تفسیر نور جلد 2

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره آل عمران آیه 173

(173) أَلَّذِینَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَکُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِیمَناً وَقَالُواْ حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ
مؤمنان کسانی هستند که (چون) مردم (منافق) به ایشان گفتند: بی شک مردم (کافر مکّه) بر ضد شما گرد آمده (و بسیج شده)اند، پس از آنان بترسید، (آنها به جای ترس) بر ایمانشان بیافزود و گفتند: خداوند ما را کفایت می کند و او چه خوب نگهبان و یاوری است.
نکته ها:
عوامل تبلیغاتی دشمن و برخی از مردمان ساده اندیش و ترسو، به رزمندگان و مجاهدان تلقین و نصیحت می کنند که دشمن قوی است و کسی نمی تواند حریف آنان بشود، پس بهتر است درگیر جنگ نشوید. امّا مسلمانان واقعی، بدون هیچ ترس و هراسی، با آرامش خاطر و با توکّل به خداوند، به آنان پاسخ می گویند.
امام صادق علیه السلام فرمودند: تعجّب می کنم از کسی که می ترسد، چرا به گفته ی خداوند «حسبنا الّه و نعم الوکیل» پناه نمی برد.**من لایحضره الفقیه، ج 4،ص 392.***
پیام ها:
1- در برابر تبلیغاتِ توخالی دشمن نهراسید. (فاخشوهم فزادهم ایمانا)
2- در جبهه ها، مواظب افراد نفوذی دشمن باشید. (فاخشوهم)
3- قوی ترین اهرم در برابر تهدیدات دشمن، ایمان و توکّل به خداست. (حسبنا اللّه و نعم الوکیل)
4- مؤمن وقتی در گرداب بلا قرار می گیرد، توکّل و اتصال خود را با خدا بیشتر می کند. (زادهم ایماناً)
5 - هم حرکت وتلاش لازم است، هم ایمان وتوکّل. (استجابوا... حسبنا اللَّه ونعم الوکیل)

سوره آل عمران آیه 174

(174) فَانْقَلَبُواْ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ یَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُواْ رِضْوَنَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِیمٍ
پس (این مجروحینی که برای بار دوّم آماده دفاع شدند؛ بدون رخ دادن عملیاتی) با نعمت و فضل خداوند (به مقرّ خود) بازگشتند، در حالی که هیچ گزندی به آنها نرسید و (همچنان) از رضای پروردگار پیروی کردند و خداوند صاحب فضل بزرگی است.
نکته ها:
پس از آنکه مجروحان جنگ اُحد، به فرمان رسول خدا صلی الله علیه و آله بار دیگر برای دفاع از اسلام بسیج شده و تا منزلگاه حمراءالاسد در تعقیب دشمن رفتند، دشمنان از آمادگی و روحیّه ی مسلمانان به هراس افتاده، از هجوم مجدّد منصرف شده و بازگشتند. این آیه در تقدیر از رزمندگان مجروح و مخلص جنگ احد است.
پیام ها:
1- حرکت در مسیر انجام وظیفه، همراه با توکّل به خدا، سبب تبدیل مشکلات به آسانی می شود. (فانقلبوا بنعمة....)
2- چه بسیار کسانی که در راه خدا، به استقبال خطر رفته و سالم برگشته اند. (لم یمسسهم سوء)
3- برای مردان خدا اصل رضایت الهی است، نه شهادت. (لم یمسّهم سوء واتّبعوا رضوان اللّه)
4- فضلِ بزرگ خدا، نصیب شرکت کننده در جبهه است. (واللّه ذوفضل عظیم)

سوره آل عمران آیه 175

(175) إِنَّمَا ذَلِکُمُ الشَّیْطَنُ یُخَوِّفُ أَوْلِیَآءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ کُنْتُم مُّؤْمِنِینَ
این شیطان است که دوستان خویش را (از قدرت کفّار) می ترساند، پس اگر ایمان دارید از آنان نترسید و فقط از (مخالفت) من بترسید.
پیام ها:
1- هرگونه شایعه ای که مایه ی ترس و یأس مسلمانان گردد، شیطانی است. (انما ذلکم الشیطان یخوّف اولیائه)
2- شیوه ی ارعاب و تهدید، سیاست دائمی قدرت های شیطانی است. (یخوّف)
3- افراد ترسوی میدان های نبرد، یار شیطان وتحت نفوذ شیطانند. (یخوّف اولیائه)
4- مؤمنان شجاع، از ولایت شیطان دورند. (الشیطان یخوّف اولیائه)
5 - ترس از خدا، زمینه ی فرمان پذیری و ترس از غیر خدا، زمینه ی فرمان گریزی است. (فلا تخافون و خافون) (با توجّه به آیات قبل)
6- مؤمن واقعی از غیر خدا نمی ترسد و می داند که ایمان از شجاعت جدا نیست. (و خافون ان کنتم مومنین)