشند، اگر چه به قیمتی که ما محروم باشیم، این ایثار است. اگر گفت: حالا که دیگران از نعمت برخوردارند، ای کاش ما هم بهره مند می شدیم، این غبطه است.
امام باقر علیه السلام فرمودند: من گاهی به بعضی از فرزندانم محبت می کنم و آنها را روی زانوانم می نشانم در حالی که استحقاق این همه محبت را ندارند، تا مبادا علیه سایر فرزندانم حسادت بورزند و ماجرای یوسف تکرار شود.**تفسیر نمونه به نقل از بحار، ج 74، ص 78.***
پیام ها:
1- فکر خطرناک، انسان را به کار خطرناک می کشاند. (لیوسف...احب... اقتلوا)
2- حسادت، انسان را تا برادرکشی سوق می دهد. (اقتلوا یوسف )
3- انسان خواهان محبوبیت است و کمبود محبت مایه بزرگترین خطرات و انحرافات است. (یخل لکم وجه ابیکم )
4- با اینکه قرآن راه محبوبیت را ایمان و عمل صالح معرفی می کند؛ (ان الذین امنوا و عملوا الصالحات سیجعل لهم الرّحمن ودّا)، امّا شیطان راه محبوب شدن را برادرکشی ترسیم می کند.(اقتلوا ... یخل لکم وجه ابیکم )
5- حسود خیال می کند با نابود کردن دیگران، نعمت ها به او داده می شود. (اقتلوا ... یخل لکم وجه ابیکم )
6- شیطان با وعده ی توبه در آینده، راه گناه امروز را باز می کند. (و تکونوا من بعده قوماً صالحین )
7- علم وآگاهی، همیشه عامل دوری از انحراف نیست. برادران با آنکه قتل یا تبعید یوسف را بد می دانستند، (تکونوا من بعده قوماً صالحین) اقدام کردند.

سوره یوسف آیه 10

(10) قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُواْ یُوسُفَ وَأَلْقُوهُ فِی غَیَبَتِ الْجُبِّ یَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّیَّارَةِ إِنْ کُنْتُمْ فَعِلِینَ
ترجمه: گوینده ای از میان آنان گفت: یوسف را نکشید و(اگر اصرار به این کار دارید لااقل) او را به نهان خانه چاه بیفکنید تا بعضی از کاروان ها (که از آنجا عبور می کنند) او را برگیرند.
نکته ها:
کلمه «جُبّ» به معنای چاهی است که سنگ چین نشده باشد. کلمه «غَیابت» نیز به طاقچه هایی می گویند که در دیواره ی چاه نزدیک آب قرار می دهند که اگر از بالا نگاه شود دیده نمی شود.
نهی از منکر دارای برکاتی است که در آینده روشن می شود. نهی «لاتقتلوا» یوسف را نجات داد و در سالهای بعد او مملکت را از قحطی نجات داد. همانگونه که آسیه با نهی «لاتقتلوا» به فرعون در آن روز، جان موسی را نجات داد و او در سال های بعد بنی اسرائیل را از شر فرعون نجات داد. این نمونه روشن وعده الهی است که می فرماید: «من احیاها فکانّما اَحْیی الناس جمیعاً»**مائده 32.*** هر کس یک نفر را زنده کند پس گویا همه مردم را زنده کرده است.
پیام ها:
1- اگر نمی توان جلو منکر را به کلی گرفت، هر مقداری که ممکن است باید آنرا پایین آورد. (لا تقتلوا ... والقوه )

سوره یوسف آیه 11

(11) قَالُواْ یَأَبَانَا مَالَکَ لَا تَأْمَنَّا عَلَی یُوسُفَ وَ إِنَّا لَهُ لَنَصِحُونَ
ترجمه: گفتند: ای پدر تو را چه شده که ما را بر یوسف امین نمی دانی در حالیکه قطعاً ما خیرخواه او هستیم؟!
پیام ها:
1- کسانی که پوچ ترند، ادّعا و تبلیغات بیشتری می کنند.(انّا له لناصحون )
2- حتی به هر برادری نمی توان اطمینان کرد. (گویا یعقوب بارها از اینکه یوسف همراه برادرانش برود جلوگیری کرده است که برادران با گفتن (مالک لا تأمنّا) انتقاد می کنند.)
3- فریب هر شعاری را نخورید و از اسم های بی مسمّی بپرهیزید. (خائن نام خود را ناصح می گذارد.) (لناصحون)
4- دشمن برای برطرف کردن سوءظن، هرگونه اطمینانی را به شما ارائه می دهد. (انّا له لناصحون )
5- خائن، تقصیر را به عهده ی دیگران می اندازد. (مالک )
6- از روز اوّل، بشر به اسم خیرخواهی فریب خورده است. شیطان نیز برای اغفال آدم و حوا گفت: من خیرخواه شما هستم. (و قاسمهما انی لکما لمن الناصحین)**اعراف 21.*** (انّا له لناصحون)
7- حسد، آدمی را به گناهانی همانند؛ دروغ گفتن و نیرنگ زدن حتی به محبوب ترین نزدیکانش، وادار می سازد. (انّا له لناصحون)