تفسیر نور جلد 2

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره نساء آیه 109

(109) هَأَنتُمْ هَؤُلَآءِ جَدَلْتُمْ عَنْهُمْ فِی الْحَیَوةِ الدُّنْیَا فَمَنْ یُجَدِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ یَوْمَ الْقِیَمَةِ أَمْ مَّنْ یَکُونُ عَلَیْهِمْ وَکِیلاً
هان شما همانها هستید که در زندگی دنیا از ایشان (خائنان) جانبداری کردید، پس چه کسی در روز قیامت در برابر خداوند از آنان جانبداری خواهد کرد؟ یا چه کسی (در آن روز،) وکیل و مدافع آنان خواهد شد؟
نکته ها:
در سه آیه 107 تا 109، به سه گروه سه هشدار داده شده است:
به قاضی می گوید: مواظب باش از مرز حقّ تجاوز نکنی. (بما اراک الله)
به خائن می گوید: خدا ناظر کار توست. (هو معهم)
به مدافع خائن می گوید: تلاش شما به درد قیامت نمی خورد. (فمن یجادل الله عنهم یوم القیامة)
پیام ها:
1- خائنان، به حامیان امروز خود دلخوش نباشند که فردایی هست. همه ی حمایت ها از خائنان، موقّت و زودگذر است. (فمن یجادل اللَّه عنهم یوم القیمة)
2- حکم دادگاه در دنیا نافذ است، ولی مجرم، حساب کار خود را برای قیامت بکند که آن روز تنهاست. (فمن یجادل اللَّه عنهم یوم القیمة)
3- وکیل مدافع خائن نشویم و فریب حقّ الوکاله را نخوریم. (فمن یجادل اللَّه عنهم)
4- مظلومانی که در دنیا نتوانند حقّشان را بگیرند، دلگرم باشند که در قیامت، پشتیبان دارند و به حساب ظالم رسیدگی می شود. (فمن یجادل اللَّه عنهم...)

سوره نساء آیه 110

(110) وَمَنْ یَعْمَلْ سُوءًا أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ یَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَّحِیماً
و هر کس بدی کند یا بر خویشتن ستم نماید سپس از خداوند آمرزش طلبد، خداوند را آمرزنده و مهربان خواهد یافت.
نکته ها:
در کنار آیه قبل که تهدید خائن بود، این آیه راه توبه به روی او می گشاید.
«سوء» در لغت، به معنای زیان رسانی به دیگران هم آمده است. پس آیه هم ظلم به مردم و هم ستم به خویش را مطرح می کند. چنانکه برخی مراد از «سوء» را گناه صغیره و مراد از «ظلم به نفس» را گناهان کبیره دانسته اند.**تفسیر راهنما.***
پیام ها:
1- انسان حقّ ندارد حتّی به خودش ظلم کند و گناه در حقیقت ظلم به خویشتن است. (یظلم نفسه)
2- راه بازگشت برای خطاکاران باز است. (یستغفر اللَّه)
3- میان استغفار بنده و مغفرت الهی، فاصله ای نیست. (یستغفراللّه یجداللّه غفوراً)
4- توبه ی واقعی چنان شیرین است که انسان، رحمت الهی را در درون خود احساس می کند. (یجدالله غفوراً رحیماً)
5 - خداوند نه تنها بدی ها را می بخشد، بلکه مهربان هم هست. (غفوراً رحیماً)

سوره نساء آیه 111

(111) وَمَن یَکْسِبْ إِثْمَاً فَإِنَّمَا یَکْسِبُهُ عَلَی نَفْسِهِ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیماً حَکِیماً
و هر کس گناهی مرتکب شود، پس در حقیقت به زیان خود مرتکب شده و خداوند دانا و حکیم است.
نکته ها:
گناه که تجاوز از مرز قانون الهی است، صفای دل و تقوای روح و عدالت را از بین می برد واین بزرگ ترین خسارت است. علاوه بر آنکه در نظام هستی و سنّت های الهی، نتیجه ظلم به مردم، دیر یا زود به خود ظالم می رسد. (فانّما یکسبه علی نفسه)
پیام ها:
1- هر گناهی در روح و جان انسان، اثر مستقیم دارد. (یکسبه علی نفسه)
2- انسان مجبور نیست وگناه را با سوء اختیار واراده خود انجام می دهد.(یکسب)
3- آنچه در روح اثر سوء دارد، نیّت سوئی است که گناه را به دنبال دارد، نه صرف عمل بی قصد. (یکسب)
4- در بازگرداندن آثار بد گناه به گناهکار هیچ خطائی رخ نمی دهد و کاری حکیمانه است. (علیماً حکیماً)
5 - کار حکیمانه مشروط به آگاهی و علم است. (علیماً حکیماً)