تفسیر نور جلد 2

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره آل عمران آیه 175

(175) إِنَّمَا ذَلِکُمُ الشَّیْطَنُ یُخَوِّفُ أَوْلِیَآءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ کُنْتُم مُّؤْمِنِینَ
این شیطان است که دوستان خویش را (از قدرت کفّار) می ترساند، پس اگر ایمان دارید از آنان نترسید و فقط از (مخالفت) من بترسید.
پیام ها:
1- هرگونه شایعه ای که مایه ی ترس و یأس مسلمانان گردد، شیطانی است. (انما ذلکم الشیطان یخوّف اولیائه)
2- شیوه ی ارعاب و تهدید، سیاست دائمی قدرت های شیطانی است. (یخوّف)
3- افراد ترسوی میدان های نبرد، یار شیطان وتحت نفوذ شیطانند. (یخوّف اولیائه)
4- مؤمنان شجاع، از ولایت شیطان دورند. (الشیطان یخوّف اولیائه)
5 - ترس از خدا، زمینه ی فرمان پذیری و ترس از غیر خدا، زمینه ی فرمان گریزی است. (فلا تخافون و خافون) (با توجّه به آیات قبل)
6- مؤمن واقعی از غیر خدا نمی ترسد و می داند که ایمان از شجاعت جدا نیست. (و خافون ان کنتم مومنین)

سوره آل عمران آیه 176

(176) وَلَا یَحْزُنْکَ الَّذِینَ یُسَرِعُونَ فِی الْکُفْرِ إِنَّهُمْ لَن یَضُرُّواْ اللَّهَ شَیْئاً یُرِیدُ اللَّهُ أَلَّا یَجْعَلَ لَهُمْ حَظّاً فِی الْأَخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ
و (ای پیامبر!) کسانی که در کفر می شتابند، ترا اندوهگین نکنند. آنان هرگز به خداوند ضرری نمی زنند. خداوند خواسته است که برای آنها هیچ بهره ای در قیامت قرار ندهد و برای آنان عذابی بزرگ است.
نکته ها:
گویا شرکت کنندگان در جنگ اُحد، از همدیگر می پرسیدند: حال که ما شکست خوردیم و کفّار پیروزمندانه به مکّه برگشتند، چه خواهد شد؟ آیه در پاسخ آنان می فرماید: ناراحت نباشید، این مهلت الهی است تا پیمان کفرشان پر شود و دیگر حظّی در آخرت نداشته باشند.
پیام ها:
1- آرامش خود را حفظ کنید، که تلاش های کفّار در محو اسلام بی اثر است. (لایحزنک... انهم لن یضرّوا اللّه)
2- کفر انسان ها، اندک ضرری به ساحت قدس خدا نمی زند. (لن یضرّوا اللّه شیئاً)
3- حضور در میدان کفر، انسان را از قابلیّت توبه و دریافت رحمت الهی محروم می کند. (الاّ یجعل لهم حظّاً فی الاخرة)
4- مهلت دادن به کفّار، سنّت الهی است، نه آنکه نشانه ی ناآگاهی و یا ناتوانی خداوند باشد. (یریداللّه الاّ یجعل لهم حظّاً فی الاخرة)
5 - محرومیّت انسان در آخرت، ناشی از عملکرد او در دنیاست. (یسارعون فی الکفر... الا یجعل لهم حظّاً فی الاخرة)
6- هم فضل الهی بزرگ است و هم قهر او. (در دو آیه قبل، نسبت به مجروحانی که به فرمان رسول خدا صلی الله علیه و آله به جبهه رفتند، از فضل عظیم الهی بشارت داد و در این آیه نسبت به کفّار سرسخت، عذاب عظیم را یادآور می شود). (لهم عذاب عظیم)

سوره آل عمران آیه 177

(177) إِنَّ الَّذِینَ اشْتَرَوُاْ الْکُفْرَ بِالْإِیمَنِ لَّن یَضُرُّواْ اللَّهَ شَیْئاً وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ
قطعاً کسانی که ایمان را با کفر معامله کردند، هرگز به خداوند ضرری نمی رسانند و برای آنان عذاب دردناکی است.
نکته ها:
در قرآن مسأله ی خرید و فروش و سود و زیان سرمایه عمر، بارها تکرار شده است. قرآن، دنیا را بازار می داند و مردم را فروشنده و عقاید و اعمال انسان را در طول عمر، کالای این بازار. در این بازار، فروش اجباری است ولی انتخاب مشتری با انسان است. یعنی ما نمی توانیم آنچه را داریم، از قدرت و عمل و عقیده رها بگذاریم، ولی می توانیم مسیر عقاید و کردار را سودبخش یا زیان آور قرار دهیم.
در قرآن از عدّه ای ستایش شده که جان خود را با خدا معامله می کنند و در عوض بهشت و رضوان می گیرند، و از عدّه ای انتقاد شده که بخاطر انحراف و انتخاب سوء یا سودی نمی برند؛ (فما ربحت تجارتهم)**بقره، 16.*** و یا دچار خسارت می شوند؛ (انّ الانسان لفی خُسر) و در بعضی از آیات همچون آیه ی فوق، کسانی که ایمان خود را با کفر معامله می کنند، تحقیر می شوند و در مقابل به مؤمنان دلداری داده می شود که ارتداد آنها، به خدا و راه خدا هیچ ضرری نمی زند.
پیام ها:
1- سرمایه اصلی انسان، ایمان ویا زمینه های فطری ایمان است. (اشتروا الکفر بالایمان)
2- در یک انقلاب عقیدتی و فرهنگی، از ریزش های جزئی نگران مباشید. (اشتروا الکفر... لن یضرّوا اللَّه)