تفسیر نور جلد 2

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره نساء آیه 69

(69) وَمَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِّنَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدیقِینَ وَالشُّهَدَآءِ وَالصَّلِحِینَ وَ حَسُنَ أُوْلَِکَ رَفِیقاً
و هر کس که از خدا و پیامبر اطاعت کند، پس آنان (در قیامت) با کسانی همدم خواهند بود که خداوند بر آنان نعمت داده است، مانند پیامبران، صدّیقان، شهیدان و صالحان و اینان چه همدم های خوبی هستند.

سوره نساء آیه 70

(70) ذَ لِکَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَکَفَی بِاللَّهِ عَلِیماً
این همه تفضّل از سوی خداست و خداوند برای آگاه بودن بس است.
نکته ها:
در سوره ی حمد در کنار صراط مستقیم، گروه (انعمت علیهم) آمده بود، و این بار دوّم است که در کنار آیه ی صراط مستقیم، گروه (انعم اللّه علیهم) مطرح است. گویا غیر از انبیا و شهدا و صدّیقان و صالحان، دیگران بیراهه می روند و راه مسقیم، منحصراً راه یکی از این چهار گروه است.
در روایات، بهترین نمونه ی صدّیقان، امامان معصوم علیهم السلام، و صدیقه، فاطمه ی زهراعلیهاالسلام معرّفی شده است. مراد از «شهدا» هم، یا کشتگان میدان جهادند، یا گواهان اعمال در قیامت.
همنشینی با انبیا در دنیا برای همه ی پیروان واقعی امکان ندارد، بنابراین مراد آیه همنشینی در آخرت است.
پیام ها:
1- قرار گرفتن در راه انبیا و شهدا و داشتن رفقای خوب، جز با اطاعت از فرمان خدا و رسول به دست نمی آید. (و من یطع اللّه و الرسول، فاولئک ...)
2- رفیق خوب، انبیا، شهدا، صدّیقان و صالحانند. رفقای دنیایی را هم باید با همین خصلتها گزینش کرد. (حَسُن اولئک رفیقاً)
3- اطاعت از رسول، پرتوی از اطاعت خدا و در طول آن است، پس با توحید، منافاتی ندارد. (من یطع اللّه و الرسول)
4- پاداش اطاعت از پیامبر، همجواری با همه ی انبیاست. چون همه یک نورند و یک هدف دارند و اطاعت از یکی، همراه شدن با همه است. (من یطع اللَّه و الرسول... مع... النّبیین)
5 - آگاه بودن خدا، بهترین عامل تشویق برای انجام وظیفه است. (باللّه علیماً)
6- مقام نبوّت از مقام صدّیقین و شهدا و صالحین بالاتر است (چون نام انبیا قبل از آنها برده شده است) (من النّبیین و الصدّیقین...)

سوره نساء آیه 71

(71) یَأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ خُذُواْ حِذْرَکُمْ فَانفِرُواْ ثُبَاتٍ أَوِ انفِرُواْ جَمِیعاً
ای کسانی که ایمان آورده اید! (در برابر دشمن هوشیار باشید و به علامت آمادگی) سلاح خود را بردارید، پس به صورت دسته های پراکنده و نامنظّم یا همه با هم بسوی دشمن حرکت کنید.
نکته ها:
در آیه ی پیش، اطاعت از خدا ورهبری معصوم و حاکمیّت پیامبر، و در این آیه، ضرورت هوشیاری و آمادگی رزمی برای امّت اسلامی و رهبری حقّ مطرح است.
«حِذْر»، به معنای بیداری، آماده باش و وسیله دفاع است. «ثُبات»، جمع «ثُبه»، به دسته های پراکنده (شامل گروه های پارتیزانی که دشمن را گیج و تمرکز فکری او را سلب می کند) می گویند.
مسلمانان باید مرزهای کشور خود را حفظ کنند. عمل به این آیه، رمز عزّت و غفلت از آن، رمز سقوط و شکست مسلمانان می باشد.
پیام ها:
1- مسلمانان باید در هر حال آماده و بیدار باشند، و از طرحها، نفرات، نوع اسلحه، روحیّه، همکاری داخلی و خارجی دشمنان آگاه باشند و متناسب با آنها طرح بریزند و عمل کنند. (یا ایها الّذین آمنوا خذوا حذرکم)
2- آمادگی رزمی در سایه ی ایمان ارزش دارد. (یاایّها الّذین آمنوا خذوا حذرکم)
3- مسلمانان باید بسیج شوند. (انفروا جمیعاً)
4- مسلمانان باید از تاکتیک های مختلف، برای مقابله با دشمن استفاده کنند. (ثبات او انفروا جمیعاً)
5 - شیوه بسیج و مبارزه را خودتان تعیین کنید. (ثبات او انفروا جمیعاً)